Gebelik Diyabeti Nedir? Belirtileri, Riskleri ve Tedavisi

Gebelik diyabeti, hamilelikte ortaya çıkan ve doğru takip ile kontrol altına alınabilen bir kan şekeri problemidir.

• 20 Şubat 2026 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Doktorunuz size gebelik diyabeti (gestasyonel diyabet) teşhisi koyduysa ilk anda endişelenmeniz çok normal. Ancak hamilelik diyabeti oldukça yaygındır ve doğru takip ile kolayca kontrol altına alınabilir. Sizler için hazırladığımız bu yazıda, hamile kadınların yaklaşık %6 ila %9’unu etkileyen gebelik diyabeti hakkında tüm merak edilenleri ele aldık. Hazırsanız başlayalım.

Gebelik Diyabeti Nedir?

Gebelik diyabeti, yalnızca hamilelik sırasında ortaya çıkan bir diyabet türüdür. Daha önce diyabeti olmayan bir kadında, gebelik sürecinde kan şekeri seviyelerinin yükselmesiyle ortaya çıkar.

Gebelik Diyabeti Neden Olur?

İnsülin, pankreas tarafından üretilen ve kan şekerini düzenleyen bir hormondur. Vücudun şekeri enerjiye dönüştürmesini sağlar. Gebelik sırasında ise plasenta bazı hormonlar salgılar. Bu hormonlar insülinin etkisini azaltabilir ve vücudun kan şekerini düzenleme kapasitesini düşürebilir. Sonuç olarak kan şekeri yükselir (hiperglisemi) ve kontrol altına alınmazsa sinirler, kan damarları ve organlar zarar görebilir.

Gestasyonel Diyabet Ne Zaman Başlar?

Çoğunlukla 24–28. haftalar arasında teşhis edilir. Ancak risk faktörleri varsa daha erken haftalarda da gelişebilir.

Gebelik Diyabeti Açısından Kimler Risk Altında?

Gebelik diyabeti gelişme riski şu durumlarda artabilir:

• Gebeliğe fazla kilolu başlamak
• 25–30 yaş üstünde olmak
• Ailede diyabet öyküsü bulunması
• Önceki gebelikte gestasyonel diyabet geçirilmiş olması
• Prediyabet tanısı (HbA1c ≥ %5,7)
• Yatak istirahati
• PCOS, metabolik sendrom, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalık
• Çoğul gebelik

Gebelik Diyabeti Belirtileri

Gestasyonel diyabet çoğu kadında belirtiye neden olmaz. Ancak bazı durumlarda aşırı susama, sık ve bol idrara çıkma, yorgunluk ve idrarda şeker saptanması olabilir.

Gebelik Diyabeti Nasıl Teşhis Edilir?

Gebeliğin 24–28. haftaları arasında glikoz tarama testi yapılır. Bu test için şekerli bir sıvı içilir ve 1 saat sonra kan alınır. Tarama testi yüksek çıkarsa 3 saatlik glikoz tolerans testi yapılır. Risk faktörleri varsa bu testler daha erken haftalarda da uygulanabilir.

Gebelik Diyabeti Anne ve Bebeği Nasıl Etkiler?

Gebelik diyabeti kontrol altına alınmazsa aşağıdaki riskler artabilir:

Anne için:

• Makrozomi (iri bebek),
• Sezaryen ihtiyacının artması,
• Preeklampsi,
• Ölü doğum riski.

Bebek için:

• Doğum sonrası düşük kan şekeri,
• Sarılık,
• Solunum problemleri,
• İleriki yaşamda obezite ve tip 2 diyabet riski.

Gebelik Diyabeti Nasıl Önlenir?

Gebelik diyabeti tam olarak önlenemez, ancak risk azaltılabilir Bunun için düzenli egzersiz (günde 15 dakikalık yürüyüş bile faydalı), sağlıklı beslenme ve kontrollü kilo alımına dikkat etmek gerekir. Beslenmede ise tam tahıllar, baklagiller, sebzeler ve yağsız protein kaynakları tercih edilmelidir.

Gebelik Diyabeti Nasıl Tedavi Edilir?

Gebelik diyabeti tedavisinin temel amacı kan şekerini hedef aralıkta tutmaktır. Bu nedenle düzenli ölçümler oldukça önemlidir. Ayrıca beslenmeye dikkat edilmeli, gerekirse diyetisyen eşliğinde beslenme planı oluşturulmalıdır. Yemek sonrası yürüyüş yapmak da kan şekerini düşürmeye yardımcı olur. Son olarak diyet ve egzersiz etkili olmazsa insülin kullanımı önerilebilmektedir.

Doğumdan Sonra Ne Olur?

Gebelik diyabeti genellikle doğumdan sonra kaybolur. Ancak 5–10 yıl içinde tip 2 diyabet gelişme riski %3–7 arasındadır. Bu nedenle 6 hafta sonra şeker testi, yıllık kan şekeri kontrolü, sağlıklı beslenme, egzersiz ve emzirme (tip 2 diyabet riskini azaltabilir) önerilir.

Bebek Doğduktan Sonra Ne Olur?

Doğumdan sonra bebek de kan şekeri açısından kontrol edilir. İleriki yaşamda tip 2 diyabet riski diğer bebeklere kıyasla biraz daha yüksek olabilir. Bu nedenle ailece sağlıklı yaşam alışkanlıklarının sürdürülmesi önemlidir.

Sonuç olarak gebelik şekeri yaygın bir durumdur ancak doğru takip, beslenme ve gerektiğinde tedavi ile hem anne hem de bebek sağlıklı bir gebelik süreci yaşayabilir. En önemli adım, kan şekerini kontrol altında tutmak ve doktorunuzun önerilerini düzenli şekilde uygulamaktır.

Bu içeriğimiz de ilginizi çekebilir:

Şeker Yükleme Testi Zararlı mı?

Kaynak: 1