Spinal Anestezi Nedir? Yan Etkileri Nelerdir?

Spinal anestezi, belden aşağı bölgeyi hızlı ve etkili şekilde uyuşturan, alt vücut ameliyatlarında sık kullanılan güvenli bir anestezi yöntemidir.

• 18 Kasım 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Spinal anestezi, omuriliği çevreleyen beyin-omurilik sıvısına çok ince ve uzun bir iğne ile anestezik ilaç verilmesiyle uygulanan, alt vücut bölgesini geçici olarak uyuşturan bir anestezi yöntemidir. Tıbbi adıyla subaraknoid blok, özellikle bel ve bel altı cerrahilerinde yaygın şekilde tercih edilir. Etkisini kısa sürede göstermesi, genel anesteziye göre daha düşük komplikasyon riski taşıması ve hızlı iyileşme sağlaması nedeniyle sıkça kullanılan güvenli bir uygulamadır. Bu içerikte spinal anestezinin yan etkilerini, nasıl uygulandığını, ne zaman tercih edildiğini, avantajlarını ve epidural anestezi ile farklarını bulabilirsiniz.

Spinal Anestezi Nedir?

Spinal anestezi, ince bir iğneyle bel bölgesinden girilerek omuriliği çevreleyen beyin-omurilik sıvısına anestezik ilacın verilmesiyle uygulanır. İlacın sıvıyla karışması sinir iletimini geçici olarak bloke eder ve vücudun belden aşağısında tam bir uyuşukluk sağlar. Bu uyuşma yalnızca belirli bir bölgede gerçekleşir; bilinciniz tamamen açıktır ve diğer vücut fonksiyonlarınız aktif kalır. Bu yöntem, özellikle alt vücut ameliyatlarında güvenle kullanılan, hızlı ve etkili bir anestezi türüdür.

Spinal Anestezi ile Genel Anestezi Arasındaki Farklar

Spinal anestezi:

• Hastayı uyutmaz, yalnızca belden aşağıyı uyuşturur.
• Yaklaşık 2-3 saat boyunca etkisini sürdürür.
• Solunum desteği gerektirmez.
• Akciğer hastalığı olan (örneğin astım) hastalar için daha güvenlidir.

Genel anestezide ise:

• Hasta tamamen bilinçsizdir.
• Solunum tüpü ve anestezik gazlar gerekir.
• Bazı hastalarda uygulanması riskli olabilir.

Bu nedenle özellikle alt bölge ameliyatlarında spinal anestezi, genel anesteziye göre daha avantajlıdır.

Spinal Anestezi Hangi Ameliyatlarda Kullanılır?

Spinal anestezi genellikle göbek deliğinin altındaki tüm cerrahi işlemlerde tercih edilir. Bunlar arasında:

• Jinekolojik cerrahiler
• Doğum
• Genitoüriner ameliyatlar
• Fıtık operasyonları
• Kalça, diz, ayak bileği ameliyatları
• Femur ve tibia cerrahileri
• Diz protezi ve eklem değişimi
• Alt ekstremite damar cerrahileri
• Hemoroid ve anal fissür ameliyatları
• Böbrek ve kist cerrahileri
• Yaşlı, böbrek veya karaciğer hastalarında riskli ameliyatlar

Spinal Anestezi Nasıl Yapılır?

Spinal anestezi için ilk olarak kişiye uygun pozisyon aldırılır. Hasta genellikle oturur pozisyonda, ayakları taburede ve kolları uyluklara dayanmış şekilde olur. Alternatif olarak yan pozisyon da kullanılabilir ancak oturur pozisyon çoğunlukla tercih edilir. Daha sonra L3-L4 bölgesi antiseptik solüsyonla temizlenir ve cilt, lokal anestezi ile uyuşturulur. İnce ve uzun bir iğne ile subaraknoid boşluğa girilir. Beyin-omurilik sıvısının geldiği doğrulandıktan sonra anestezik ilaç bu bölgeye enjekte edilir. Bu andan sonra uyuşma hızla başlar. Hasta ameliyata uygun pozisyona alınır ve anestezi seviyesi kontrol edilir.

Spinal Anestezinin Avantajları

Spinal anestezi birçok avantaj sunar:

• Uygun maliyetlidir.
• Hasta memnuniyeti yüksektir.
• Solunum komplikasyonları riski düşüktür.
• Kas gevşemesi daha iyidir.
• Ameliyat sırasında kanama daha az olur.
• Bağırsak fonksiyonları daha hızlı geri döner.
• Ameliyat sonrası pıhtılaşma bozuklukları daha az görülür.
• Hastanede kalış süresi kısalır.

Bu nedenle birçok alt vücut ameliyatında ilk tercih olarak önerilir.

Spinal Anestezinin Yan Etkileri

Spinal anestezinin yan etkileri genellikle birkaç saat içinde geçer. Yaygın ve nadir karşılaşılan yan etkileri ise şu şekildedir:

Yaygın Yan Etkiler

• Baş ağrısı
• Düşük tansiyon (hipotansiyon)
• Bulantı, kusma
• Titreme, üşüme
• Ağız kuruluğu
• Ciltte kızarıklık
• Uyuşukluk ve karıncalanma

Nadir Yan Etkiler

• Menenjit veya apse gibi enfeksiyonlar
• Sinir hasarı
• Omurilik çevresinde kan birikimi (hematom)
• Kafa karışıklığı, geçici bilinç bulanıklığı
• Alerjik reaksiyonlar

Spinal ve Epidural Anestezi Arasındaki Farklar

Sonuç olarak spinal anestezi, belden aşağı yapılan ameliyatlarda etkili, güvenli ve hızlı sonuç veren bir anestezi yöntemidir. Uygulaması kolaydır, genel anesteziye göre daha az risk taşır ve özellikle solunum problemi olan hastalar için büyük avantaj sağlar. Doğru uygulama ve takip ile hem hasta hem de hekim açısından konforlu bir süreç sunar.

Bu içeriğimiz de ilginizi çekebilir:

Epidural Anestezi Nedir? Yan Etkileri Nelerdir?

Kaynak: 1