Şeker Yükleme Testi Zararlı Mı?

Gebelikte şeker yükleme testi yapılmalı mı? Şeker yüklemesi zararlı mı? Hamilelikte şeker yükleme testi kaçıncı hafta yapılır? Detaylar makalemizde…

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Hamilelikte Şeker Yükleme Testi Zararlı mı?

Şeker hastalığı, kanımızdaki şeker seviyesinin artmasına bağlı olarak gelişen bir rahatsızlıktır. Diyabetin gebelikte anne ve bebek için ciddi riskleri bulunduğundan, hastalığın erken teşhis edilip kontrol altına alınması son derece önemlidir. Bu nedenle hamileliğin 24. – 28. haftaları arasında riskli görülen anne adaylarına şeker yükleme testi yapılır. Ailesinde şeker hastalığı olan kadınlar için bu test daha da önemlidir.

Peki, gebelikte şeker yükleme testi yapılmalı mı? Şeker yüklemesi zararlı mı? Hamilelikte şeker yükleme testi kaçıncı hafta yapılır? Detaylar makalemizde…

Gebelik Şekeri Nedir? (Gestasyonel Diyabet)

Kadınlarda, gebelik öncesi dönemde şeker hastalığı olmamasına rağmen hamilelik döneminde kandaki glikoz düzeyi artabilir. Bu durum gestasyonel diyabet olarak da bilinen gebeliğe bağlı gelişen şeker hastalığına işaret eder. Kesin tanı için ise hamileliğin 24. – 28. haftaları arasında şeker yükleme testi yapılır. Riskli görülen anne adaylarına daha önceki haftalardan da yapılabilir. Ailesinde şeker hastası bulunan hamileler için bu test daha da önemlidir.

Şeker Yüklemesi Nasıl Yapılır?

Şeker hastalığı açısından riskli görülen anne adaylarına, hamileliğin 24. – 28. haftaları arasında şeker yüklemesi yapılabilir. Önce 50 gr glikoz içirilir ve yaklaşık 1 saat sonra kandaki glikoz düzeyi incelenir. Glikoz seviyesinin 140 mg/dl altında çıkması, anne adayında şeker hastalığının olmadığını gösterir. Glikoz oranının 140 mg/ dl üzerinde çıkması halinde, anne adayına 3 saatlik 100 gr glikoz ile yeniden yükleme yapılır. Bu 3 saatin sonunda tekrar kandaki glikoz seviyesi değerlendirilir ve kesin teşhis konur. Testin doğru sonuç vermesi için anne adayının ağır fiziksel aktivitelerden kaçınması ve yemek yememiş olması gerekmektedir.

Şekerin Anne ve Bebek İçin Riskleri Nelerdir?

Diyabetin gebelikten önce olması veya gebelikte gelişmesi, anne ve bebek için bazı riskleri beraberinde getirir. Fakat kadınların hamilelik sürecinde kan şekeri seviyesinin düzenli tutulması, bu riskleri büyük ölçüde azaltır. Eğer şeker hastalığı gebelikte ortaya çıktıysa, riskler kısmen azalır ancak hamilelikten önce şeker hastası olan kadınlar için risk biraz daha fazladır.

Diyabet açısından riskli olan anne adaylarına mutlaka şeker yüklemesi yapılmalı ve eğer şeker hastalığı varsa hemen tedavi başlamalıdır. Aksi halde yüksek tansiyon, gebelik zehirlenmesi, düşük veya erken doğum gibi tehlikeli durumların, şeker hastası olmayan gebelere oranla görülme ihtimali artar.

*Gebelik zehirlenmesi ile ilgili daha fazla bilgi için buraya tıklayabilirsiniz.

Gebelikten önce şeker hastası olan kadınların bebeklerinde, bu hastalığa bağlı olarak anomali gelişme ihtimali vardır. Fakat gebelik döneminde başlayan şeker hastalığı, böyle bir soruna genellikle neden olmaz. Ancak her iki diyabette de iri bebek doğurma riski yüksektir. Makrozomik bebek gelişimlerinde ise çoğu zaman sezaryen doğum tercih edilir. Diğer risklere bakacak olursak;

• Sindirim sisteminde oluşabilecek anomaliler,
• Böbrek anomalileri,
• Beyin ve sinir sistemi ile ilgili anomaliler,
• Doğumdan sonra bebekte solunum ile ilgili problemler,
• Anne karnındaki bebeğin ani ölümü,
• Bebekte ileri dönemde tip 2 diyabet gelişme ihtimali,
• Doğumdan sonra bebeğin kan şekerinin düşmesi ve sarılık görülme ihtimalinin artması gibi riskler bulunmaktadır.

Gebelikte Diyabet Riskinin Fazla Olduğu Anne Adayları

• Daha önce ölü doğum yapan,
• Birçok kez düşük yapan,
• Önceki gebeliklerinde şeker hastalığı yaşayan,
• Ailesinde şeker hastası olan,
• Amniyon sıvısında artış gözlenen ve
• Hamileliği boyunca olması gerekenden fazla kilo alan anne adayları, şeker hastalığı açısından diğer kadınlara göre daha fazla risk altındadır.

Gebelik Şekeri Belirtileri

Anne adaylarında şeker hastalığı olması halinde; susuzluk hissi, kilo kaybı veya aşırı iştah, idrar çıkarmanın artması, sürekli yorgun/bitkin hissetme gibi belirtiler görülür. Fakat her anne adayında bu belirtiler görülmeyebilir. Bu nedenle özellikle diyabet açısından riskli gebeler için şeker yükleme testi önerilmektedir.

*Gebelik şekerinin diğer belirtileri için buraya tıklayabilirsiniz.

Gebelik Şekeri Nasıl Tedavi Edilir?

Hamilelikte şeker hastalığının tedavisi için anne adaylarına ağızdan verilen haplar reçete edilmez. Bunun yerine diyet ve egzersiz önerilir, insülin tedavisine başlanabilir. Bu süreçte kadın doğum uzmanı ile diyetisyenin ortaklaşa çalışması önemlidir. Diyetisyenin hazırlayacağı beslenme programına uymak, kan şekeri seviyesinin kontrol altına alınması açısından önemlidir. Anne adayı çikolata, dondurma, şekerleme, şerbetli tatlılar vb. gıdalardan kesinlikle uzak durmalıdır. Eğer riskli bir gebelik değilse, hamilelik sürecinde hafif egzersizler de yapılabilir. Yürüyüş veya yüzme tercih edilebilir. Bu uygulamalar faydalı olmazsa, insülin tedavisine başlanarak şeker hastalığı kontrol altına alınır.

Şeker Yüklemesi Zararlı mı?

Bir süredir televizyonlarda, şeker yükleme testinin faydaları ve zararları ile ilgili farklı görüşleri savunan doktorların tartışmalarına denk gelmişsinizdir. Bu durum çoğu anne adayında kafa karışıklığına sebep olmaktadır. Ancak şunu belirtmekte fayda var; şu ana kadar şeker yüklemesi yapılan hiçbir kadında veya bebeğinde, bu test bağlı gelişen bir sağlık sorunu ile karşılaşılmadı. Ayrıca test esnasında verilen glukoz içeceği, günlük aldığınız şeker miktarı ile hemen hemen aynı oranda. Yani gün içinde bir dilim pasta gibi şekerli gıdaları yiyerek de zaten bu şeker miktarını vücudunuza alıyorsunuz. Bu nedenle eğer doktorunuz gerekli gördüyse, şeker yükleme testini mutlaka yaptırmalısınız. Çünkü diyabet sinsi bir şekilde ilerleyebilir ve kontrol altına alınmazsa anne karnındaki bebeğin kaybı ile sonuçlanabilir.

Kaynak: Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği