Makrozomi (İri Bebek) Nedir? Nedenleri, Riskleri ve Doğum Sürecine Etkisi

Makrozomi, bebeğin doğumda 4 kilogramdan fazla ağırlığa sahip olmasıdır.

• 19 Şubat 2026 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Yenidoğan bebeklerin ortalama doğum ağırlığı yaklaşık 3 - 3,5 kg civarındadır. Ancak bazı bebekler doğduklarında belirgin şekilde daha büyük olabilir. Doğum ağırlığı 4 kg ve üzerinde olan bebekler için kullanılan tıbbi terim ise makrozomidir. Makrozomi, bebeklerin yaklaşık %8’inde görülür. Çoğu makrozomik bebek tamamen sağlıklı doğsa da hem anne hem de bebek için bazı doğum riskleri söz konusu olabilir. Sizler için hazırladığımız bu yazıda, iri bebek olarak da adlandırılan makrozomi hakkında tüm merak edilenleri ele aldık. Hazırsanız başlayalım.

Makrozomi Nedir?

Makrozomi, bebeğin doğumda 4 kilogramdan fazla ağırlığa sahip olmasıdır. Bu durum genellikle bebeğin anne karnında ihtiyaç duyduğundan fazla besin alması sonucu normalden daha hızlı büyümesiyle ilişkilidir. Ancak bazı bebekler genetik olarak da iri yapılı olabilir.

Makrozomi Riski Kimlerde Daha Yüksek?

Makrozominin nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Ancak bazı durumlar riski artabilir:

• Gebelik diyabeti, tip 1 veya tip 2 diyabet
• Kan şekerinin iyi kontrol edilmemesi
• Hamilelikte aşırı kilo alımı
• Gebelik öncesi obezite
• Daha önce iri bebek doğurmuş olmak
• 40 haftayı geçen gebelik
• Anne veya babanın yapısal olarak iri olması
• Annenin kendisinin iri bebek olarak doğmuş olması

Özellikle kontrolsüz diyabet durumunda, annenin kanındaki yüksek glikoz bebeğe geçerek bebeğin aşırı büyümesine neden olabilir.

Makrozomi Nasıl Teşhis Edilir?

Bebeğin kesin ağırlığı doğumdan önce tam olarak bilinemez. Bu nedenle makrozomi resmi olarak doğumdan sonra teşhis edilir. Ancak doğum öncesinde doktorunuz şu yöntemlerle fikir edinebilir:

• Rahim yüksekliği ölçümü
• Karnın elle değerlendirilmesi
• Ultrason ile tahmini ağırlık hesaplanması
• Amniyotik sıvı miktarının değerlendirilmesi

Makrozomi ile sıklıkla birlikte görülen durumlardan biri polihidramniyos (fazla amniyotik sıvı) durumudur. Büyük bebekler daha fazla idrar üretir ve bu da sıvı artışına yol açabilir.

Makrozomi Önlenebilir mi?

Makrozomi tamamen önlenebilir bir durum değildir. Ancak riski azaltmak mümkündür.

Diyabet varsa:

• Kan şekeri sıkı şekilde kontrol edilmelidir.
• Kompleks karbonhidrat ve liften zengin beslenme tercih edilmelidir.
• Rafine şeker ve doymuş yağ azaltılmalıdır.

Tüm anne adayları için:

• Sağlıklı kilo artışı hedeflenmelidir.
• Haftada en az 5 gün, 30 dakika hafif egzersiz (yürüyüş, yüzme, yoga) yapılabilir.
• Dengeli beslenme düzeni sürdürülmelidir.

Bebeğiniz İriyse Doğum Nasıl Planlanır?

Bebeği iri olan birçok anne vajinal doğum yapabilir. Ancak bu doğumlarda forseps ve vakum kullanma ihtiyacı artmaktadır. Bazı durumlarda ise anne ve bebeğin sağlığı için planlı sezaryen ameliyatı önerilebilmektedir.

Vajinal Doğumun Olası Komplikasyonları Neler?

İri bebeklerde vajinal doğumun anne için riskleri arasında vajinal yırtıklar, doğum sonrası kanama, uzamış doğum süreci ve önceki sezaryen ameliyatına bağlı olarak rahmin yırtılma riski bulunmaktadır. Bebek için ise omuz distosisi (omuzun takılması), doğum travması, düşük kan şekeri, sarılık, solunum problemleri ve yoğun bakım riski yükselmektedir.

Makrozomi hem anne hem de bebek için bazı riskler taşısa da uygun takip ve doğru doğum planlaması ile güvenli şekilde yönetilebilir. Düzenli kontroller, kan şekeri takibi ve sağlıklı kilo yönetimi en önemli koruyucu adımlardır.

Bu içeriğimiz de ilginizi çekebilir:

Gebelik Haftasının Önden Gitmesi Nedir, Neden Olur?

Kaynak: 1