Hamilelikte Folik Asit Kullanımı Neden Önemlidir?

Folik asit, B9 vitaminine verilen isimdir. DNA ve alyuvar oluşumunu, aminoasit metabolizması, hücrelerin büyüme ve yenilenmesi, kasların yapılması için dışarıdan alınması gereken önemli bir B grubu vitaminidir.

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Folik Asit Nedir?

Folik asit nedir? Gebelik döneminde anne adaylarının merak ettikleri konulara arasında yer alır. Folik asit en bilinen tanımıyla B9 vitaminine verilen isimdir. DNA ve alyuvar oluşumunu, aminoasit metabolizması, hücrelerin büyüme ve yenilenmesi, kasların yapılması için dışarıdan alınması gereken önemli bir B grubu vitaminidir. Bağışıklık sisteminin güçlenmesinde ve çalışmasında önemli bir role sahiptir. Hücre yapı taşlarının, kan hücrelerinin ve özellikle de sinir sisteminin dokularının oluşum ve gelişimde önemli bir role sahiptir. Folik asit eksikliğinin başlıca nedenleri arasında yetersiz beslenme gelir. Gebelikte folik asit eksikliği, bebeğin ciddi hastalıklarla doğmasına neden olabilir. Folik asit düşüklüğünü önlemek için folik asit içeren besinler tüketilmesi gerekir.

Folik asit ihtiyacı gebelik döneminde artar!

Folik asitin önemi, gebelik döneminde folik asitin eksik olması, bebeğinizin ciddi hastalıklarla doğmasına veya ölümüne neden olabilir. Normal bir insanın folik asit ihtiyacı 100-200 mcg iken, gebeliğin ilk sekiz haftasında bu ihtiyaç 600-800 mcg ye çıkmaktadır. Sadece yiyeceklerle bu miktarı karşılamak mümkün değildir. Bu nedenle gebelikten önce iki ay, gebeliğin ilk üç ayında folik asit içeren yiyecekler ile folik asit tabletleriyle takviye yapılmalıdır. 

Gebelikte Folik Asit Neden Önemlidir?

Gebelikte folik asit eksikliği, düşük doğumun yanı sıra, nöral tüp defektlerine (NTD) ve anne adayında megaloblastik anemiye neden olur. Nöral tüp defektleri en ağır olarak nitelendirilen sağlık sorunlarındandır. Karnınızda gebeliğinizin 4. haftasının sonuna kadar kapanması gereken nöral tüplerin açık olması sonucunda bu sorun oluşur. Nöral tüpün açık kalması durumunda;

- Bebeğin kafatası kemiklerinde eksiklik,

- Bebeğin beyninin gelişememesi,

- Bebeğin beyi ve zarların dışarı fırlaması,

- Bebeğin kafatası veya omurga üzerinden meninksin kist şeklinde dışarı çıkması,

- Omurganın üzerindeki zarla birlikte omurganın arka kısmındaki bir yarıktan fıtık olarak dışarı çıkması gibi bozukluklar görülebilir.

Çevresel ve genetik nedenden dolayı omurga açıklığı olarak da bilinen Spina Bifida, nöral tüp defektlerinin en yaygın görülenlerinden biridir. Genellikle kalıcı engelli durumuna neden olan doğumsal bir hastalıktır. Yaşam boyu tedavi gerektirir ve herhangi bir iyileşme mümkün değildir. Türkiye'de doğan her 1000 bebekten 3'ünde görülmektedir. Hastalık kişinin ölümüyle veya tekerli sandalyeye bağlı kalmasıyla sonuçlanır. Ülkemizde de oldukça sık görülen hastalığı önlemenin en önemli yolu vücutta folik asitin yeterli düzeyde olmasını sağlamaktır. Bunun için de gebe kalmadan önce folik asit kullanımının başlatılması gerekir. 

Bebeğin Damar Sağlığı Açısından Folik Asit Alımı Önemlidir

B grubu vitaminleri homosisteinin üretimini ve kullanımını düzenler. Homosisteinin yüksek olması, kalp, beyin, sinir hastalıkları riskini artırır. Aynı zamanda damar duvarına zarar vererek plak oluşumuna neden olur. Folik asit bu nedenle koruyucu bir özelliğe sahiptir. Akciğer, kolon, rektum ve serviks kanserinin önlenmesinde yardımcı olur. Bu nedenle hem anne adayının hem de bebeğin damar sağlığını koruması açıcından yeterli miktarda folik asit alımı önemlidir.

Gebelik Depresyonun Nedeni Olabilmektedir

Folik asit eksikliği aynı zamanda kişide depresyona da neden olabilmektedir. Özellikle gebelik döneminde sıkça görülen depresyonun nedeni folik asit eksikliği olabilir. Yapılan bilimsel araştırmalar folik asit kullanımının antidepresan özelliği olduğunu keşfetmiştir. Folik asit ve B grubu vitaminleri homosistein seviyelerini düşürerek depresyonun azalmasına yardımcı olur.

Folik asit kullanımı nasıl olmalı?

Folik asit kullanımı Gebe kalmadan 2-3 ay önce ve gebeliğin ilk üç ayında folik asite başŸlanmalıdır. Günde 0,4 mg folik asit kullanımı nöral tüp defektlerinin %70 oranında önlenebildiğini göstermişŸtir. Doktorunuz kandaki folik asit düzeyine bakarak, size gerekli olan folik asit miktarını belirtecektir.Gebelik döneminizde günlük besinlerle 400 mg/gün folik asit alımı mümkündür. Folik asitin fazla alımı B12 eksikliğine neden olabilmektedir. Bu nedenle alınan doz miktarı çok önemlidir. Folik asit açısından zengin besinler

- Karaciğer (Yüksek oranda A vitamini içerdiğinden gebelikte fazla yenilmemeli.)

- Yeşil yapraklı sebzeler

- Diğer organ etleri

- Kırmızı et

- Kuru baklagiller

- Yumurta

- Yoğurt

- Süt

- Tam taneli tahıllar (Buğday, çavdar vb.)

- Bazı sebze ve meyveler (Enginar, kavun vb.)

Folik Asit Hangi Besinlerde Bulunur?