Prematüre Bebek Bakımı Nasıl Olmalıdır?

Prematüre bebeğin; bakımı, odası, beslenmesi, banyosu, giydirilmesi, alt değiştirilmesi, ziyaretçi kabulü, uykusu ve yatış pozisyonunun nasıl olması gerektiğine dair her şey bu yazıda.

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Prematüre Bebek Bakımı Nasıl Olmalıdır?

Dünyada her yıl 13 milyon bebek prematüre olarak doğuyor. Türkiye'de son yıllarda erken doğan bebeklerde (prematüre) yaşama oranları, yenilenen bakım üniteleriyle hızla artıyor. Anne karnını hiç aratmayan donanıma sahip yenidoğan ünitelerindeki özel bakım yöntemleriyle bebekler artık daha sağlıklı oluyor. Ancak erken doğan bebeğin taburcu olduktan sonra evdeki bakımı da son derece önem taşıyor.

Bebeğin odası

• Bebeğin odası temiz ve düzenli olmalıdır.
• Tercihen güneş almalı ve kapısı açık kalmalı.
• Oda ısısı 26 dereceye ayarlanmalı, zamanla bebek büyüdükçe 22-24 dereceye düşürülebilir.
• Her gün en az 15 dakika havalandırılmalı, bu esnada bebek başka odaya alınmalı.

Bebeğin beslenmesi

Prematüre bebeklerin beslenme eğitimi hastaneden çıkmadan önce bir uzman tarafından özenle anlatılmalıdır. Prematüre bebek aileleri özellikle ikiz ve üçüz bebekler için ajanda edinebilir ve kayıt tutabilirler. Bu sayede bebeğin beslenme saatlerinin düzenini oturtmak daha da kolaylaşır. Prematüre bebek günde ortalama 15-30 gram alır. Bebeğin kilo alımında sorun yok ise ilk başlarda günde birkaç kez, sonrasındaysa daha sık emzirilmelidir. Unutmayın, her beslenme sonrası gaz çıkarmak bebeği rahatlatacaktır.

Bebeğin banyosu

Prematüre bebeklere yapılacak tüm işlemlerden önce gerekli olan tüm malzemeler, işlem öncesinde eksiksiz hazırlanmalı ve eller mutlaka yıkanmalıdır. Uygun banyo ortamı hazırlarken mekan ısısını bir miktar daha artırabilirsiniz. Bebeğin evde banyosu iki kişi ile birlikte yaptırılmalı ve bebeğin güvenliği sağlanmalıdır. Banyo suyunun sıcaklığı 37-38 C olmalıdır. Derece yok ise dirsekle suyun sıcaklığı kontrol edilebilir. Banyo oldukça seri bir şekilde yapılmalıdır. Önce vücudu yıkanmalı, en son bebeğin başı yıkanarak durulanmalı, sonrasında bebek hemen havlu ile kurulanmalıdır. Islak havluyu değiştirip, bebek seri bir şekilde giydirilmelidir. Unutmayın, bebeklerin ısıyı önce başlarından kaybederler, banyo sonrası bere giydirilebilir.

Bebeğin giydirilmesi

Hipoterminin önlenmesi için prematüre bebeğin giydirilmesi son derece önemlidir. İlk etapta kıyafetleri normal bebeklere oranla iki kat daha kalın olabilir. Kıyafetlerini seçimini pamuklu, kolay giydirilebilen, yumuşak, az dikişli olanlardan yana yapılmalı. Kıyafetlerin etiketleri kesilmeli ve bebek deterjanı (Sabun tozu) ile yıkanmalı. Ayrıca kullanılacak yatak çarşafı ve battaniyeleri de tüysüz, kolay yıkanabilir ve mutlaka ütülü olmalı. Hastaneden taburcu olduktan sonra ev ortamındaki ilk günlerde bebeğin vücut ısısını günde birkaç kez derece ile ölçerek bebeğe hangi giydirilebileceği de kolaylıkla seçilebilir.

Alt değiştirme

Prematüre bebeklerin cildi hassas ve enfeksiyonlara yatkındır bu nedenle alt değiştirme sıklığı önemlidir. Alt değiştirme işleminden önce tüm malzemeler önceden hazırlanmalı, eller işlem öncesi ve sonrası mutlaka yıkanmalı ve seri bir şekilde tamamlanmalıdır. Bebeklerin alt değişimini beslenmeden hemen önce yaparak kusması önlenebilir. Alt temizliğini yaparken ılık su ve bir miktar pamuk kullanarak temizliği önden arkaya doğru yapılmalıdır.

Ziyaretçi kabulü

Prematüre bebekler enfeksiyon almaya oldukça yatkın olduklarından taburculuk sonrası eve ziyaretçi kabul edilmemelidir. Özellikle hasta olduğundan şüphelenilen erişkin ya da çocuklar, bebek odasına girmemeli, eğer çok gerekliyse mutlaka maske kullanılmalıdır.

Bebeğin uykusu

Prematüre bebeklerin evde uyku düzenlerinin sağlanması, bebeğin hastanede kalma süresi ile ilişkilidir. Uzun süre yoğun bakımda kalan bebekler, ışıklı ve gürültülü bir ortamdan sonra ilk başlarda uykuya dalmada ve uyku süresinde sorun yaşayabilirler. Bu durum zamanla düzelecek ve bebek ev ortamına alışacaktır.

Bebeğin yatış pozisyonu

Hastaneden taburcu olmadan önce bebeğin yatış pozisyonu hakkında da uzman tarafından bilgi alınmalıdır. Bebek özellikle ilk 6 ay yalnızca sırtüstü yatmalıdır. Bebekler yenidoğan ünitesinde sırtüstü ya da yüzüstü yatırılabilirler. Ebeveynler bebeklerinin yoğun bakımdaki yatış pozisyonunun evde de doğru olduğunu düşünebilirler fakat bebekler evde monitörize değildir. Ani bebek ölümünü önlemek için evde yüzüstü ya da yan yatış pozisyonlarından kaçınılmalıdır. Evde ya da araba koltuğunda, bebeğin yatış pozisyonu ile ilgili dikkat edilmesi gereken diğer bir nokta da başın öne gelmesi önlenmelidir. Baş öne geldiğinde, prematüre bebekler kolayca apneye girerler. Diğer yandan özellikle beslenme sonrasında, baş ve gövdenin belden itibaren 30-45 derecelik bir eğimle yükseltilmesi, reflü ve kusmayı önler. Bunun için bebeğin yatağının altına bu eğimi sağlayacak yükselticiler konulabilir.

Prematüre bebekler yaşıtlarını kaç yaşında yakalar? Detaylı bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.