Yenidoğan Sarılığı Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Yenidoğan sarılığı, zamanında dünyaya gelen bebeklerin neredeyse %60'ında görülür.
Yenidoğan sarılığı, zamanında doğan bebeklerin neredeyse %60’ında görülen bir durumdur. Bebeğin gözlerinin ve cildinin sarımsı bir renk almasıyla belirti veren hastalık, genellikle doğumdan birkaç gün sonra ortaya çıkar. Çoğu vaka birkaç hafta içinde kendiliğinden geçse de bazı bebekler fototerapi gibi tedavilere ihtiyaç duyabilir. Sizler için hazırladığımız bu yazıda yenidoğan sarılığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi ile ilgili tüm bilmeniz gerekenleri derledik. Keyifli okumalar!
Yenidoğan Sarılığı Nedir?
Yenidoğan sarılığı, kırmızı kan hücrelerinin parçalanması esnasında salgılanan bilirubin adlı maddenin kanda çok fazla birikmesiyle ortaya çıkar. Zamanında doğan bebeklerin yaklaşık %60’ında, erken doğan bebeklerin ise %80’inde görülen bu durum, bebeğin cildinin ve gözlerinin sarımsı bir renge bürünmesiyle belirti verir. Yenidoğan sarılığı çoğu zaman kendiliğinden geçer ancak bazı bebekler fototerapi veya IVIG gibi tedavilere ihtiyaç duyabilir. Peki, yenidoğan sarılığının nedenleri neler?
Yenidoğan Sarılığı Neden Olur?
Kırmızı kan hücreleri parçalandığında bilirubin adı verilen bir atık bir pigment oluşur. Bilirubini kan dolaşımından filtrelemek ise karaciğerin görevidir. Bebek anne rahmindeyken bu görevi annenin karaciğeri üstlenir. Doğumdan sonra ise bebeğin kendi karaciğeri görevi devralır. Bazen yenidoğanların karaciğeri bilirubini yeterince hızlı parçalayamaz. Bu durumda kanda bilirubin birikmeye başlar ve bebeğin gözleri ile cildi sarımsı bir renge bürünür. Zamanında doğan bebeklerin yaklaşık %60’ında görülen yenidoğan sarılığı, aşağıdaki durumlarda daha sık görülebilir:
- 37. haftadan önce doğmak
- Doğu Asya veya Akdeniz kökenli olmak
- 0 tipi veya RH negatif kanı olan anneden doğmak
- Ailenin önceki çocuklarında sarılık hikâyesinin olması veya
- Bebekte beslenmeyi zorlaştıracak sorunların olması
Yenidoğanlarda en sık görülen sarılık türü fizyolojik sarılıktır. Bebeklerin ilk birkaç günde doğal olarak kırmızı kan hücresi döngüsüne sahip olması ve karaciğerlerinin buna ayak uyduramaması nedeniyle ortaya çıkar. Genellikle bebek doğduktan 2 – 3 gün sonra ortaya çıkar ve birkaç hafta içinde kendi kendine kaybolur. Anne sütü sarılığı adı verilen sarılık türü ise doğumdan 1 hafta sonra ortaya çıkar. Doktorlar bunun nedenini tam olarak bilmiyor ancak anne sütündeki bir maddenin karaciğerin bilirubini iyi işlemesini engelleyebileceğini düşünüyor. Daha ciddi sarılık türleri ise aşağıdaki durum veya hastalıklarından kaynaklanabiliyor:
- Kan enfeksiyonu
- Bakteriyel veya viral enfeksiyonlar
- Karaciğer sorunları
- Bazı enzimlerin eksikliği
- Bebeğin vücudunun herhangi bir yerinde kanama
Yenidoğan Sarılığı Belirtileri Nelerdir?
Yenidoğan sarılığının en önemli belirtisi bebeğin gözlerinde ve cildindeki sarı renktir. Genellikte yüzde başlayan bu sarımsı renk, kandaki bilirubin seviyesi yükseldikçe göğse, bacaklara ve kollara yayılır. Yenidoğan sarılığının diğer belirtileri ise şu şekildedir:
- Beslenme güçlüğü,
- Islak bez sayısının az olması veya hiç olmaması
- Bebeğin uyanmakta güçlük çekmesi
- Uzun süreli ağlaması
- Gözlerini tuhaf bir şekilde hareket ettirmesi
Nasıl Teşhis Edilir?
Yenidoğan sarılığı genellikle fiziki muayene ile kolayca teşhis edilir. Ancak kandaki bilirubin seviyesini tespit etmek için kan testi istenebilir. Ayrıca bebeğin cildine özel bir ışık tutarak da sarılık olup olmadığı anlaşılabilir. Bununla birlikte doktorunuz, sarılığa neden olabilecek herhangi bir durum veya hastalıktan şüpheleniyorsa aşağıdaki testleri isteyebilir:
- Enfeksiyonu kontrol etmek için idrar örneği
- Yeni oluşan kırmızı kan hücrelerinin sayısının normal olup olmadığını anlamak için retikülosit sayımı
- Annenin kanıyla bebeğin kanının çelişip çelişmediği görmek için kan grubu testi
- Bağışıklık sisteminin kırmızı kan hücrelerini yok edip etmediğini görmek için coombs testi
- Tam kan sayımı
- Karaciğer fonksiyon testi
Yenidoğan Sarılığı Nasıl Geçer?
Yenidoğan sarılığı çoğu durumda 1 – 2 hafta içinde kendiliğinden geçer. Bu noktada beklenmesi mi yoksa aşağıdaki tedavilere mi başlanması gerektiğine doktorunuz test sonuçlarını yorumlayarak karar verecektir. Yenidoğan sarılığı tedavisi için başvurulabilecek yöntemler ise şu şekildedir:
1. Sık Beslenme
Bebeğin sık sık emzirilmesi veya formül mamayla beslenmesi daha sık kaka yapmasına neden olur. Bu da bilirubinin vücuttan atılmasına yardımcı olmaktadır.
2. Fototerapi
Doktorunuz, bilirubinin idrarla vücuttan atılmasına yardımcı olan ışık tedavisi (fototerapi) önerebilir. Bu tedavi esnasında ışığın daha etkili olabilmesi için bebeğe yalnızca bez giydirilir. Ayrıca gözlerini ışıktan korumak için bant takılır.
3. İntravenöz İmmünoglobulin
Yenidoğan sarılığı anne ile bebeğin farklı kan grubuna sahip olması nedeniyle oluştuysa, doktor kırmızı kan hücrelerinin parçalanmasını durdurmaya yarayan intravenöz immünoglobulin (IVIG) tedavisi uygulayabilir.
Yenidoğan Sarılığı Önlenebilir mi?
Yenidoğan sarılığını önlemenin tipik bir yöntemi bulunmuyor. Ancak bebeğin sık sık beslenmesinin ve güneş ışığı almasının, bilirubinin parçalanmasına ve vücuttan daha kolay atılmasına yardımcı olabileceği düşünülüyor.
Komplikasyonları Neler?
Bebeğinizde yenidoğan sarılığı belirtilerini fark ederseniz rutin muayeneyi beklemeden doktorunuzu ziyaret etmelisiniz. Zira şiddetli yenidoğan sarılığı tedavi edilmediğinde, nadiren bilirubin beyne zarar vererek kalıcı hasara neden olabilir. Buna kernikterus denir ve aşağıdakilere yol açabilir:
- Serebral palsi
- İşitme kaybı
- Görme sorunları
- Gelişimsel engeller
- Nöbetler
Bu içeriğimiz de ilginizi çekebilir:
Yenidoğan Sarılığı ile İlgili Bu Hurafelere İnanmayın!
Kaynak: 1
İlgili Makaleler
Haftanın Öne Çıkanları
Bebekler Ne Zaman Net Görür ve Renkleri Ayırt Eder?
Bebekler doğduklarında yakın mesafeyi bulanık görür, 2-3 aylıkken renkleri ve hareketleri daha iyi ayırt etmeye başlar, 6-8 aylık olduklarında ise çevrelerini oldukça net görebilir.
Gebelikte Çatlaklar: Neden Olur, Nasıl Geçer?
Gebelik çatlakları genetik yatkınlık ve cildin hızlı gerilmesiyle oluşur; tamamen önlenemese de doğumdan sonra çeşitli dermatolojik yöntemlerle görünümleri azaltılabilir.
Bebeğimin Kalp Atışını Ne Zaman Duyabilirim?
Bebeğin kardiyak aktivitesi çoğunlukla 5,5-6. haftalarda ultrasonda görülebilirken kalp sesleri Doppler cihazıyla genellikle 10-12. haftalardan sonra duyulabilir.
Bebeğimin Cinsiyetini Ne Zaman ve Nasıl Öğrenebilirim?
Bebeğin cinsiyeti NIPT ile yaklaşık 10. haftadan itibaren öğrenilebilse de en yaygın ve risksiz yöntem, 18-22. haftalar arasında yapılan ultrason muayenesidir.
Dış Gebelik Nasıl Teşhis Edilir?
Dış gebelik tanısı; gebelik testi, seri beta-hCG ölçümleri, pelvik muayene ve ultrason bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle konulur.
Makat Geliş: Nedenleri, Riskleri ve Doğum Seçenekleri
Makat geliş, bebeğin kalça veya ayaklarının doğum kanalına yakın olduğu ve gebeliğin özelliklerine göre farklı doğum seçenekleri gerektirebilen bir pozisyondur.
Emzirme Sırasında Ağrıyı Hafifletmek İçin 10 Etkili Öneri
Emzirme sırasında yaşanan ağrı; doğru kavrama, uygun pozisyon, meme bakımı ve zamanında uzman desteğiyle çoğu durumda azaltılabilir.
Bebekler İçin C Vitamini: Faydaları ve En İyi Kaynaklar
Kivi, çilek, portakal, brokoli ve dolmalık biber gibi besinler bebeklerin ihtiyaç duyduğu C vitaminini doğal yollardan karşılamaya yardımcı olabilir.
Çocuklarda Yemek Seçme Davranışının En Yaygın 6 Nedeni
Çocuklarda seçici yeme alışkanlığı çoğu zaman bağımsızlık isteği, yeni yiyeceklere karşı temkinli yaklaşım ve gelişimsel süreçlerle ilişkili normal bir davranıştır.
Çocuklarda Yemek Reddi ile Nasıl Başa Çıkarsınız?
Küçük çocuklarda yemek yemeyi reddetmek çoğu zaman normal bir gelişim sürecidir ve sabırlı, tutarlı yaklaşımlarla yönetilebilir.
İpek Karapınar Hamile Olduğunu Açıkladı!
Oyuncu İpek Karapınar, ilk bebeğini beklediğini duyurarak hayranlarını sevindirirken, bebeğinin cinsiyetini yapay zeka destekli bir paylaşımla açıkladı.
Merve Dizdar Hamile mi? Ünlü Oyuncu Bebek İddiası ile Gündemde
Merve Dizdar'ın hamile olduğu iddiası magazin gündeminde yer alırken, ünlü oyuncu ve eşi Cihan Ayger'den henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Hamilelikte Plasentanın Büyük Olması (Plasentomegali) Nedir?
Plasentomegali, plasentanın gebelik haftasına göre normalden büyük olmasıdır.
Gebelikte Plasentanın Önde Olması Bebeği Nasıl Etkiler?
Ön plasenta, plasentanın rahmin ön duvarına yerleşmesi durumudur. Genellikle bebeğin sağlığını etkilemez ancak hareketlerin biraz daha geç hissedilmesine neden olabilir.
Bebeğiniz Rahimdeyken Sizi Ne Zaman Duymaya Başlar?
Bebekler yaklaşık 18. haftadan itibaren sesleri algılamaya başlar ve üçüncü trimesterde anne sesi başta olmak üzere dış dünyadan gelen seslere tepki verebilir hâle gelirler.
Ardışık Gebelik Nedir? Riskleri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ardışık gebelikler bazı sağlık risklerini artırabileceğinden uzmanlar, anne ve bebek sağlığını korumak için gebelikler arasında ideal olarak en az 18 ay beklenmesini önermektedir.
Üçüncü Trimesterde Kasılmalar Ne Zaman Başlar?
Üçüncü trimesterde görülen Braxton Hicks kasılmaları doğumu başlatmazken, düzenli ve giderek şiddetlenen kasılmalar gerçek doğumun başladığını gösterebilir.
Noninvaziv Prenatal Test: Nedir ve Ne Zaman Yapılır?
NIPT, anne kanındaki fetal DNA'yı inceleyerek bebeğin bazı kromozomal hastalıklar açısından risk taşıyıp taşımadığını değerlendiren güvenli bir doğum öncesi tarama testidir.
Poliendokrin Metabolik Over Sendromu (PMOS) Gebeliği Nasıl Etkiler?
Poliendokrin metabolik over sendromu (PMOS), yumurtlama düzensizlikleri ve insülin direnci nedeniyle doğurganlığı etkileyebilse de uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle gebelik şansı artırılabilir.
Hamilelikte Maya Enfeksiyonu: Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Hamilelikte hormonal değişiklikler nedeniyle daha sık görülen maya enfeksiyonları, kaşıntı ve beyaz kıvamlı akıntı gibi belirtilerle ortaya çıkar ve uygun tedaviyle genellikle kolayca kontrol altına alınabilir.
Yumurta Toplama İşlemi: Süreç Nasıl İlerler?
Yumurta toplama işlemi, tüp bebek tedavisinde olgunlaşan yumurtaların kısa süreli anestezi altında alınmasını sağlayan ve gebelik sürecinin önemli basamaklarından biri olan bir uygulamadır.
Kısa Adet Döngüsü Hamilelik Şansınızı Nasıl Etkiler?
Kısa adet döngüsü, döngü uzunluğunun 24 günün altında olması veya giderek kısalması olarak tanımlanmaktadır.
Rahim Ağzının Kısa Olması Gebeliği Olumsuz Etkiler mi?
Kısa rahim ağzı, erken doğum riskini artırabilen ancak düzenli takip ve uygun tedavilerle çoğu zaman başarılı şekilde yönetilebilen bir durumudur.
Tıkalı Fallop Tüpleri Doğurganlığı Nasıl Etkiler?
Fallop tüplerindeki tıkanıklık, spermin yumurtaya ulaşmasını engelleyerek gebelik şansını azaltabilir ancak uygun tanı ve tedavi yöntemleriyle birçok kadında başarılı sonuçlar elde edilebilir.
Erkeklerde İnfertilite: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Seçenekleri
Erkek kısırlığı, sperm üretimi veya sperm fonksiyonlarındaki sorunlar nedeniyle gebelik oluşmasını zorlaştıran ancak birçok durumda tedavi edilebilen bir üreme sağlığı problemidir.
Melazma Nedir? Hamilelikte Neden Olur ve Nasıl Önlenir?
Hamilelikte melazma, hormonlara bağlı gelişen yaygın bir cilt pigmentasyonu değişikliğidir ve çoğu zaman doğumdan sonra kendiliğinden düzelir.
Hamilelikte Miyom: Belirtileri, Nedenleri ve Riskleri
Hamilelikte miyom çoğu zaman zararsız olsa da büyüklüğüne ve konumuna bağlı olarak ağrı, kanama, erken doğum ve plasenta sorunları gibi riskler oluşabilir.
Fetal Kalp Atış Hızı Nedir? Haftalara Göre Nasıl Değişir?
Gebelikte fetal kalp atış hızı haftalara göre değişiklik gösterebilir ve gün içinde küçük dalgalanmalar beklenen bir durumdur.
Hamilelikte Pembe Akıntı: Ne Zaman Doktora Danışmalısınız?
Hamilelikte pembe akıntı çoğu zaman endişe kaynağı değildir ancak ağrı, kramp veya kötü kokulu akıntı eşlik ediyorsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Hamilelikte Kahverengi Lekelenme Normal mi?
Hamilelikte kahverengi lekelenme çoğu zaman zararsız nedenlerden kaynaklansa da bazı durumlarda tıbbi değerlendirme gerektiren sağlık sorunlarının belirtisi olabilir.
Bebeklerde Büyüme Atağı: Nedir ve Ne Kadar Sürer?
Büyüme atağı, bebeğin kısa sürede hızla büyüdüğü ve bu süreçte beslenme, uyku ve davranışlarında geçici değişiklikler yaşayabildiği doğal bir gelişim dönemidir.
Dini Erkek İsimleri ve Anlamları
Bu yazımızda, manevi değeri yüksek dini erkek isimleri ve anlamlarına yer verdik.
GEBE'ye
Kayıt Ol
Hafta hafta bedeninde ve bebeğindeki gelişmeleri ücretsiz takip et. Seni en iyi ifade eden seçeneğe tıklayarak, değişimleri haber almaya başla!
Yorumlar 0