Gebeliğin İkinci Döneminde Yapılması Gereken Testler

İçeriği Yapay Zeka ile özetle

ChatGPT Grok Perplexity Claude.ai

Yayın tarihi 23 Ekim 2016

Güncellendi 31 Temmuz 2025

Yazar didemozcelik001 Özçelik

Gebeliğin İkinci Döneminde Yapılması Gereken Testler

Gebelik dönemi boyunca hem sizin hem de bebeğinizin sağlığı için pek çok test yapılır. Özellikle bebeğinizin sağlıklı olup olmadığı her anne ve baba adayı için önemli bir konudur. Bu nedenle her dönemde yapılması gereken testleri ihmal etmemekte fayda vardır. Gebeliğin ikinci döneminde 16-20. haftalar arasında üçlü test veya dörtlü test yapılmaktadır. Bu test sonucu riskli çıkarsa amniyosentez yapılarak ileri düzeyde bir inceleme yapılır.

ÜÇLÜ TARAMA TESTİ

Üçlü tarama testi, anne karnında b -hCG, alfafetoprotein (AFP) ve serbest Estriol (uE3) ölçülerek yapılan bir testtir. Bu test genellikle 16-20. haftalar arasında yapılsa da bazen 15-22. haftalarda arasında da yapılabilmektedir. Anne adayından alınan kan ile yapılabilen bir testtir. Üçlü teste eklenen inhibin-A ölçümü ile duyarlılığı daha da artmış olan dörtlü tarama testi yapılmaktadır.

Yaşınız, kilonuz, sigara kullanıp kullanmadığınız gibi değişkenler, hormonların ölçüm sonuçları ve gebelik haftası bilgisayar programına girilerek risk hesaplanır.

Buradaki amaç; Nöral Tüp Defekti (NTD), Trizomi 18 (Edwars Sendromu), Trizomi 21 (Down Sendromu) risklerini belirleyebilmektir. Üçlü testin ikili testten farkı, AFP ölçümü yaparak nöral tüp defektleri riskini belirleyebilmesidir. Test sonucunda eğer trizomi 21 riski 1/270’den (örnek 1/200 gibi) büyük çıkarsa bu durumda amniyosentez yapılması önerilir. Yapılan testte eğer AFP değeri yüksek çıkarsa, amniyon sıvısında AFP’nin artışına sebep olabilecek durumların ne olduğu düşünülür. Detaylı olarak yapılan ultrason incelemesinde bebeğinizin omuriliğinde ya da beyninde bir açıklık veya anormallik olup olmadığına bakılır. Ultrasonda aynı zamanda AFP artışına neden olabilecek diğer anomaliler tespit edilir. Örneğin, bebeğinizin karnında gastroşizis, omfalosel ve anensefali gibi anomali durumları araştırılır.Trizomi 18’in yüksek çıktığı durumlarda detaylı ultrason incelemesi yapılır ve bebekte trizomi 18’e ait tipik anomalilerin olup olmadığı incelenir. Bu anomalilerden en sık görüneni el, ayak ve kalp anomalileridir. Trizomi 18’e yakalanmış olan bebeklerin %10’luk kısmında ultrasonda anomalileri fark edilmeyebilir.

Üçlü test genel olarak down sendromu olan bebeklerin %70’ini tespit edebilmektedir.

Ancak bu yaklaşık her üç down sendromlu bebekten birini tespit edemediği anlamına gelir. Bu nedenle bu testin duyarlılığı yüksek değildir.Gebelik yaşınızın artmasıyla birlikte trizomi riski de artmaktadır. Aynı zamanda eğer daha önceki gebeliğinde trizomi öyküsü varsa sonraki gebeliklerinde de trizomi riski yüksektir. 35 yaşın üzerindeki gebelere genellikle üçlü test yerine direkt olarak amniyosentez önerilir.İkili, üçlü veya dörtlü testler bebekte bir anomali veya sakatlık olduğunu kesin olarak gösteremez. Yalnızca anomali riskinin normale göre artıp artmadığını gösterir. Bebekte kesin olarak bir anomali durumunun olup olmadığını gösterebilecek yöntemler amniyosentez, CVS veya kordosentezdir. Trizomi 18 ve Trizomi 21 gibi anomaliler ultrasonda her zaman fark edilmeyebilir. Her testin belli oranda hata payı olduğunu unutmayın.

DÖRTLÜ TARAMA TESTİ

Dörtlü tarama testi, üçlü tarama testine göre daha başarılı bir testtir.

Bu testte Trizomi 21 anomalisi (Down Sendromu) %80 tespit edilebilmektedir. Anneden alınan kanla değerlendirilen serbest estriol (uE3), B-hCG, AFP’ye ek olarak İnhibin-A düzeyinin de eklenmesiyle testin başarısı artmaktadır. Bu test de diğer testler gibi kesin sonuçlar vermez. Sadece bebekte kromozomal anomalilerin normale göre daha yüksek olduğunu gösterir. Her yüksek risk bebeğinizde anormali olacağı anlamına gelmez. Kesin tanı için diğer testlerde olduğu gibi amniyosentez ve CVS yöntemleri uygulanmaktadır.Gebeliğin ikinci döneminde 24-28. haftalar arasında anne adayına şeker yüklemesi testi yapılmaktadır. Bu testin sonucu 140’ın üzerindeyse 100 gram OGTT testi yapılmaktadır. Eğer bu haftaları kaçırdıysanız açlık ve tokluk kan şekerinize bakılarak, diyabete yatkınlığınızın olup olmadığı kontrol edilebilir.

Bu haftalarda anne ile baba arasındaki kan uyuşmazlığı incelenir.

28.haftada Indirekt Coombs Testi (IDC) yapılır. Testin negatif çıkma durumu antikorun gelişmediğinin göstergesidir. Böyle bir durumda kan uyuşmazlığı iğnesi yapılmaktadır. Bu sayede gebeliğin son üç ayında meydana gelebilecek gizli kanamalar sebebiyle sorun çıkması önlenir. Eğer gebeliğiniz, tahmini doğum tarihini aşarsa, ek bir kan uyuşmazlığı iğnesi daha yapılır. Doğum yaptıktan sonra yapılacak olan iğne ile birlikte başarı oranı %99,5’ten fazla olacaktır. Eğer test pozitif çıkarsa o zaman daha ileri tetkikler yapılarak, bebekte herhangi bir etkilenmenin ne derecede olduğuna bakılır.Bu tahliller her gebe kadına uygulanan tahlillerdir. Ancak bazı özel durumlarda veya hastalıklarda ek testlerin yapılması da istenebilir.