Hamilelikte Alkol Kullanımı Bebeği Nasıl Etkiler?

Bu yazımızda, hamilelikte alkol kullanımının bebek üzerindeki etkilerinden bahsettik.

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Hamilelikte alkol kullanımı, gebe olduğunu öğrenen çoğu kadının araştırdığı bir konudur. Zira hamile olduğunu bilmeden alkol alan veya nadiren alkol tüketen anne adayları, durumun riskini öğrenmek ister. Peki hamilelikte alkol tüketimi bebeği nasıl etkiler? Yapılan pek çok araştırma, hamileliğinde düzenli olarak alkol alan anne adaylarının bebeklerinde düşük, ölü doğum, gelişme geriliği gibi risklerin arttığını bildirmektedir. Bununla beraber, gebeliği boyunca düzenli alkol alan annelerin bebeklerinde konuşma güçlüğü, öğrenme bozukluğu ve dikkat eksikliği gibi bozuklukların daha sık görüldüğü biliniyor. En büyük risk ise Fetal Alkol Sendromu’dur. Daha çok hamileliğinde günde 2 kadehten fazla alkol alan annelerin bebeklerinde görülen FAS; bebeğin yüzünde, kalbinde anomalilere neden olabilen, aynı zamanda motor becerileri de olumsuz etkileyen ciddi bir sendromdur.

Ancak hamile olduğunu bilmeden birkaç kadeh alkol alan anne adayları hemen telaşa kapılmamalıdır. Zira yukarıda da belirttiğimiz gibi gebelikte alkol tüketimi düzenli ve sık hâle geldiğinde bu riskleri artırmaktadır. Önemli ve sağlıklı olan hamilelik planlaması yapıldığı anda alkole veda etmektir.

Hamilelikte Alkol Kullanmanın Zararları

Gebelikte alkol tüketimi elbette istenmeyen bir durumdur. Zira kana karışan alkol kısa bir süre içinde plasenta aracılığı ile bebeğe geçip onu da etkiler. Dolayısıyla hem anne hem de bebeğin sağlığı için hamilelikte alkol kullanımı önerilmemektedir. Bununla birlikte, gebelikte alkol tüketimi için güvenli sayılabilecek bir sınır da yoktur. Çünkü herkesin alkolü metabolize ederek yıkma hızı farklıdır. Dolayısıyla 1 kadeh şarabın herkeste aynı etkiyi göstermesi gerçekçi bir yaklaşım değildir. Güvenli bir sınır olmadığı için de doktorlar hamilelikte alkol konusunda net çizgiler çizerek içilmemesi konusunda uyarılarda bulunurlar.

Buradan da anlaşılacağı üzere hamilelikte 1 kadeh şarap içmek veya gebelikte 1 adet bira içmek zararlı mı gibi soruların net bir cevabı bulunmamaktadır. Çünkü herkesin alkolü metabolize etme hızı farklıdır ve bu konuda genel bir görüş bildirmek doğru değildir.

Hamilelikte Alkol Kullanımın Bebeğe Etkileri

Yapılan çalışmalar gebelikte düzenli alkol tüketiminin bebeğin sağlığı üzerinde ciddi sorunlara neden olduğunu göstermektedir. Peki, alkol anne karnındaki bebeği nasıl etkiler? Gebelikte alkol tüketiminin bebek için zararları nelerdir?

Anne adayı hamileliğinde alkol aldığında, bu direkt olarak kanına karışır. Hatta ağızda emilimi başlayan alkol, kana karışarak plasentaya ulaşır. Plasenta üzerinden de bebeğin vücuduna girer. Teratojen bir madde olan alkolün anne karnındaki bebek için toksik etkileri bulunur. Bugüne kadar yapılan araştırmaların çoğu, düzenli olarak günde 1 – 2 kadeh alkol tüketen anne adaylarının bebeklerinde öğrenme güçlüğü, konuşma bozukluğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite gibi bozuklukların daha sık görüldüğünü ortaya koymaktadır. Bununla birlikte ölü doğum, düşük, erken doğum veya düşük doğum ağırlığı gibi riskler bu anne adaylarında daha yüksektir.

Hamilelikte alkol tüketimi bebeğin organlarının sağlıklı bir şekilde gelişememesinden, sinir sisteminin olumsuz etkilenmesine kadar birçok probleme neden olabilir. Bu nedenle hamilelik planlayan kadınların o an alkolü bırakması en sağlıklı seçenektir.

Fetal Alkol Sendromu’na Dikkat! (FAS)

Amerikan Obstetrisyenler ve Jinekologlar Cemiyeti, günde 2 kadeh veya daha fazla alkol alımını ağır alkol kullanımı olarak değerlendirir. Bu kadınların alkolden etkilenen bebekler dünyaya getirmeleri olasıdır. Bu etkilerin en şiddetlisi ise Fetal Alkol Sendromu’dur. Kısaca FAS olarak bahsedeceğimiz bu sendrom, bebekte yüz ve kalp anomalilerine sebep olabileceği gibi zekâ ve gelişme geriliğine de yol açabilmektedir. Ayrıca Fetal Alkol Sendromu’na sahip olan bebeklerde davranış ve hafıza bozuklukları sık görülür. Motor becerilerinin yeterince gelişememesi, el – göz koordinasyonlarının güçsüz olması ve karar verme yeteneklerinin zayıf olması da olasıdır.

Gebelikte alkol tüketimi her zaman FAS’a neden olmayabilir. Bazı bebeklerde yüz defektleri veya gelişim geriliği görülmese de sadece sinir sistemlerini etkileyen sorunlar meydana gelebilir. Buna alkole bağlı nörogelişim bozukluğu nedir. İskelet veya diğer sistemlerdeki anomaliler ise alkole bağlı doğum defekti olarak tanımlanır.

Sadece Amerika’da her sene ortalama 12.000 bebek Fetal Alkol Sendromu ile dünyaya gelmektedir. Alkole bağlı nörogelişim bozukluğu ve doğum defektlerini de hesaba kattığımızda, her yıl Down Sendromu, Kistik Fibrozis veya Spina Bfida gibi anomalilerden etkilenen bebeklerden daha fazla alkolden etkilenen bebek dünyaya geldiğini söyleyebiliriz. Bu durum, alkol tüketiminin yoğun olduğu ülkelerde sıklıkla görülse de ülkemiz gibi özellikle gebelik gibi hassas dönemlerde alkole temkinli yaklaşılan ülkelerde Fetal Alkol Sendromu’ndan etkilenen bebek sayısı oldukça azdır.

Hamileliğin İlk Gülerinde Alkol Kullanmak Daha mı Zararlı?

Yukarıda da değindiğimiz gibi ülkemizde, gebelik döneminde alkol almaya oldukça temkinli yaklaşılıyor. Bu nedenle alkole bağlı bebekte sağlık sorunu gelişmesi oldukça nadirdir. Ancak hamile olduğunu bilmeden gebeliğin ilk günlerinde alkol kullanmak pek çok anne adayının kafasını kurcalar. Peki, hamileliğin ilk günlerinde alkol kullanmak daha mı zararlı? Açıkçası alkolün bebek üzerindeki tahribatı konusunda zamanla ilgili herhangi bir bilimsel araştırma yok. Dolayısıyla hamileliğin ilk günlerinde alkol almanın bebeği daha çok veya daha az etkileyeceğine dair bir fikir belirtemeyiz. Bu nedenle en sağlıklı seçenek, gebelik planlayan kadınların o andan itibaren alkole veda etmesidir.

Gebelikte Kahve Tüketimi Nasıl Olmalı?