Psikolog Zeynep Canbaş Yazdı: Yaşlara Göre Çocuk Gelişimi
Psikolog Zeynep Canbaş, yaşlara göre çocuk gelişiminden bahsetti.
Her birey biriciktir ve her çocuk kendi içinde özeldir. Dolayısıyla çocukların gelişim özellikleri ve gelişim hızları birbirinden farklılık gösterir. Yine de yapılan çalışmalarca çoğunluk baz alınarak yaşlara göre bazı gelişim özellikleri belirlenmiştir. Çocuklar elbette kendi içinde özel olarak değerlendirilmeli. Bununla birlikte gelişim özellikleri gelişim geriliği varsa bunu saptamak ve çocuğun yapabileceklerini desteklemek açısından önem taşıyor. Psikolog Zeynep Canbaş sizler için yaşlara göre çocuk gelişiminden bahsetti...
Yaşlara Göre Çocuk Gelişimi
18 yaşa kadar her birey çocuk kabul edilmektedir. Kaynaklara göre gelişim dönemlerinde yaşlar farklılık gösterebilir.
0-2 Yaş
Yenidoğan bebeği olan annelerden çocuklarının gelişimini desteklemek adına ne yapabileceklerine dair çok soru alıyorum. Bu dönemde yapabileceğiniz en kıymetli şey bebeğinizle bolca temas etmek. İlk 1 yaş disiplin için çok erken. Güven çağı diyebileceğimiz bu dönemde çocuğunuza bolca sarılın, sık sık kucağa alın, yumuşak bir ses tonuyla mırıldanabilirsiniz. Bu dönem temel güvenin oluştuğu dönemdir. İlk 1 yaşta çocuğunuzu doyurarak, altını temizleyerek fiziksel ihtiyaçlarını karşılamanız ve şefkatli olmanız bebeğiniz için yeterli olacaktır. Bebeklik dönemi çocukların en hızlı gelişim gösterdiği dönemdir.2 yaş ile beraber çocuk bakım vereninden günün belli kısa zamanlarında ayrı kalabilir. 6-18 ay arası artan aktivite görülür. Organları tanımaya dair belli küçük alıştırmalar yapılabilir.
2-3 Yaş
2 yaş sendromu olarak bilinen ve ailelerin gözünün korktuğu dönem, aslında çocuğun annesinden farklı bir birey olduğunu fark ettiği bir inatlaşma dönemidir. 2 yaşta aileler en çok çocuğun her şeye hayır demesinden şikayet ederler. Halbuki bu dönem ileride sağlıklı ayrışmanın gerçekleşebilmesi için kıymetli bir dönemdir. İsteklerini ve istemediklerini belirtirken hayır kelimesini bolca kullanabilir. 2-3 yaş çocuğu kendi kendine giyinebilir. Desteklenirse kendi başına uyuyabilir. (Elbette ağlatarak, yalnız bırakarak, şefkatten yoksun bir uyutmadan bahsetmiyorum.) Kendi yemeğini kendi yiyebilir. Bu dönemde benmerkezcilik hakimdir dolayısıyla eşyalarını paylaşmakta zorlanabilir. Bazı renkleri tanır. Sevdiği öyküleri dinlemekten hoşlanır. Yavaş yavaş tuvalet alışkanlığı kazandırılabilir. Ancak hem çocuğun hem bakım verenin buna hazır olması önemlidir. Tuvalet alışkanlığı genel olarak bu yaşlarda kazandırılsa da çocuktan gelen sinyalleri fark etmek önemlidir.
3-6 Yaş
Bu dönem oyun- okul öncesi dönem olarak da bilinir. Sosyal yaşamın temel becerilerinin geliştiği dönem de diyebiliriz. Bu dönemin altın kavramı ise merak. Soru sorma yaşlarıdır. İlginç sorular sorarak bir şeyler öğrenmek isteyebilirler. Basit sözcüklerle çocuğun sorusunu cevaplamak, bilmiyorsak bilmediğimizi ama öğrenip anlatabileceğimizi söylemek gerekir. Başarabileceği basit sorumluluklar verilebilir. Ev işlerine yardımcı olabilir. Kendi eşyalarını toplayıp sepete koyması istenebilir. Sevdiği faaliyete 10-15 dakika konsantre olabilir. 3 yaşla vicdan gelişimi başlar ve doğru yanlışın ne olduğu öğretilebilir. Kurallara uyum sağlayabilir. Özdeşim yapabilir. 5 Yaş ile beraber sportif faaliyetlerle tanıştırılabilir. Daha erken dönemde de ilgisi olduğu fark edilirse yönlendirilebilir. Davranışların neden sonuç ilişkilerini daha iyi kavrayabilir. Kendi bedensel sınırlarını farkına varır. Anaokullarına, oyun gruplarına giderek sosyalleşebilir. Parklarda akranlarıyla oyunlar kurabilir.
6-10/12 Yaş
Okul çocukluğu dönemidir. Sorumluluklarını ve sorumluluklarının önemini farkındadır. Okuldaki ve evdeki sorumluluklarını yerine getirebilir. İlgi alanları oluşmaya başlayabilir. Sınır kavramının önemini anlayabilir. Bedensel ve sosyal sınırları fark eder. Kendi sınırlarına saygı duyulmasını bekler. Davranışlarının sonuçlarını farkındadır ve sebep sonuç ilişkisi kurabilir. 8 yaş ile beraber özbakımını tamamen kendi yapabilir. Benmerkezcilik azalmaya başlar. Bu dönemde kız ve erkek çocuklar kendi cinsinden çocuklarla arkadaşlık kurar.
10/12-18 Yaş
Ergenlik dönemi bedensel değişikliklerin yaşandığı bireylerin uyum sağlamakta zorluk çektiği fırtınalı bir dönemdir. Ergenlik döneminin en temel iki özelliği otoriteye karşı gelme, bağımsızlık ve akran grubunun etkisidir diyebiliriz. Duygusal desteğe ihtiyaç duyulan ama bunu belirtmekte çekilen bir dönemdir. Grup üyeliği önemlidir. Cinsel konulara ilgi başlar. Evrensel değer yargıları yerleşmiştir. Toplumsal normları sorgulayıp eleştirebilir. Kimlik arayışı olabilir. Duygularını kontrol edebilmekte zorlanabilir. Bu dönemde gelecek kaygıları, öfke problemleri görülebilir. Kapsayıcı, destekleyici bir tutum sergilenmelidir. Bu dönemde sigara, alkol ve madde kullanımına ilgi duyulabilir. Dikkatli olunmalıdır.
Çocuklarımızı ne kadar iyi tanırsak onlara o denli rehberlik edebiliriz. Çocukların bakım verenlerden ayrı bir birey olduğunu unutmamalıyız. Çocukların isteklerine, ihtiyaçlarına, hayallerine önem vermeliyiz.
İlgili Makaleler
Haftanın Öne Çıkanları
Doğum Kontrol Hapını Atladığınızda Ne Olur?
Doğum kontrol hapı unutulduğunda yapılması gerekenler, kullanılan hapın türüne ve kaç dozun atlandığına göre değişirken gebelik riski de buna bağlı olarak artabilir.
Doğum Kontrol Hapı Kullanmayı Bıraktığınızda Ne Olur?
Doğum kontrol hapı bırakıldığında doğurganlık kısa sürede geri dönebilir; adet düzeni, kanama miktarı, PMS belirtileri ve cinsel istekte değişiklikler görülebilir.
Doğum Kontrol Hapı Kilo Aldırır mı?
Bilimsel araştırmalar, doğum kontrol haplarının kilo alımına neden olmadığını gösterse de 3 aylık iğneler bazı kişilerde kilo artışıyla ilişkilendirilmektedir.
Doğum Kontrol Haplarının En Yaygın 10 Yan Etkisi
Doğum kontrol hapları bazı kişilerde lekelenme, mide bulantısı, göğüs hassasiyeti ve baş ağrısı gibi yan etkilere neden olabilirken, etkiler kullanılan hapın türüne ve kişiye göre değişebilir.
Bebeklerde RSV Belirtileri: Ebeveynlerin Dikkat Etmesi Gereken 4 İşaret
Bebeklerde RSV çoğunlukla hafif seyretse de nefes almada güçlük, susuzluk, ciltte morarma ve apne ciddi hastalık belirtileri olabilir.
Bebeğinizin Dişlerini Fırçalamaya Ne Zaman Başlamalısınız?
Bebeğinizin ağız bakımına ilk diş çıkmadan önce başlayabilir, ilk dişin çıkmasıyla birlikte uygun bir diş fırçası ve doğru miktarda diş macunuyla düzenli bakıma geçebilirsiniz.
Bebeğiniz Kafasını Çarptığında Ne Yapmalısınız?
Bebeklerin kafasını çarpması sık görülse de darbe sonrasında ortaya çıkan belirtileri takip etmek ve ciddi yaralanma işaretlerinde zaman kaybetmeden tıbbi yardım almak önemlidir.
Adet Gecikmesinin Hamilelik Dışındaki 12 Nedeni
Adet gecikmesine hamileliğin yanı sıra stres, uyku düzenindeki değişiklikler, kilo değişimleri, yoğun egzersiz, hormonal sorunlar ve bazı ilaçlar da neden olabilir.
Emzirirken Hamile Kalmak Mümkün mü?
Emzirme, doğurganlığı bir süreliğine azaltabilse de gebelikten tamamen koruyan bir yöntem değildir.
Dış Gebelik Rüptürü: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Dış gebelik rüptürü, döllenmiş yumurtanın rahim yerine fallop tüpüne yerleşmesi ve gebeliğin ilerlemesiyle tüpün yırtılması sonucu oluşabilen, acil tıbbi müdahale gerektiren ciddi bir durumdur.
Erken Dönem Düşük mü Yoksa Adet Kanaması mı? Aradaki Farklar
Erken dönemde yaşanan kanama ve krampların adet mi yoksa düşük mü olduğunu ayırt etmek zor olabilir.
Ultrasonda Gebelik Kesesinin Görülmemesi Ne Anlama Geliyor?
Erken gebelikte ultrasonda gebelik kesesinin görülmemesi gebeliğin çok erken olmasından kaynaklanabileceği gibi dış gebelik veya düşük olasılığının da değerlendirilmesini gerektirebilir.
Hamilelikte Çocuğumu Kucağıma Alabilir miyim? İşte Uzman Görüşleri
Komplikasyonsuz gebeliklerde çocuk taşımak genellikle mümkün olsa da gebelik ilerledikçe denge, bel ağrısı ve ağırlık gibi faktörlere dikkat edilmelidir.
Gebelikte Düşük Progesteron: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
Gebelikte düşük progesteronun olası nedenlerini, belirtilerini, gebelik üzerindeki etkilerini ve progesteron takviyelerinin hangi durumlarda kullanılabildiğini keşfedin.
Bebeğinizin Uykuya Direnmesinin 8 Olası Nedeni
Aşırı yorgunluk, açlık, ayrılık kaygısı ve aşırı uyarılma gibi nedenler bebeğinizin uykuya direnmesine yol açabilir.
Bebekler Öğlen Uykusunu Ne Zaman Bırakır?
Çocukların öğle uykusunu bırakma zamanı değişiklik gösterirken, enerji düzeyi ve uyku alışkanlıkları bu geçişin ne zaman başladığını anlamanıza yardımcı olabilir.
Bebekler İçin Tehlikeli Olabilecek 11 Ürün ve Güvenli Alternatifleri
Beşik çadırlarından bebek salıncaklarına kadar bazı bebek ürünleri boğulma, sıkışma ve düşme riski oluşturabileceğinden ürün seçerken güvenlik standartlarının ve kullanım koşullarının değerlendirilmesi önemlidir.
Beşikten Düşmeyi Önlemek İçin 4 Önemli Güvenlik Tavsiyesi
Beşikten tırmanarak çıkmaya başlayan çocuklarda düşme riskini azaltmak için yatak yüksekliğini ayarlamak ve uyku alanını güvenli hâle getirmek son derece önemlidir.
Hamilelikte Papatya Çayı İçmek Güvenli mi?
Papatya çayı rahatlatıcı ve sindirimi destekleyici özellikleriyle bilinse de gebelikte güvenliği konusunda yeterli kanıt bulunmadığından tüketmeden önce doktora danışılması önemlidir.
Hamilelikte Nane Çayı: Faydaları ve Güvenli Tüketim Önerileri
Hamilelikte nane çayı bazı anne adaylarında bulantı ve sindirim şikâyetlerini hafifletebilir; ancak olası yan etkiler ve gebeliğe özgü riskler nedeniyle tüketmeden önce doktora danışılması önerilmektedir.
Hamile Her Kadının Bilmesi Gereken 11 Preeklampsi Belirtisi
Preeklampsi; gebelikte yüksek tansiyon, baş ağrısı ve görme değişiklikleri gibi belirtilerle ortaya çıkabilen ciddi bir durumdur.
Doğum Sonrası Adet Dönemi Hakkında Bilmeniz Gereken 5 Şey
Doğum sonrası adet dönemi hakkında tüm merak edilenler bu yazımızda.
Doğumdan Sonra Yiyebileceğiniz En İyi 7 Besin
Doğumdan sonra yumurta, yulaf, yağlı balık, mercimek, yoğurt, dolmalık biber ve kabak çekirdeği gibi besinler iyileşme, enerji ve genel beslenme açısından ihtiyaç duyulan önemli besin öğelerinin karşılanmasına yardımcı olabilir.
Emzirirken Yer Fıstığı Yemek Güvenli mi?
Emzirme döneminde yer fıstığı tüketimi çoğu anne için besleyici bir seçenek olabilir; ancak alerji öyküsü ve bebekte ortaya çıkabilecek belirtiler nedeniyle dikkatli olunmalıdır.
Gebelikte E. Coli Enfeksiyonu: Belirtileri, Riskleri ve Tedavisi
Gebelikte E. coli enfeksiyonu özellikle idrar yollarını etkileyebilir ve şiddetli olduğunda bazı gebelik komplikasyonlarıyla ilişkilendirilebilir; bu nedenle belirtiler fark edildiğinde tıbbi değerlendirme önemlidir.
Sezaryen Sonrası Hamilelik: Ne Kadar Beklemek Gerekir?
Sezaryen sonrası yeni bir gebelik planlarken annenin iyileşmesi için yeterli süre beklemek ve uygun zamanlamayı doktorla birlikte belirlemek önemlidir.
Bebeklerde Kepek: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
Bebeklerde kepek; kafa derisinde pullanma, kaşıntı ve kızarıklığa yol açabilir. Özellikle belirtiler şiddetliyse doktor değerlendirmesi gerekebilir.
Bebeklerde Paraşüt Refleksi: Ne Zaman Ortaya Çıkar ve Neden Önemlidir?
Bebeklerde paraşüt refleksi, düşme sırasında kolların öne uzatılması ve parmakların açılmasıyla ortaya çıkan, nöromotor gelişim hakkında bilgi veren istemsiz bir tepkidir.
Aylin İsminin Anlamı Nedir? Kökeni ve Karakter Analizi
Aylin, Türkçede ay ve ay ışığıyla ilişkilendirilen zarif bir kız ismidir.
Sevde İsminin Anlamı Nedir? Kökeni ve Karakter Analizi
Sevde, Arapça kökenli ve temel anlamı “siyah, kara" olan zarif bir kız ismidir.
Rümeysa İsminin Anlamı Nedir? Kökeni ve Karakter Analizi
Rümeysa, Arapça kökenli zarif bir kız ismidir.
Hülya İsminin Anlamı Nedir? Kökeni ve Karakter Analizi
Hülya, Arapça kökenli olup hayal ve düş anlamlarına gelen zarif bir kız ismidir.
GEBE'ye
Kayıt Ol
Hafta hafta bedeninde ve bebeğindeki gelişmeleri ücretsiz takip et. Seni en iyi ifade eden seçeneğe tıklayarak, değişimleri haber almaya başla!
Yorumlar 0