Gebelikte İdrar Testi Neden Yapılır? Hangi Hastalıkları Gösterir?

Gebelikte yapılan rutin idrar testleri, diyabetten preeklampsiye kadar önemli komplikasyonları erken dönemde tespit etmeye yardımcı olur.

• 20 Şubat 2026 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Gebelik boyunca bazı muayenelerde sizden idrar örneği istenmesi tesadüf değildir. Çünkü gebeliğin en sık görülen üç komplikasyonu (gestasyonel diyabet, preeklampsi ve idrar yolu enfeksiyonu) çoğu zaman ilk sinyallerini idrarda verir. Bu basit test sayesinde doktorunuz, henüz belirgin bir şikâyetiniz olmasa bile olası sorunları erken dönemde fark edebilir. Erken teşhis ise hem sizin hem de bebeğiniz için büyük önem taşımaktadır. Gelin şimdi, hamilelikte idrar testi neden yapılır ve hangi hastalıklar tespit edilir sorularının yanıtlarını birlikte inceleyelim.

Gebelikte İdrar Testi Hangi Hastalıkları Tespit Eder?

Gebelikte yapılan rutin idrar tahlilinde genellikle şu durumlar araştırılır:

1. Diyabet (Gestasyonel Diyabet Dahil)

İdrarda glikoz (şeker) saptanması önceden var olan tip 1 veya tip 2 diyabeti ya da gebeliğin ilerleyen dönemlerinde gelişen gestasyonel diyabeti gösterebilir. Gestasyonel diyabet ayrıca 24–28. haftalar arasında yapılan glikoz yükleme testi ile de değerlendirilir. Ancak idrar testindeki şeker varlığı, doktorunuza erken bir ipucu verebilmektedir.

2. Preeklampsi (Gebeliğe Bağlı Yüksek Tansiyon)

İdrarda protein bulunması, preeklampsinin erken işareti olabilir. Preeklampsi genellikle 20. haftadan sonra ortaya çıkar ve aşağıdaki durumlarla karakterizedir:

• Yüksek tansiyon
• Baş ağrısı
• Görme değişiklikleri
• Karın ağrısı
• Şişlik

Gerekirse doktorunuz 24 saatlik idrar toplama testi isteyebilir ve kan tahlilleriyle durumu netleştirir.

3. İdrar Yolu Enfeksiyonu (İYE)

Gebelikte artan hormonlar idrar yollarını gevşetir ve bakterilerin çoğalmasını kolaylaştırabilir. Bu nedenle idrar yolu enfeksiyonu gebelikte daha sık görülür. Yapılan idrar testinde beyaz kan hücreleri (lökosit) ve kırmızı kan hücreleri tespit edilirse enfeksiyon şüphesi doğar. Tanının kesinleşmesi için idrar kültürü yapılabilir. İdrar yolu enfeksiyonları tedavi edilmezse böbrek enfeksiyonuna ve erken doğum riskine yol açabileceği için belirtiler fark edilir edilmez mutlaka muayene olunmalıdır.

4. Dehidratasyon (Susuz Kalma)

Koyu renkli, çay renginde idrar genellikle yeterince sıvı almadığınız anlamına gelir. Bu durum erken doğum kasılmalarını tetikleyebilir, halsizlik ve baş dönmesine yol açabilir. Bu nedenle gebelikte gün boyu düzenli su tüketmek önemlidir.

Hamilelikte İdrar Testi Nasıl Yapılır?

Gebelikte idrar testi yaptırmak oldukça basittir. En doğru sonuç için:

• Ellerinizi yıkayın.
• Genital bölgeyi önden arkaya doğru temizleyin.
• İdrarın ilk kısmını tuvalete yapın.
• Orta akımı örnek kabına yapın.
• Kabı belirtilen seviyeye kadar doldurun.

Laboratuvarda test çubuğu ile hızlı analiz yapılır. Gerekirse mikroskop incelemesi veya kültür testi uygulanır.

İdrarda Glikoz Çıkarsa Ne Olur?

Gebelikte tek seferlik glikoz pozitifliği sık görülebilir. Özellikle şekerli yiyecek tüketimi sonrası ve glikoz yükleme testi günü idrarda şeker çıkması normal olabilir. Ancak tekrar eden pozitiflik varsa doktorunuz glikoz tolerans testi yapabilir ve gestasyonel diyabet açısından değerlendirme yapmak isteyebilir. Diyabet açısından risk faktörleri ise şunlardır:

• Aşırı kilo
• PCOS
• Ailede diyabet öyküsü
• Önceki gebelikte gestasyonel diyabet

İdrarda Protein Çıkarsa Ne Anlama Gelir?

Tek başına protein her zaman preeklampsi demek değildir. Ancak 20. haftadan sonra yüksek tansiyon ve idrarda yüksek protein birlikte görülüyorsa dikkatli takip gerekir. Doktorunuz ek kan testleri ve 24 saatlik idrar analizi isteyebilir.

Gebelikte İdrar Yolu Enfeksiyonu Neden Önemli?

Hamilelikte idrar yolu enfeksiyonu belirtileri arasında yanma, sık idrara çıkma ve alt karın ağrısı bulunmaktadır. Ancak bazı gebelerde belirti olmadan da idrar yolu enfeksiyonu pozitif olabilir. Eğer bu enfeksiyon tedavi edilmezse böbrek enfeksiyonu, erken doğum, ateş ve ciddi diğer çeşitli komplikasyonlara yol açabilir. Tedavide ise gebeliğe uygun antibiyotikler kullanılmaktadır.

Hamilelikte İdrar Testinin Riski Var mı?

Hayır, gebelikte idrar tahlili hem anne hem de bebek için tamamen güvenlidir. Dokuzuncu ayda küçük bir kaba örnek vermek biraz zorlayıcı olabilir ama bu test, gebeliğinizin sağlıklı ilerlemesi için oldukça değerlidir.

Sonuç olarak gebelikte yapılan rutin idrar testleri diyabet, preeklampsi, drar yolu enfeksiyonu ve dehidratasyon gibi önemli durumları erken dönemde tespit etmeye yardımcı olur. Oldukça basit uygulanan bu test hem sizin hem de bebeğinizin sağlığını koruyan önemli bir adımıdır. Kontrollerinizi aksatmamak, sağlıklı bir gebeliğin temel taşlarından biridir.

Bu içeriğimiz de ilginizi çekebilir:

Hamilelikte İdrar Yolu Enfeksiyonu: Belirtileri, Riskleri ve Tedavisi

Kaynak: 1