Anne Karnındaki Bebekler Oksijen İhtiyacını Nasıl Karşılar?

Bebeklerin anne karnındayken oksijen ihtiyaçlarını nasıl karşıladıklarına dair tüm merak edilenleri sizler için derledik.

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Anne karnındaki bebeklerin nasıl nefes aldığı, diğer bir deyişle oksijen ihtiyaçlarını nasıl karşıladıkları birçok anne adayının aklını kurcalayan bir sorudur. Peki, anne karnındaki bebekler nasıl nefes alır? Bebekler anne karnında iken akciğerleri ile solunum yapmazlar. Plasenta ve kordon sayesinde besin ve oksijen ihtiyaçlarını annelerinden karşılarlar. Bu süreçte akciğer gelişimleri için solunum hareketleri yaparlar ancak anne karnındayken ihtiyaç duydukları oksijeni anne kanından sağlarlar. Dolayısıyla bebekler anne karnındayken ağızlarından veya burunlarından nefes alır mı sorusunu hayır şeklinde yanıtlayabiliriz.

Sizler için hazırladığımız bu yazıda, bebeklerin anne karnında oksijen ihtiyaçlarını nasıl karşıladıklarına dair tüm merak edilenleri derledik. Hazırsanız başlayalım!

Anne Karnındaki Bebekler Nasıl Nefes Alır?

Bebekler, anne rahminde yaşamlarına devam edip gelişebilmek için oksijen ve besine ihtiyaç duyarlar. Bunu da plasenta ve kordon aracılığıyla yaparlar. Hamileliğin başından itibaren bebekle birlikte gelişmeye başlayan plasenta ve kordon, bebeğin tüm oksijen ve besin ihtiyacını anneden karşılayıp bebeğe iletir. Bebeğe yalnızca oksijen ve besin taşımakla kalmayan bu geçici organlar, aynı zamanda bebek için zararlı olabilecek veya bebeğin ihtiyaç duymadığı maddeleri de ayıklayıp anneye iletirler. Yani, anne ile bebek arasında bir köprü görevi görürler. Buradan da anlaşılacağı üzere bebekler, anne karnındayken akciğerleri ile solunum yapmazlar. Annelerinin kanından direkt oksijen alıp, ihtiyacı olmayan karbondioksiti ise anne kanına bırakırlar. Ancak doğuma kadar rahim içinde solunum hareketleri yaparak akciğerlerini ve diyafram kaslarını güçlendirirler. Yani doğumdan sonra düzenli olarak akciğerleri ile solunum yapabilmek için amniyon sıvısıyla bir nevi antrenman yaparlar.

Bebeğin Oksijen ve Besin İhtiyacını Karşılayan Organlar: Plasenta ve Kordon

Plasenta, hamileliğin başından itibaren bebekle büyüyüp gelişen geçici bir organdır. Halk arasında bebeğin eşi olarak da bilinen plasentanın bir tarafı anneye, diğer tarafı ise kordon ile bebeğe bağlıdır. Anne ile bebek arasındaki tüm madde alışverişini sağlayan bu geçici organların en temel görevi, rahimdeki bebeğe oksijen ve besin taşınmasını sağlamaktır. Aynı şekilde bebeğin büyüyüp gelişebilmesi için gerekli olan hormonların üretiminden, bebek için zararlı olabilecek maddelerin ayrıştırılmasına kadar birçok hayati görev üstlenir. Ayrıca annedeki antikorların bebeğe de geçmesini sağlayarak bebeğin bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olur.

Hamileliğinin 3. ayında gelişimi tamamlanan plasentanın çapı 15 – 20 cm, kalınlığı ise 2 – 3 cm’dir. Dışı parlak ve kaygan bir forma sahipken içi tırtıklı bir yapıdadır. Doğum vakti yaklaştığında ise ortalama ağırlığı 750 – 1000 gram arasıdır. Doğum gerçekleştikten en geç 1 saat sonra, rahim kasılmalarıyla birlikte plasentanın da dışarıya atılması beklenir.

Anne Karnındaki Bebeklerin Akciğer Gelişimi

Anne karnındaki bebeklerin akciğer gelişimi 26. hafta civarı başlar. Zira bu haftalarda, akciğerin fonksiyonunu yerine getirebilmesi için gerekli olan sülfaktan üretilir. Bununla birlikte alveoller de gelişimine devam eder. 34. haftaya gelindiğinde ise bebeklerin ciğerleri epey gelişmiş olur. Ancak tam anlamıyla gelişmesi yine 39. – 40. haftayı bulur. Miadı dolmadan dünyaya gelen bebekler ise solunum problemleri açısından risk altında olurlar. Bu nedenle erken doğum riski olan hamilelere ciğer geliştirici iğne olarak da bilinen kortikosteroidler uygulanabilir. Bu sayede erken doğum gerçekleşse dahi bebeğin akciğer gelişimi doğum haftasına göre daha ileride olacağından, doğumdan sonra bebeğin herhangi bir solunum problemiyle karşılaşma ihtimali azalır.

Ciğer geliştirici iğnelerin betametazon ve deksametazon olmak üzere iki tipi bulunur. Bunların uygulama zamanı ve dozu ilaca göre farklılık gösterir. İğne ise direkt anneye yapılır. Annenin kalçasından kas içine enjekte edilen ilacın plasenta yoluyla bebeğe geçmesi sağlanır. Kısacası, bilinenin aksine ciğer geliştirici ilaçlar direkt bebeğe değil, anneye yapılır.

Sonuç olarak, anne karnındaki bebekler nefes alır mı sorusuna hayır diyebiliriz. Bebekler rahimdeyken plasenta ve kordon aracılığı ile annelerinden oksijen alırlar. Saldıkları karbondioksiti ise yine annelerine gönderirler. Bu süreçte ise amniyon sıvısını yutup çıkartarak aslında doğuma kadar akciğerlerini geliştirirler. Doğumdan hemen sonra ise içgüdüsel bir şekilde akciğerlerini kullanarak solunum yapmaya başlarlar.

Amniyon Sıvısının Azalması Riskli mi?