Yenidoğan Bebekler için K Vitamini Neden Bu kadar Önemli?
Yenidoğan bebekler için K vitamini neden bu kadar önemli? Detaylar yazımızda...
- K Vitamini Nedir?
- Yenidoğan Bebeklere K Vitamini İğnesi Neden Yapılır?
- Yenidoğan Bebeklere K Vitamini Aşısı Nasıl ve Ne Zaman Yapılır?
- K Vitamini İğnesi Zorunlu Mudur?
- Yenidoğan Hemorajik Hastalığı Nedir?
- Yenidoğan Hemorajik Hastalığının Türleri
- 1. Erken Hemorajik Hastalığı
- 2. Klasik Hemorajik Hastalığı
- 3. Geç Hemorajik Hastalığı
- K Vitamini İçeren Besinler Nelerdir?
Yenidoğan bebekler K vitamini açısından zayıf doğarlar. Anne sütünün içeriği de K vitamini açısından zengin değildir. Bu nedenle yaşamın ilk aylarında K vitamini eksikliğine bağlı olarak gelişen ve ölümcül olabilen yenidoğan hemorajik hastalığı (YHH) riski yükseltmektedir. Ülkemizde, bahsedilen riski en aza indirgemek için doğumdan hemen sonra yenidoğan bebeklere rutin olarak K vitamini aşısı uygulanmaktadır. Peki, yenidoğan hemorajik hastalığı nedir? K vitamini iğnesi zorunlu mu? Detaylar yazımızda...
K Vitamini Nedir?
K vitamininin en önemli görevi, kanın pıhtılaşmasını sağlamaktır. Ayrıca kemik oluşumunda ve kalp-damar sağlığı konusunda önemli roller üstlenmektedir. K vitamini, sebzelerden alınabileceği gibi (K1 vitamini) bağırsaklarımızdaki iyi bakteriler (K2 vitamini) tarafından da üretilir. Ancak yenidoğan bebeklerin bağırsak florası yetişkinler kadar gelişmiş değildir. Bu nedenle 6 aylık olana kadar yeterli miktarda K vitamini üretemezler. Aynı şekilde anne sütünün içeriğindeki K vitamini de bebeğin ihtiyacını karşılayacak düzeyde değildir. Dolayısıyla yenidoğan bebekler, ek gıdaya başlayana ve bağırsak floraları gelişene kadar K vitamini eksiliği bakımından risk altındadır. Bu da aslında, pıhtılaşma (kanama) sorunları açısından da risk altında olduklarını göstermektedir.
Yenidoğan Bebeklere K Vitamini İğnesi Neden Yapılır?
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi yenidoğan bebekler K vitamini açısından zayıf doğarlar. Anne sütünün içeriği de K vitamini açısından zengin olmadığı için yenidoğan bebekler yaşamlarının ilk 6 ayında hemorajik hastalığı açısından risk altındadırlar. 6. aydan sonra ek gıdaya geçilmesiyle birlikte, çeşitli yiyeceklerden ihtiyaçları kadar K vitamini alabilirler. Ancak bu süreç tamamlanana kadar pıhtılaşma sorunlarını ve ölümcül olabilen yenidoğan hemorajik hastalığını önleyebilmek adına, doğumdan hemen sonra rutin olarak K vitamini iğnesi yapılmaktadır.
Yenidoğan Bebeklere K Vitamini Aşısı Nasıl ve Ne Zaman Yapılır?
Ülkemizde, doğumdan hemen sonra 1 miligram yağda çözünen K vitamini prepatı kas içine uygulanmaktadır. Bazı aileler ise K vitamini enjeksiyonu yerine ağızdan alınan K vitaminini talep etmektedir. Ancak yapılan araştırmalar incelendiğinde, ağız yoluyla alınan K vitamininin beyindeki kanamayı önleme konusunda yetersiz olduğu görülmektedir. Üstelik oral yolla alınan K vitamini enjeksiyon gibi tek doz değil, birkaç doz gerektirmektedir. Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde, doğumdan hemen sonra uygulanan K vitamini iğnesinin daha etkili olduğu düşünülmektedir.
K Vitamini İğnesi Zorunlu Mudur?
Türkiye’de aşılarda olduğu gibi K vitamini iğnesi de zorunlu değildir. Aileler bir dilekçe doldurarak K vitamini iğnesi yaptırmayabilirler. Ancak ölümcül olabilen yenidoğanın hemorajik hastalığı, K vitamini enjeksiyonu ile önlenebilen bir hastalıktır. Bu nedenle her ailenin bebeklerine aşıyı yaptırması önerilmektedir.
Yenidoğan Hemorajik Hastalığı Nedir?
Yenidoğan hemorajik hastalığı, K vitamini eksikliğine bağlı olarak gelişen bir pıhtılaşma (kanama) bozukluğudur. Yenidoğan bebeklerin neredeyse %1’inde görülen bu hastalık, çoğu zaman 1 hafta 10 gün içinde düzelme eğilimi gösterse de özellikle prematüre doğan bebeklerde daha ağır ve uzun sürebilmektedir. Hele ki doğumdan sonra K vitamini iğnesi yapılmayan bebekler daha fazla risk altındadır. Bu bebeklerde yaşamsal organlara veya kafa içine kanamalar olabilmektedir. Yenidoğan hemorajik hastalığının en önemli belirtilerinden biri, bebeğin başında veya yüzünde morluklar oluşmasıdır. Bununla birlikte topuk kanı testi yapıldıktan sonra kanamanın durmaması, yenidoğan hemorajik hastalığını düşündürebilmektedir.
Yenidoğan hemorajik hastalığının diğer belirtileri ise şu şekilde sıralanabilir.
- Bebeğin siyaha yakın renkte kusması,
- 3 haftadan büyük bebeklerde sarılık belirtilerinin ortaya çıkması,
- Zift gibi dışkılama,
- Göbek bağı kanaması,
- Herhangi bir darbe olmamasına rağmen bebeğin baş bölgesinde morarma.
Bu belirtiler, yenidoğanın hemorajik hastalığının belirtileri olmakla birlikte, başka hastalıkların da habercisi olabilmektedir. Dolayısıyla belirtiler görüldüğü anda çocuk doktoru ile iletişime geçilmeli ve kapsamlı bir muayene gerçekleştirilmelidir.
Bunu da Okuyun: Yenidoğan Sarılığı Nedir?
Yenidoğan Hemorajik Hastalığının Türleri
Yenidoğan hemorajik hastalığının erken, klasik ve geç olmak üzere 3 türü bulunmaktadır.
1. Erken Hemorajik Hastalığı
Erken hemorajik hastalığı, doğumdan sonraki ilk 24 saatte ortaya çıkar. Genellikle annenin antikonvulsan ve antitüberküloz ilaçları kullanmasına bağlı olarak gelişir. Erken hemorajik hastalığında kafa içi kanamalarına daha sık rastlanılır. Bu da bebek için durumun ciddiyetini daha da artırmaktadır.
2. Klasik Hemorajik Hastalığı
Klasik hemorajik hastalığı genellikle doğumdan sonraki 2 – 7 gün içinde ortaya çıkar. Daha çok anne sütü ile beslenmeye, bağırsak florasının gelişmemiş olmasına ve plasental K vitamini geçişinin yetersizliğine bağlı olarak gelişir. Klasik hemorajik hastalığında kanama genellikle deri ve sindirim sisteminde meydana gelmektedir.
3. Geç Hemorajik Hastalığı
Geç hemorajik hastalığı, doğumdan 2 – 8 hafta sonra ortaya çıkar. Genellikle doğumda K vitamini iğnesi yapılmamasına, kistik fibrozis veya altta yatan karaciğer hastalığına bağlı olarak geliştiği düşünülmektedir. Geç hemorojik hastalığının 100 bin bebekten yaklaşık 10’unda ortaya çıktığı ve daha çok gelişmekte olan ülkelerde görüldüğü bilinmektedir.
K Vitamini İçeren Besinler Nelerdir?
K vitamini suda değil, yağda çözünür ve vücutta depolanır. Hem bitkisel hem de hayvansal gıdaların çoğunda K vitamini bulunmaktadır. Bu nedenle K vitamini eksikliği oldukça nadir görülür. Bebeğiniz ek gıdaya geçtiğinde, yaşına göre aşağıdaki yiyecekleri menüsüne ekleyerek K vitamini eksikliğini önleyebilirsiniz.
K Vitamini İçeren Besinler
- Ispanak, lahana, brokoli, marul, taze fasulye ve bezelye gibi sebzeler,
- Yulaf ve buğday gibi tahıllar,
- Yağlı tohumlar,
- Süt ve süt ürünleri,
- Kırmızı ve beyaz etler,
- Meksika fasulyesi ve soya fasulyesi,
- Domates,
- Yumurta,
- Şalgam,
- Yeşil çay ve
- Kuşkonmaz K vitamini açısından oldukça zengindir.
Bunu da Okuyun: Ek Gıdaya Başlarken Hangi Besinler Tercih Edilebilir?
İlgili Makaleler
Haftanın Öne Çıkanları
Doğum Kontrol Hapını Atladığınızda Ne Olur?
Doğum kontrol hapı unutulduğunda yapılması gerekenler, kullanılan hapın türüne ve kaç dozun atlandığına göre değişirken gebelik riski de buna bağlı olarak artabilir.
Doğum Kontrol Hapı Kullanmayı Bıraktığınızda Ne Olur?
Doğum kontrol hapı bırakıldığında doğurganlık kısa sürede geri dönebilir; adet düzeni, kanama miktarı, PMS belirtileri ve cinsel istekte değişiklikler görülebilir.
Doğum Kontrol Hapı Kilo Aldırır mı?
Bilimsel araştırmalar, doğum kontrol haplarının kilo alımına neden olmadığını gösterse de 3 aylık iğneler bazı kişilerde kilo artışıyla ilişkilendirilmektedir.
Doğum Kontrol Haplarının En Yaygın 10 Yan Etkisi
Doğum kontrol hapları bazı kişilerde lekelenme, mide bulantısı, göğüs hassasiyeti ve baş ağrısı gibi yan etkilere neden olabilirken, etkiler kullanılan hapın türüne ve kişiye göre değişebilir.
Bebeklerde RSV Belirtileri: Ebeveynlerin Dikkat Etmesi Gereken 4 İşaret
Bebeklerde RSV çoğunlukla hafif seyretse de nefes almada güçlük, susuzluk, ciltte morarma ve apne ciddi hastalık belirtileri olabilir.
Bebeğinizin Dişlerini Fırçalamaya Ne Zaman Başlamalısınız?
Bebeğinizin ağız bakımına ilk diş çıkmadan önce başlayabilir, ilk dişin çıkmasıyla birlikte uygun bir diş fırçası ve doğru miktarda diş macunuyla düzenli bakıma geçebilirsiniz.
Bebeğiniz Kafasını Çarptığında Ne Yapmalısınız?
Bebeklerin kafasını çarpması sık görülse de darbe sonrasında ortaya çıkan belirtileri takip etmek ve ciddi yaralanma işaretlerinde zaman kaybetmeden tıbbi yardım almak önemlidir.
Adet Gecikmesinin Hamilelik Dışındaki 12 Nedeni
Adet gecikmesine hamileliğin yanı sıra stres, uyku düzenindeki değişiklikler, kilo değişimleri, yoğun egzersiz, hormonal sorunlar ve bazı ilaçlar da neden olabilir.
Emzirirken Hamile Kalmak Mümkün mü?
Emzirme, doğurganlığı bir süreliğine azaltabilse de gebelikten tamamen koruyan bir yöntem değildir.
Dış Gebelik Rüptürü: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Dış gebelik rüptürü, döllenmiş yumurtanın rahim yerine fallop tüpüne yerleşmesi ve gebeliğin ilerlemesiyle tüpün yırtılması sonucu oluşabilen, acil tıbbi müdahale gerektiren ciddi bir durumdur.
Erken Dönem Düşük mü Yoksa Adet Kanaması mı? Aradaki Farklar
Erken dönemde yaşanan kanama ve krampların adet mi yoksa düşük mü olduğunu ayırt etmek zor olabilir.
Ultrasonda Gebelik Kesesinin Görülmemesi Ne Anlama Geliyor?
Erken gebelikte ultrasonda gebelik kesesinin görülmemesi gebeliğin çok erken olmasından kaynaklanabileceği gibi dış gebelik veya düşük olasılığının da değerlendirilmesini gerektirebilir.
Hamilelikte Çocuğumu Kucağıma Alabilir miyim? İşte Uzman Görüşleri
Komplikasyonsuz gebeliklerde çocuk taşımak genellikle mümkün olsa da gebelik ilerledikçe denge, bel ağrısı ve ağırlık gibi faktörlere dikkat edilmelidir.
Gebelikte Düşük Progesteron: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
Gebelikte düşük progesteronun olası nedenlerini, belirtilerini, gebelik üzerindeki etkilerini ve progesteron takviyelerinin hangi durumlarda kullanılabildiğini keşfedin.
Bebeğinizin Uykuya Direnmesinin 8 Olası Nedeni
Aşırı yorgunluk, açlık, ayrılık kaygısı ve aşırı uyarılma gibi nedenler bebeğinizin uykuya direnmesine yol açabilir.
Bebekler Öğlen Uykusunu Ne Zaman Bırakır?
Çocukların öğle uykusunu bırakma zamanı değişiklik gösterirken, enerji düzeyi ve uyku alışkanlıkları bu geçişin ne zaman başladığını anlamanıza yardımcı olabilir.
Bebekler İçin Tehlikeli Olabilecek 11 Ürün ve Güvenli Alternatifleri
Beşik çadırlarından bebek salıncaklarına kadar bazı bebek ürünleri boğulma, sıkışma ve düşme riski oluşturabileceğinden ürün seçerken güvenlik standartlarının ve kullanım koşullarının değerlendirilmesi önemlidir.
Beşikten Düşmeyi Önlemek İçin 4 Önemli Güvenlik Tavsiyesi
Beşikten tırmanarak çıkmaya başlayan çocuklarda düşme riskini azaltmak için yatak yüksekliğini ayarlamak ve uyku alanını güvenli hâle getirmek son derece önemlidir.
Hamilelikte Papatya Çayı İçmek Güvenli mi?
Papatya çayı rahatlatıcı ve sindirimi destekleyici özellikleriyle bilinse de gebelikte güvenliği konusunda yeterli kanıt bulunmadığından tüketmeden önce doktora danışılması önemlidir.
Hamilelikte Nane Çayı: Faydaları ve Güvenli Tüketim Önerileri
Hamilelikte nane çayı bazı anne adaylarında bulantı ve sindirim şikâyetlerini hafifletebilir; ancak olası yan etkiler ve gebeliğe özgü riskler nedeniyle tüketmeden önce doktora danışılması önerilmektedir.
Hamile Her Kadının Bilmesi Gereken 11 Preeklampsi Belirtisi
Preeklampsi; gebelikte yüksek tansiyon, baş ağrısı ve görme değişiklikleri gibi belirtilerle ortaya çıkabilen ciddi bir durumdur.
Doğum Sonrası Adet Dönemi Hakkında Bilmeniz Gereken 5 Şey
Doğum sonrası adet dönemi hakkında tüm merak edilenler bu yazımızda.
Doğumdan Sonra Yiyebileceğiniz En İyi 7 Besin
Doğumdan sonra yumurta, yulaf, yağlı balık, mercimek, yoğurt, dolmalık biber ve kabak çekirdeği gibi besinler iyileşme, enerji ve genel beslenme açısından ihtiyaç duyulan önemli besin öğelerinin karşılanmasına yardımcı olabilir.
Emzirirken Yer Fıstığı Yemek Güvenli mi?
Emzirme döneminde yer fıstığı tüketimi çoğu anne için besleyici bir seçenek olabilir; ancak alerji öyküsü ve bebekte ortaya çıkabilecek belirtiler nedeniyle dikkatli olunmalıdır.
Gebelikte E. Coli Enfeksiyonu: Belirtileri, Riskleri ve Tedavisi
Gebelikte E. coli enfeksiyonu özellikle idrar yollarını etkileyebilir ve şiddetli olduğunda bazı gebelik komplikasyonlarıyla ilişkilendirilebilir; bu nedenle belirtiler fark edildiğinde tıbbi değerlendirme önemlidir.
Sezaryen Sonrası Hamilelik: Ne Kadar Beklemek Gerekir?
Sezaryen sonrası yeni bir gebelik planlarken annenin iyileşmesi için yeterli süre beklemek ve uygun zamanlamayı doktorla birlikte belirlemek önemlidir.
Bebeklerde Kepek: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
Bebeklerde kepek; kafa derisinde pullanma, kaşıntı ve kızarıklığa yol açabilir. Özellikle belirtiler şiddetliyse doktor değerlendirmesi gerekebilir.
Bebeklerde Paraşüt Refleksi: Ne Zaman Ortaya Çıkar ve Neden Önemlidir?
Bebeklerde paraşüt refleksi, düşme sırasında kolların öne uzatılması ve parmakların açılmasıyla ortaya çıkan, nöromotor gelişim hakkında bilgi veren istemsiz bir tepkidir.
Aylin İsminin Anlamı Nedir? Kökeni ve Karakter Analizi
Aylin, Türkçede ay ve ay ışığıyla ilişkilendirilen zarif bir kız ismidir.
Sevde İsminin Anlamı Nedir? Kökeni ve Karakter Analizi
Sevde, Arapça kökenli ve temel anlamı “siyah, kara" olan zarif bir kız ismidir.
Rümeysa İsminin Anlamı Nedir? Kökeni ve Karakter Analizi
Rümeysa, Arapça kökenli zarif bir kız ismidir.
Hülya İsminin Anlamı Nedir? Kökeni ve Karakter Analizi
Hülya, Arapça kökenli olup hayal ve düş anlamlarına gelen zarif bir kız ismidir.
GEBE'ye
Kayıt Ol
Hafta hafta bedeninde ve bebeğindeki gelişmeleri ücretsiz takip et. Seni en iyi ifade eden seçeneğe tıklayarak, değişimleri haber almaya başla!
Yorumlar 0