Hamilelikte İshal: Nedenleri ve Tedavisi

Hamilelikte ishal genellikle hormonal ve beslenme değişikliklerinden kaynaklansa da uzun sürdüğünde veya enfeksiyon belirtileri eşlik ettiğinde mutlaka doktora başvurulmalıdır.

• 18 Şubat 2026 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Hamilelik boyunca mide bulantısı, kabızlık ve hazımsızlık gibi sindirim sistemi şikâyetleri sıkça konuşulur; ancak ishal de gebelikte görülebilen ve anne adaylarını endişelendirebilen belirtilerden biridir. Herkes zaman zaman ishal olabilir, ancak hamilelikte hormonal ve fizyolojik değişimler nedeniyle daha sık ortaya çıkabilir.

İshal, çoğu vakada kısa süreli ve zararsızdır. Ancak uzun süren veya enfeksiyon kaynaklı ishal, dehidrasyona (su kaybına) yol açabilir ve bu durum hem anne hem de bebek için risk oluşturabilir. Bu nedenle belirtileri doğru değerlendirmek önemlidir.

Hamilelikte İshal

İshal; normalden daha sık, daha sulu veya daha yumuşak dışkılama olarak tanımlanır. Hamilelikte şu belirtilerle birlikte görülebilir:

• Şişkinlik,
• Karın krampları,
• Mide ağrısı,
• Acil tuvalete gitme ihtiyacı,
• 24 saat içinde iki veya daha fazla sulu dışkılama,
• Bazı durumlarda ateş, halsizlik veya mide bulantısı da eşlik edebilir.

Hamilelikte İshal Neden Olur?

Hamilelikte ishalin birçok nedeni olabilir. En yaygın sebepler:

1. Hormonal Değişiklikler

Gebelik hormonları sindirim sisteminin çalışma şeklini etkileyebilir. Bu da bazı anne adaylarında kabızlık yerine ishale yol açabilir.

2. Beslenme Değişiklikleri

Hamilelikte daha sağlıklı beslenmeye başlamak, lif tüketimini artırmak veya yeni gıdalar denemek bağırsak hareketlerini hızlandırabilir.

3. Yeni Gıda Hassasiyetleri

Hamilelikte vücut bazı yiyeceklere karşı daha hassas hâle gelebilir ve ishal gelişebilir.

4. Gastrointestinal Enfeksiyonlar

Gıda zehirlenmesi veya mide-bağırsak enfeksiyonları da ishale neden olabilir. Bu durumda genellikle ishale ek olarak şu belirtiler de görülür:

• Ateş
• Titreme
• Kusma
• Baş dönmesi

5. Listeriyoz Riski

Hamile kadınların Listeria bakterisine yakalanma riski daha yüksektir. Bu bakteri genellikle pastörize edilmemiş süt ürünlerinde, yumuşak peynirlerde ve şarküteri ürünlerinde bulunur. Listeriyoz, gebelikte ciddi komplikasyonlara yol açabileceği için pastörize edilmemiş süt ürünleri ve çiğ et gibi riskli gıdalardan kaçınmak önemlidir.

6. Diğer Olası Nedenler

Uzun süren ishal irritabl bağırsak sendromu (IBS), çölyak hastalığı, crohn hastalığı, aşırı stres ve bazı ilaçlar nedeniyle de gelişebilir.

İshal Doğum Belirtisi Olabilir mi?

Doğum tarihi yaklaşırken ortaya çıkan ishal, bazen vücudun doğuma hazırlanmasının bir işareti olabilir. Özellikle adet sancısına benzer kramplar, bebeğin aşağı inmesi (hafifleme) ve vajinal akıntıda artış ile birlikteyse doğumun yaklaştığını gösterebilir. Bu durum genellikle vücudun kendini doğuma hazırlama sürecinin doğal bir parçasıdır.

Hamilelikte İshal Nasıl Geçer?

Çoğu durumda ishal birkaç gün içinde kendiliğinden geçer. İshal ilaçları kullanmadan önce ise mutlaka doktora danışılmalıdır.

1. Sıvı Tüketimini Artırın

İshalde en önemli tedavi su kaybını önlemektir. Su, tavuk suyu ve berrak meyve suları tüketmek faydalı olabilir.

2. Beslenmeye Dikkat Edin

Bu dönemde sindirimi kolay yiyecekler tercih edilmelidir. Kızartmalar, baharatlı ve yağlı yiyeceklerden ise olabildiğince uzak durulmalıdır.

Dehidrasyon (Su Kaybı) Belirtileri

İshalin en önemli riski su kaybıdır. Aşağıdaki belirtiler su kaybına işaret edebileceğin mutlaka doktora danışılmalıdır:

• Ağız kuruluğu
• Baş dönmesi
• Bayılacak gibi hissetme
• Daha az idrara çıkma
• Koyu renkli veya keskin kokulu idrar
• Baş ağrısı
• Bulantı

Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlarda zaman kaybetmeden doktorunuza danışın:

• İshal 1–2 günden uzun sürüyorsa,
• 38°C ve üzeri ateş varsa,
• Şiddetli kasılmalar yaşıyorsanız,
• Bebeğin hareketlerinde azalma fark ediyorsanız,
• Dışkıda kan varsa,
• Alt karın bölgesinde şiddetli ağrı varsa,
• İshal giderek kötüleşiyorsa,
• Kusma eşlik ediyorsa.

Sonuç olarak hamilelikte ishal çoğu zaman kısa süreli ve zararsızdır. Ancak enfeksiyon veya su kaybı riski nedeniyle dikkatli olunmalıdır. Bol sıvı tüketmek, hafif beslenmek ve belirtileri yakından takip etmek önemlidir. Şüpheli veya uzun süren durumlarda mutlaka sağlık uzmanına başvurulmalıdır.

Bu içeriğimiz de ilginizi çekebilir:

Hamilelikte İshal Neden Olur?

Kaynak: 1