Dış Gebelik Nasıl Sonlandırılır?

Dış gebelikte yanlış yere konumlanan embriyonun vücuttan atılabilmesi için iki temel tedavi yöntemi vardır. Bunlardan ilki ilaç tedavisi, ikincisi ise ameliyattır.

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Dış gebelik nasıl sonlanır veya dış gebelikte bebek nasıl alınır gibi sorular, dış gebelik teşhisi konan kadınların sıklıkla merak ettiği bir konudur. Peki, dış gebelik vücuttan nasıl atılır? Dış gebelikte yanlış yere konumlanan embriyonun vücuttan atılabilmesi için iki temel tedavi yöntemi vardır. Bunlardan ilki ilaçlı tedavi, ikincisi ise ameliyattır. Hangi yöntemin izlenileceği, dış gebeliğin yerleştiği konuma ve büyüklüğe göre değişir. Sizler için hazırladığımız bu yazıda, dış gebeliğin sonlandırılması ile ilgili tüm merak edilenleri derledik. Hazırsanız başlayalım.

Dış Gebelik Nedir?

Dış gebelik nasıl sonlanır sorusunun cevabına geçmeden önce dış gebeliğin ne olduğuna bakalım. Döllenmeden doğuma kadarki süreçte kadın vücudunda bir dizi adım gerçekleşir. Bu adımlardan biri de döllenmiş yumurtanın rahme tutunmasıdır. Ancak döllenen yumurta bazen rahim yerine fallop tüplerine, karın boşluğuna veya servikse yapışabilir. Bu gibi durumlarda hormonlar yükseleceği için hamilelik testi pozitif çıkabilir ve erken gebelik belirtileri görülebilir. Ancak embriyonun rahim dışında sağlıklı bir şekilde gelişip büyümesi imkânsızdır. Bu nedenle embriyonun anneye zarar vermemesi için teşhis edildiği anda ilaçla veya ameliyatla vücuttan çıkarılması gerekir. Diğer bir deyişle, dış gebeliğin sonlandırılması için gerekli prosedür uygulanmalıdır.

Dış Gebelik Nasıl Sonlanır?

Dış gebelik ilaçla veya ameliyatla sonlandırılabilir. Hangi yöntemin izleneceği, embriyonun konumu ve gelişimine göre değişir. Erken teşhis edilen dış gebeliklerde embriyo genellikle ilaçla vücuttan atılırken bazen ameliyata da ihtiyaç duyulabilir.

Dış gebelik iki şekilde sonlandırılabilir:

İlaç Tedavisi

Doktor, acil komplikasyonların olası olmadığını düşünürse dış gebelik için ilaç tedavisine başlayabilir. Özellikle erken dönemde saptanan dış gebelikler için ilk adım genellikle ilaç tedavisidir. Bu durumda doktorunuz, ektopik kitlenin patlamasını önleyecek bir ilaç reçete edebilir. Bunun için en sık kullanılan ilaç metotreksattır. Metotreksat, ektopik kitle gibi hızla bölünen hücrelerin büyümesini durduran bir ilaçtır. Genellikle enjeksiyon şeklinde verilen ilacın etkinliğini ölçmek için sık sık kan testi yaptırılır. Bununla birlikte ilacın etkili olduğunu gösteren kramp ve kanama gibi düşüğe benzer çeşitli semptomlar görülebilir.

Dış gebeliğin ilaçla tedavisi 1 ay veya 45 gün kadar sürebilir. Başarı oranı %85 civarıdır. Başarı sağlanamayan kişilerde ektopik kitlenin ameliyatla çıkarılması gerekebilir.

Ameliyat

Dış gebelik için metotreksat tedavisi işe yaramazsa sonraki adım ameliyattır. Bununla birlikte hCG seviyesinin düşmemesi, semptomların çok şiddetli olması veya tüpün yırtılmış/hasar görmüş olması, dış gebelik için ameliyat gerektirebilir.

Dış gebelik ameliyatı genellikle kapalı yöntemle yapılır. Bu durumda küçük kesiler yapılacağından operasyon sonrası ağrı daha az olur. Ancak acil ameliyat gerektiren durumlarda veya tüpü yırtılan kadınlarda daha büyük kesinin yapıldığı açık ameliyat da uygulanabilir. Operasyon sonrası beta hCG hormonunun takibi için bir süre daha kan testi yaptırılmalıdır.

Dış gebeliğin sonlandırılması için yapılan ameliyattan sonra bölgenin temiz ve kuru tutulması gerekir. Bununla birlikte bol sıvı almak, ağır kaldırmamak ve doktorun önerdiği süre boyunca cinsel ilişkiden kaçınmak iyileşme sürecini hızlandıracaktır. Operasyon sonrası hafif vajinal kanama ve küçük pıhtılar normaldir. Ancak aşırı kanama, kötü kokulu akıntı, ateş, şişlik veya kızarıklık gibi durumlar enfeksiyon belirtisi olabileceğinden mutlaka doktora başvurmak gerekir.

Dış Gebelik Kendiliğinden Düşer mi?

Pek çok dış gebelik, ilaca dahi gerek kalmadan kendiliğinden yok olup vücut tarafından absorbe edilebilmektedir. Ancak bu durumun da riskleri olduğundan takibe alınacak hastanın çok iyi seçilmesi ve olası risklerin anlatılması gerekir. Çok erken teşhis edilen ve bekleme politikası uygulanan hastalarda her gün veya gün aşırı kontroller yapılır, tüm kontrollerde kan testleri ve ultrason ile durumu yakından takip edilir.

Dış Gebelik Neden Olur?

Dış gebeliğin nedenleri aslında tam olarak bilinmiyor. Ancak aşağıdaki durumların ektopik gebelik ile ilişkilendirilebileceği düşünülüyor:

• Fallop tüplerinin enfeksiyondan veya ameliyattan dolayı iltihaplanması/skarlaşması,
• Hormonal faktörler,
• Genetik anormallikler,
• Doğum kusurları,
• Birden fazla kürtaj,
• Endometriozis,
• Cinsel yolla bulaşan hastalıklar,
• Spiral uygulamasına rağmen gebe kalma,
• Pelvik inflamatuar hastalık,
• Önceden geçirilen pelvik veya abdominal cerrahi operasyonları,
• Fallop tüplerinin veya diğer üreme organlarının şeklini veya durumunu etkileyen tıbbi geçmiş.

Dış Gebelik Belirtileri Nelerdir?

Dış gebelik belirtileri, sağlıklı gebelik belirtileri ile benzerlik gösterebilir. Örneğin dış gebelik yaşayanlar hormonların yükselmesine bağlı olarak mide bulantısı, koku hassasiyeti ve göğüs ağrısı hissedebilir. Ancak aşağıdaki belirtiler dış gebeliklerde daha sık görülür ve acil tıbbi müdahale gerektirebilir:

• Pelvis, omuz veya boyunda keskin ağrı,
• Genellikle karnın tek tarafında hissedilen şiddetli ağrı,
• Hafif veya yoğun vajinal kanama/lekelenme,
• Rektal basınç,
• Baş dönmesi veya bayılma.

Sonuç olarak; dış gebelik ilaçla veya ameliyatla sonlandırılabilir. Çok erken teşhis edilen dış gebeliğin kendiliğinden, vücut tarafından absorbe edilmesi söz konusudur ancak bu durum riskli olduğundan hastanın çok yakın takip edilmesi gerekir. Yine erken teşhis edilen dış gebeliklerde ilaçla tedaviye başvurularak embriyonun vücuttan atılması sağlanabilir. Acil komplikasyonların olası olduğu vakalarda ise direkt ameliyatla ektopik kitle vücuttan tahliye edilir.

Kaynak: 1