Bebeğinizin Yanığına Yapacağınız Yanlış Müdahale Kalıcı İzlere Neden Olabilir

Bebeklerin cildi, yetişkinlere göre çok daha fazla hassas ve narindir. Bu nedenle bebeklerde yanık gibi durumlarla karşılaşıldığında iyileşme zamanı da uzayabiliyor ve süreç çok daha karmaşık bir hâl alabiliyor.

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Yapılan araştırmalara göre; Türkiye'de yaklaşık olarak yılda 6.500 - 7.000 bebek veya çocuk, hastanelerin acil servisine yanık şikayetiyle getiriliyor. Bu yanıkların yüzde %80'i ise genellikle su ısıtıcıları veya çift katlı çaydanlıklardan dolayı meydana geliyor. Diğer %20'lik oranda ise ütü, soba yanıkları veya elektrik çarpmalarından kaynaklanan yanıklar bulunuyor. Bebeklerde yanık vakalarıyla karşılaşılmasında anne/baba ihtimali de ne yazık ki azımsanmayacak kadar fazla. Dolayısıyla anne/babanın bu konuda bilinçlenmesi ve yüksek dikkate sahip olması büyük önem taşıyor.

Bebeklerde Yanık Tedavisi

Bebeklerin cildi, yetişkinlere göre çok daha fazla hassas ve narindir. Bu nedenle bebeklerde yanık gibi durumlarla karşılaşıldığında iyileşme zamanı da uzayabiliyor ve süreç çok daha karmaşık bir hâl alabiliyor. Ciddi derecede yanıklar ölüme dahi götürebildiği gibi ciltte derin yaralar kalmasına neden olabiliyor. Bu sebeple yanık oluşan bölgeye uygulanacak ilk yardım, hayati bir önem taşıyor.

Yanık ve Yanık Dereceleri

Yanık; cildin ateş, buhar veya sıcak cisimler ile temas etmesi halinde oluşan doku tahribatıdır. Yanığın derecesini bildiren sınıflandırmada yanığın derinliği, yanık olan bölge ve vücudun ne kadar etkilendiği göz önünde bulundurulur. Bebeğinizin hangi derece yanık olduğunu tespit etmeniz, uygulayacağınız ilk yardım adımını da etkileyeceğinden, aşağıda sizin için yanık tiplerinin sınıflandırmasını derledik.

1.derece yanıklar;

Cildin yüzeysel etkilendiği yanık türleridir. Bölgede hafif kızarıklık ve ağrı hissedilebilir. Güneş yanıkları, 1. derece yanığa örnek gösterilebilir. Bu tip yanıklar, kısa sürede kendi kendilerine iyileşebilir.

2.derece yanıklar;

Daha çok sıcak su ile yanma, alevle veya sıcak bir cisimle temas etmek halinde oluşur. Yanık olan bölgede ciddi ağrılar hissedilir. Kızarıklığın yanında su kabarcıkları da meydana gelir.

3.derece yanıklar;

Cildin tüm katmanının etkilendiği yanıklardır. Sinirler de etkilendiği için yanık bölgede ağrı hissedilmez veya çok az hissedilir. Genellikle bölge kahverengiye dönük bir renk alır. Cilt kuru ve buruşuk bir hâl alır. İyileşme süresi uzundur ve derin izler bırakır.

Yanık Üzerine Yoğurt Sürülmesi Yanlış

Bebeklerdeki yanıklar ihmal edildiği zaman, hayat boyu iz ve fonksiyon kaybı gibi ciddi sonuçlara neden olabilmektedir. Bu nedenle özellikle el, yüz, ayak ve genital bölge yanıklarına acil müdahale gerekmektedir. Bebeklerin vücutları küçük fakat orantıları yetişkinlere göre farklıdır. Küçük denilen bölge, bebek büyüdükçe daha geniş bir alan kaplayabilir. Dolayısıyla yanık olması durumunda acil müdahale olmaması veya yanlış bir uygulama yapılması, ciddi sonuçları doğurabilir. Mesela, halk arasında yaygın olan yanık üzerine yoğurt sürülmesi, uzmanlar tarafından önerilmiyor. Zira, iyi gidebilecek bir iyileşme süreci, bu durumdan kötü etkilenebilir. Yine aynı şekilde yanıklara bitkisel ürünler veya bilinmeyen başka materyaller uygulandığında cilt yüzeyinde enfeksiyon oluşabileceği gibi yüzeysel yanıklar daha derin yanıklara dönüşebilir. Bu sebeple bebeğinizde yanık durumuyla karşılaşırsanız, bilmediğiniz bir uygulama yapmamanız ve hastaneye başvurmanız tavsiye ediliyor.   

Yanık Oluştuğunda İlk İş Soğutmak

Bebeğinizde yanık oluştuğunda en başta sakin olmaya çalışın. Panik yapmanız durumunda evde yanlış uygulamalar yapma riskiniz artar. Yanık olan bölgeye uygulayacağınız ilk şey soğuk su olmalıdır. Yaklaşık 10 dakika kadar yanık olan bölgeye tutacağınız soğuk su, hem ağrının hafiflemesini sağlar hem de yanığın derinleşmesini önler. Eğer yanık üzerinde sıkı bir giysi bulunuyorsa, bu derhal çıkartılmalıdır. Kumaş, yanık olan bölgeye yapışmışsa, kumaşa ellenmemelidir. En yakın sağlık kuruluşuna zaman kaybetmeden başvurulmalıdır. Burada yanığın bakımı ve pansumanı yapılacaktır. Özellikle su toplamış yanıklarda pansuman yapılmazsa, deride kalıcı izler kalma ihtimali yüksek olur. Doktorunuz, bölgede enfeksiyon oluşmaması için size kremler reçete edecektir. Yanık olan bölgenin üzerine o kremler dışında başka bir ürün sürmemelisiniz.

Bebeğinizi Yanık Tehlikesinden Korumak İçin Yapabilecekleriniz

• Evinizin içindeki ısıtıcıların etrafına mutlaka bariyer koymalısınız.   
• Bebeğinizi mutfaktan uzak tutmalısınız.   
• Lambaları, oldukları yere iyice sabitlemelisiniz.   
• Evdeki elektrik kablolarını görünmeyecek şekilde saklamalısınız.  
• Bebeğinize banyo yaptırırken önce soğuk, sonra sıcak suyu açmalısınız ve bu şekilde suyu ılıklaştırmalısınız.   
• Yemek yaptığınız tencere ve tavanın sapını, bebeğinizin durduğu yerin tersi yönüne çevirmelisiniz ve bebeğinizi yaklaştırmamalısınız.   
• Sıcak bir şeyler içerken bebeğinizden uzak durmalısınız.   
• Saç kurutucu ve şekillendirici cihazları bebeklerin ulaşamayacağı yere koymalısınız.