Yenidoğan Bebeklere Hangi Tarama Testleri Yapılır?

İçeriği Yapay Zeka ile özetle

ChatGPT Grok Perplexity Claude.ai

Yayın tarihi 22 Kasım 2017

Güncellendi 26 Mart 2026

Yazar Arzugrsy

Yenidoğan Tarama Testleri Neledir?

Bebeklerin doğumundan hemen sonra sağlıklı olup olmadıklarını tespit etmek için bazı testler yapılır. Yenidoğan Tarama Testi olarak tanımlanan bu testler, henüz belirtileri oluşmadan bebekte oluşabilecek hastalıkları tanımlarlar. Bu testlerden elde edilen veriler, tespit edilen hastalığın gelişme olasılığı ve riskleri hakkında bilgi sahibi olma olanağı sağlar. Yenidoğan tarama testleri özellikle doktorlar için çok önemlidir. Tarama testlerinin bir diğer faydalı yanı ise, hastalığın erken ve tedavi edilebilir evresinde saptanmasına yardımcı olmasıdır. Zira hastalığın gelişmesinden sonra yapılabilecek müdahaleler çoğu zaman eksiz kalabilmektedir. Uzmanlar, sonuçları pozitif çıkan tarama testleriyle ilgili kesin yargıya varabilmek için ikinci bir test ile desteklenmesi gerektiğini belirtirlerken tarama testinin kesin bir tanı yöntemi olmadığının da altını çizerler. Ülkemizde yenidoğan bebeklere uygulanan 3 tür tarama programı mevcuttur. Peki, Yenidoğan Tarama Testleri Nelerdir? Yenidoğan İşitme Programı, Yenidoğan Tarama Programı ile Fenilketonüri Fenilketonüri(FKÜ), İşitme tarama, Doğumsal Hipotiroidi, Biyotidinaz Eksikliği ve Kistik Fibrozis testleri neden yapılır?

Yenidoğan İşitme Programı 

İşitme bozukluğu,bebeklerde ve çocuklarda dil gelişimini, iletişimi, öğrenmeyi ve gelişmeyi olumsuz etkilemenin yanında çocuğu sosyal uyum sorunu yaşamasına neden olmaktadır. Yüz canlı doğumda 1-3 insidasla en yaygın görülen işitme kaybı, doğumsal bir kusurdur. Yenidoğanlarda işitme testi doğumdan sonra 24 saatini doldurmuş bebeklere erken teşhis amacıyla yapılır. Bu test Tarama ABR(Auditory Brainstem Response : İşitsel Beyinsapı Davranımı) ismi verilen bir yöntemle bebek uyurken yapılır. İşitme kaybının tespit edilmesi durumunda tedavisi ise işitme kaybının derecesine uygun işitme cihazı kullanımı önerilerek yapılır. 

Yenidoğan Bebeklere İşitme Tarama Testi OAE Nasıl Yapılır? Detaylar için tıklayın...

Yenidoğan Tarama Programı 

Yenidoğan bebeklere rutin olarak uygulanan yenidoğan tarama programında; Biyotidinaz eksikliği, Fenilketonüri ve hipotiroidi tanısı için topuk kanı testine bakılır. Bebeğin doğumunu takiben ilk 48-72 saat içerisinde guthrie kâğıdına alınan topuk kanı ilgili merkezlerce değerlendirilip oluşma ihtimali olan hastalıklar taranır. Yenidoğan tarama programı kapsamında bebeğe aşağıdaki testler uygulanır.

• Fenilketonüri Fenilketonüri(FKÜ); Fenilketonüri Fenilketonüri, doğuştan gelen bir enzim eksikliğidir. Türkiye'de sıkla görülür ve görülme sıklığı,  FKÜ sıklığı 1\4500’tür. Fenilketonüri Fenilketonüri enziminin eksikliği bebkte ağır zekâ geriliğine neden olabilmektedir. Tedavisinin uygun diyetle yapılmasıyla ve bebek hayat boyu sağlıklı bir yaşam sürülebilir.

Topuk Kanı Testi Sonuçları ve Tekrarlama Nedenleri ile ilgili detaylı bilgi için tıklayın...

• Biyotidinaz Eksikliği;Biyotidinaz enziminin eksikliği sebebiyle biyotin (B7) vitamininin işlenmesinde görülen bozukluk olarak tanımlanır. Türkiye'de görülme sıklığı; 1\11144 olarak belirlenmiştir. Bebekte görülen biyotidinaz eksikliği erken dönemde görme ve işitme kaybına ve kas koordinasyon bozukluğuna neden olurken, geç dönemde ise, koma, zihinsel gerili ve ölüme neden olur. Tedavisinde biyotin vitamini oral (ağızdan) olarak verilir.
•  Doğumsal Hipotiroidi; Doğumsal hipotiroidinn Türkiye'de görülme sıklığı 1/1.800-3.800 arasında değişmektedir. Hastalığın tedavi edilmediği durumlarda başta zekâ geriliği olmak üzere, boy kısalığı ve gelişme geriliği gibi pek çok duruma neden olabilmektedir. Tedavisinde ömür boyu hormon replasmanı uygulanır.  
• Kistik Fibrozis; Kistik fibrozis klor kanallarındaki bozukluk olarak tanımlanır.Türkiye'de görülme sıklığı ise, 1\3000 olarak belirlenmiştir. Yenidoğan tarama testlerine en son katılan hastalık türüdür. (01.01.2015). Kistik fibrozis Taraması ter testi ile yapılmaktadır.

Ter Testi ile Bebeklerin Gelişim Geriliği Tespit Edilecek! Detaylı bilgi için tıklayın...

Gelişimsel Kalça Displazisi Erken Tanı ve Tedavi Programı

Gelişimsel kalça displazisi(GKÇ); Türkiye'de görülme sıklığı; %0.5-1.5 eklemin hareketli olmasından dolayı ve tam çıkığa kadar farklı şekillerde ortaya çıkabilen ortopedik bir sorundur. Erken yaşlarda tespit edilen hastalık, ilerideki yaşamda hiç anlaşılmayacak düzeyde tedavi edilebilir. Yenidoğan kalçasının ağırlıklı olarak kıkırdak yapıda olması nedeniyle doğrudan radyografi ile değerlendirmek zordur. Bu dönemde asetabulum femurbaşı ilişkisini en iyi kalça ultrasonografisi(USG) ortaya koyar. Yenidoğan Taramaları; erken tanı koymaya hizmet eden en iyi araçlardan birisidir.  

Yenidoğan Bebeklerde Kalça Displazisi Neden Olur? Detaylı bilgi için tıklayın