Deprem Anında Uyulması Gereken 9 Kural

İzmir depremiyle birlikte, depremin ne kadar yıkıcı bir etkisi olduğunu yeniden hatırladık. Peki, deprem anında ne yapmalıyız, ne yapmamalıyız?

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Ülkemiz; Kuzey Anadolu Fay Hattı (KAF), Doğu Anadolu Fay Hattı (DAF) ve içinde birçok fay hattını barındıran Batı Anadolu Fay Hattı (BAF) olmak üzere 3 büyük fay hattının üzerinde yer alıyor. Bu da aslında depremlerle sık sık karşı karşıya kalacağımız anlamına geliyor. Son olarak, merkez üssü Seferihisar açıkları olan 6,9 şiddetindeki deprem ile birlikte, depremin ne kadar yıkıcı bir etkisi olduğunu yeniden hatırladık. Deprem esnasında yapacağımız ufacık bir hatanın bile hayatımıza mâl olacağını biliyoruz. Dolayısıyla bilgilenmek ve her an depreme karşı hazırlıklı olmak şart.

Buradan yola çıkarak hazırladığımız yazıda; AFAD’ın resmi web sitesinde yer alan bilgileri sizler için derledik.

Kaynak: AFAD

Deprem Anında Uyulması Gereken 9 Kural

1. Sakinliğinizi Koruyun

Deprem anında yapılması gereken ilk şey soğukkanlılığı korumak ve sakin kalmaya çalışmaktır. Bunu gerçekleştirebilmek için de depremden önce en azından 2 – 3 kere tatbikat yapmış olmak ve yaşam üçgeni oluşturacağımız alanı belirlemek gerekiyor. Unutmayın; bilgi ve deneyim güçtür, panik ise her zaman yanlışa yönlendirir.

2. Merdivenlere Doğru Koşmayın

Merdivenler, deprem anında binadaki en riskli yerdir. Yıkılan binalarda en yüksek ölüm oranı bu alanlarda meydana geliyor. Çünkü merdivenlerin farklı bir frekans aralığı bulunuyor ve deprem sırasında binadan bağımsız olarak sarsılıyorlar. Bu nedenle sarsıntı başladığında merdivenlere doğru yönelmek yanlış bir karar olacaktır. Ancak giriş kattaysanız ve saniyeler içinde dışarı çıkabilecekseniz, binayı terk edebilirsiniz.

3. Asansöre Binmeyin

Tıpkı merdivenler gibi asansörler de binadan bağımsız hareket ederler. Bu nedenle çökme ihtimali en yüksek olan yerlerden biri de asansördür ve kesinlikle deprem anında kullanılmamalıdır.

4. Balkona Çıkmayın, Kapı Kirişine Yaklaşmayın

Deprem esnasında kolon, kiriş, kapı altı veya bunların yakınına saklanılmamalıdır. Olası bir yıkılmada kapının kişiyi koruması ve yaşam alanı sağlaması oldukça düşük bir ihtimaldir. Aynı şekilde ilk zarar görecek yerden biri de balkon olacağından, deprem sırasında kesinlikle balkona çıkılmamalıdır.

5. Güvenli Bir Alanda Hayat Üçgeni Oluşturun

Deprem anında sabitlenmemiş dolap, raf gibi eşyalardan uzak durulmalı, cam kırıklarından doğacak yaralanma riskine karşı pencereye yaklaşılmamalıdır. Bunun yerine dolgun ve hacimli bir kanepe veya içi dolu bir sandık gibi güvenli eşyaların yanında cenin pozisyonu alınmalıdır. Böylece olası çökme veya devrilme gibi durumlarda ihtiyaç duyulan yaşam boşluğu oluşacaktır. Cenin pozisyonu alındığında baş ve boyun bölgesini koruyacak şekilde kapanmalı, düşme ihtimaline karşı sabit bir yer tutulmalıdır. ÇÖK-KAPAN-TUTUN kuralı olarak da bilinen bu uygulama, deprem esnasında yaşam şansını büyük ölçüde artıran önemli bir kuraldır. 

6. Masa ve Yatak Gibi Eşyaların Altına Girmeyin

Deprem esnasında masa, sandalye, yatak, sıra veya koltuk gibi eşyaların altına girmek çökme gibi durumlarda ciddi ezilmelere neden olabilir. Bunun yerine çamaşır makinesi veya dolgun koltuk gibi sert ve dayanıklı eşyaların yanında hayat üçgeni oluşturulmalıdır. Yapılan araştırmalar da deprem esnasında güçlü bir eşyanın yanında hayat üçgeni oluşturan ve güvenli bir pozisyon alan çoğu kişinin yaşama şansının arttığını gösteriyor.

7. Uyurken Depreme Yakalanırsak…

Uyurken depreme yakalanılırsa, hemen yatağın camdan uzak olan tarafına geçip yukarıdaki görselde olduğu gibi hayat üçgeni oluşturulmalıdır. ÇÖK – KAPAN – TUTUN kuralı uygulanmalı ve yatağın üstünde kesinlikle beklenilmemelidir. Aksi halde, binanın çökmesi durumunda ezilme tehlikesi doğacaktır.

8. Deprem Anında Araç Kullanıyorsak…

Deprem anında araç kullanıyorsak ve bulunduğumuz yer güvenli ise yolu kapatmadan aracı sağa çekip durmak gerekir. Sarsıntı durduktan sonra da açık alana gidilmelidir. Eğer köprü üstü veya enerji hatlarının yakını gibi güvenli bir yerde değilsek, aracı durdurmalı ve trafikten uzak, açık bir alana gitmeliyiz. Deprem esnasında tüneldeysek ve çıkışa yakın değilsek, yine aracı durdurmalı ve yukarıda bahsettiğimiz ÇÖK-KAPAN-TUTUN kuralını uygulamalıyız. Otopark içindeysek de araçtan inip yanında cenin pozisyonu almalıyız. 

9. Metro veya Diğer Toplu Taşıma Araçlarındaysak…

Personel tarafından söylenmediği sürece metro veya trenden inilmemelidir. Sarsıntı geçinceye kadar aracın içindeki askı, korkuluk veya sabit herhangi bir nesneye tutunmalı, yetkililerin tüm talimatlarına uyulmalıdır.

Bu içeriğimiz de ilginizi çekebilir:

Deprem Çantası Nasıl Hazırlanır?