Hamilelikte İshal Neden Olur?

Hamilelikte ishal ile ilgili bilmek isteyeceğiniz her şey yazımızda!

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Gebelikte meydana gelen hormonal değişimler, bağışıklık ve sindirim sistemi üzerinde de etkili olabileceğinden hamilelikte ishal görülebilmektedir. Bu değişime ek olarak; virüsler, kullanılan ilaçlar, bakteriler, gıda zehirlenmesi veya bağırsak parazitleri de hamilelikte ishal neden olur sorusuna verilecek yanıtlar arasında sayılabilir. Oldukça yaygın olarak görülen bu sorunun tedavisi mutlaka gebeliği takip eden hekim tarafından yapılmalıdır. Süreç içinde sık sık ishal yaşanması ani beslenme değişikliklerine, yeni gıdalara geçişte ortaya çıkan hassasiyete, vitamin takviyelerine ve hormonal değişime de bağlanabilir. Bu nedenle ishalin etkenini bulabilmek için mutlaka muayene olunmalıdır. Sizler için hazırladığımız bu yazıda hamilelikte ishale ne iyi gelir, gebelikte ishal bebeğe zarar verir mi gibi çok merak edilen soruların yanıtlarını derledik. Keyifli okumalar...

Hamilelikte İshal Neden Olur?

Hamilelikte vücut normal zamanın dışında bir döngüyle çalışır. Sindirim ve boşaltım sistemleri her zamankinden daha hareketlidir. Bu durum ishal veya kabızlık gibi sorunlarla karşımıza çıkar. Belli bir seviyeye kadar normal kabul edilen hamileliğin ilk aylarında ishal uygun bir diyetle tedavi edilir. Vücuttaki su kaybını yerine koymanın en sağlıklı yolu bol su içmektir. Hormonal değişikliklere bağlı olarak ortaya çıkan ishal;

• Günde iki kereden fazla yumuşak kıvamlı veya sulu dışkılama olarak tanımlanabilir.
  
  

Doktor muayenesi ve gerekli görülürse gaita testi, ishalin gerçek sebebini ortaya koyar. Gebelik değişimlerinin yanı sıra ishalin sebep olduğu sıkıntılar arasında; karın ağrısı, kusma, ateş ve mide bulantısı da varsa akla besin zehirlenmesi ihtimali getirilmelidir. İshale eşlik eden belirtilerin günlük hayatı olumsuz etkilemesi halinde zaman kaybedilmeden tıbbi yardım alınmalıdır.

İshalde Doğru Teşhis ve Tedavinin Önemi

Virüsler, bakteriler, üşütme ve bağırsak parazitleri gebelikte ishal sebepleri arasında sayılabilir. Sebep her neyse doktor tarafından doğru teşhis edilmeli ve uygun tedavi planı gebelik haftasına göre yapılmalıdır. Takviye ilaçların neden olduğu ishallerde yapılacak düzenlemeyle sorunlar hızlı bir şekilde son bulur. İki günden fazla süren ishalde mutlaka doktora bilgi verilmelidir.

Vücudun çok fazla su kaybettiği ishal dönemlerinde suya ek olarak sağlıklı sıvı gıdalar tüketilmelidir. İshal tek başına bebeğe bir zarar vermez ancak gebeliğin ilk ve son aylarında görülen ishal, anne ve bebek sağlığı için endişe verici olabilir.

Gebelikte İshale Ne İyi Gelir?

Bu süreçte anne adayları hamilelikte ishale ne iyi gelir sorusunun cevabına odaklanır. Hamilelikte ishal tedavisi hemen herkes için aynıdır.  Basit vakalarda ishale iyi gelecek bir diyet planı genelde tek başına yeterlidir.

• Beslenme düzenine özen göstermek,
• Probiyotik açısından zengin besinler tüketmek,
• Bol sıvı almak,
• Kızartma ve benzeri ağır yiyeceklerden uzak durmak,
• Bir süre lifli gıda tüketmemek ishale çözüm olabilir.
  
  

İshale eşlik eden farklı sağlık sorunlarının olması veya tahlillerde enfeksiyona rastlanması halinde doktor tavsiyesine uygun şekilde ilaç kullanılabilir. Hamilelikte bitki çayı tüketimi mutlaka hekim kontrolünde olmalıdır. İshalle oluşan sıvı kaybı tansiyon düşmesine neden olabilir. Bebek gelişimi ve anne sağlığı için kaybedilen sıvı miktarının daha fazlası telafi edilmelidir.

Sindirim sistemini aşırı yorarak işlevini bozan ve ishale neden olan yiyecekler arasında;

• Süt ve süt ürünleri
• Karında şişkinliği artıran bakliyatlar
• Yağ ve baharattan zengin yiyecekler
• Lif oranı yüksek gıdalar
• Yapay tatlandırıcılar
• Alkol
• Kafeinli içecekler sayılabilir.
  
  

Gebelikte Gaz Sancısı ve Şişkinlik İçin Öneriler!

İshal Olan Anne Adaylarına Önerilen Beslenme Planı

Belli başlı yiyecekler ishale bağlı şikâyetlerin hafiflemesinde etkilidir. Az miktarda ve sık aralıklarla beslenmek tedavi için önerilen en etkili yöntemdir. Bağırsaklarda iyi bakterilerin üremesini destekleyen probiyotikler; yoğurt, kefir, turşu, pancar ve tarhanadır. Lif oranı düşük gıdalar hem ishalin olumsuz etkilerini azaltır hem de kaybedilen besin değerlerinin kazanılmasında etkilidir.

• Pirinç lapası
• Kızarmış ekmek
• Muz
• Haşlanmış patates
• Yulaf ezmesi
• Haşlanmış derisiz tavuk
• Tavuk suyuna çorba ve
• İlerleyen günlerde ızgara yağsız köfte klasik ishal beslenme planında önerilen gıdalardır.
  
  

Tedavi ishalin şiddetine göre yapılır. Basit sebepli ishallerde sıvı ve besin takviyesi hamilelikte ishal olanlar için önerilen en basit yöntemdir. Akut ishaller 2-3 gün arasında sürerken kronik ishalde süre 1 aya kadar uzayabilir ve mutlaka ilaç tedavisi gerektirir.

Hamilelikte İshalin Bebeğe Zararı Var mı?

Bebek bekleyen anne adayları yaşadıkları her sıkıntıda bebeğime bir zarar gelir mi veya ishal düşüğe neden olur mu sorusunu akıllarına getirir. Süresi ve şiddetine göre gebelikte yaşanan ishal çoğu zaman bebeğe hiçbir zarar vermeden geçecektir. Anne adaylarının bu süreçte bol su tüketmesi ve kendini yormaması son derece önemlidir. Kısa süren, kendiliğinden gerileyen ve beslenme alışkanlıklarından kaynaklanan ishal, genellikle bebeğe zarar vermez. Ancak sıvı kaybının artması ve sürenin uzaması halinde mutlaka tıbbi destek alınmalıdır. 

Anne Adaylarının İshal Şikâyeti Nasıl Değerlendirilmelidir?

İshal sıkıntısıyla gebeliği takip eden hekime başvuran anne adaylarının şikâyetleri doğru değerlendirilmelidir. Varsa seyahat hikâyesi, vitamin kullanımı, kilo kaybı, yakın çevrede ishal olanlar ve beslenme düzenindeki değişiklikler değerlendirilmelidir. Kan tetkikleri tanı konulmasını kolaylaştırır. Dışkı rengi, dışkıda kan ya da mukus varlığı ve dışkının su oranı gibi parametrelere bir arada bakılmalıdır. İshale eşlik eden ateş, kusma ve karın ağrısı tedavi planı değişebilir. Gebelikte ishal tedavisi için hem kadın doğum doktorunun hem de iç hastalıkları uzmanının görüşleri alınmalıdır. Ayrıca bebeğin durumunun değerlendirilmesi için mutlaka ultrasonografi muayenesi, NST veya kasılmaların varlığı incelenmelidir. İshalin vücudun bir savunma mekanizması olarak ortaya çıktığı ve kaybedilen sıvının yerine konması gerektiği unutulmamalıdır.

Gebelikte İshalden Nasıl Korunmak Gerekir?

Gebelikte ishalden korunmak, hamilelikte ishal nasıl geçer sorusunun cevabından çok daha önemlidir. Bol su içmek sadece gebelikte ishal tedavisinde değil, sağlıklı ve zinde yaşamak için en büyük yardımcıdır. Bu süreçte meyve sebzeler çok iyi yıkanmalıdır. Yiyecekler iyi pişirilmeli ve saklanma koşullarına özen gösterilmelidir. Hijyenik ortamda üretilmeyen, temiz su kullanılmadığı düşünülen ve dolapta saklanmayan gıdalardan uzak durulmalıdır. Krema, mayonezli salatalar, az pişmiş deniz mahsulleri, çiğ tüketilen şarküteri ürünleri, uygun şekilde saklanmamış ya da son kullanma tarihi geçmiş yumurta ve tavuk ürünlerinden gebelik boyunca uzak durulmalıdır. Bunların yerine güvenilir markalar ve pastörize süt ve süt ürünleri tercih edilmelidir. El hijyenine her zamankinden daha çok özen gösterilmeli, probiyotik kullanımına önem verilmelidir.

Hamilelikte Listeria Enfeksiyonu Nedir?

Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünlerinin yanı sıra sağlıksız ortamlarda hazırlanan gıdalardan bulaşan listeria enfeksiyonu, belirtisiz seyredebileceği gibi anne ve bebek üzerinde olumsuz sonuçlar da yaratabilir. Kimi zaman gribal enfeksiyon belirtileri kimi zaman da ishalle ortaya çıkan bu hastalıktan korunmanın en kolay yolu gebelik sürecinde sağlıklı ve güvenilir beslenmeye özen göstermektir.

Hücrelerin bağışıklık sistemini doğal olarak baskıladığı gebelikte anne adayları listeria enfeksiyonuna daha duyarlıdır. Plasenta veya doğumun başlaması sebebiyle anneden bebeğe geçebilecek enfeksiyon erken doğuma neden olabilir. Yenidoğan döneminde görülen listeria enfeksiyonu kana geçerek diğer organlara da yayılabilir. Anne adayında saptanan her enfeksiyon mutlaka tedavi edilmelidir. Erken teşhis, enfeksiyon bebeğe bulaşmadan önlenme şansını artırır.

Bu yazımızda hamilelikte ishal neden olur, ishalde hızlı teşhis ve doğru tedavinin önemi, ishalden korunmak isteyen anne adaylarına öneriler, hamilelikte ishal zararlı mı, gebelikte ishalden nasıl korunur gibi sorulara yanıt aradık. Yetersiz çevre koşullarının ve kaynağı belirsiz gıdaların besin zehirlenmeleri ve ishalde önemli bir rol üstlendiği gözden kaçırılmamalıdır. Sağlıklı günler… 

Hamilelikte Kabızlığa İyi Gelen Besinler!