Hamilelikte Varis Neden Olur, ne İyi Gelir?

Varis, artan hormonlar ve kan dolaşımındaki değişiklikler nedeniyle hamilelik döneminde sık görülür.

• 17 Aralık 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Hamilelik, vücudunuzda hem fiziki hem de hormonal açıdan birçok değişikliği beraberinde getirir. Kalça ağrıları, ciltteki değişimler derken bir sabah bacaklarınızda mavi, kıvrımlı çizgiler fark edebilirsiniz. Bu çizgiler genellikle varis olarak adlandırılan, hamilelikte sık görülen damar değişiklikleridir. Varisler estetik açıdan rahatsız edici olabilir ancak çoğu zaman gebeliğin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkar. Özellikle üçüncü trimesterde fark edilen varisler en sık bacaklarda ve ayak bileklerinde görülür. Bununla birlikte bazı anne adaylarında vulva bölgesinde de ortaya çıkabilir. Çoğu varis doğumdan sonra gerilese de hamilelik sürecinde rahatsızlık verebilir ve nadir durumlarda daha ciddi sorunların habercisi olabilir.

Varis Nedir?

Varisler, cilt altında mavi veya mor renkte görülen, şişmiş ve kıvrımlı damarlardır. Genellikle damar kapakçıklarının zayıflaması veya hasar görmesi sonucu ortaya çıkar. Bu durumda kan, kalbe doğru sağlıklı şekilde ilerleyemez ve damarda birikerek varis görünümünü oluşturur. Varisler genellikle zararsızdır ancak özellikle uzun süre ayakta kalındığında ağrı, ağırlık ve rahatsızlık hissine neden olabilir.

Hamilelikte Varis Sık Görülür mü?

Hamilelik sırasında vücut, bebeği desteklemek için hormonal, dolaşımsal ve mekanik değişiklikler yaşar. Progesteron hormonunun artması damar duvarlarının gevşemesine neden olurken, artan kan hacmi damarlar üzerindeki yükü artırır. Ayrıca bebek büyüdükçe rahim genişler ve pelvik damarlara baskı yapar. Bu durum da özellikle bacaklardan kalbe geri dönen kan akışını zorlaştırır ve varis oluşumunu tetikler. Bu nedenle hamile kadınların yaklaşık %40’ında varis görülebilmektedir. Bazı kişilerde varisler ilk kez hamilelikte ortaya çıkarken, bazı kişilerde her gebelikte daha da belirginleşebilir.

Hamilelikte Varis Neden Olur?

Hamilelikte varis oluşumuna yol açan temel faktörler şunlardır:

• Artan kan hacmi nedeniyle damarların daha fazla çalışmak zorunda kalması
• Progesteron hormonunun damar duvarlarını gevşetmesi
• Büyüyen rahmin pelvik damarlara baskı yapması
• Genetik yatkınlık

Hamilelikte Varis Belirtileri Nelerdir?

Çoğu zaman varisler sadece görsel bir sorun gibi algılansa da bazı anne adaylarında şu belirtiler görülebilir:

• Bacaklarda ağrı
• Ağırlık ve yorgunluk hissi
• Gece bacak krampları
• Ayak ve ayak bileklerinde şişlik
• Kaşıntı ve belirgin damar görünümü

Bu şikayetler genellikle gün sonunda veya uzun süre ayakta kalındığında daha belirgin hâle gelir.

Varisler Daha Ciddi Bir Sorunun İşareti Olabilir mi?

Hamilelikte varis yaygın olmakla birlikte, bazı belirtiler mutlaka ciddiye alınmalıdır. Özellikle damarların kızarık, sıcak, sert ve çok ağrılı hâle gelmesi, iltihaplanma veya pıhtı oluşumunun işareti olabilir. Nadir de olsa görülebilecek komplikasyonlar şunlardır:

• Yüzeyel tromboflebit: Yüzeyel damarlarda iltihap ve pıhtı
• Derin ven trombozu (DVT): Daha ciddi ve nadir görülen derin damar pıhtısı
• Kronik venöz yetmezlik: Uzun süreli damar fonksiyon bozukluğu

Bu tür belirtiler fark edildiğinde mutlaka bir sağlık uzmanına başvurulmalıdır.

Hamilelikte Varis Nasıl Tedavi Edilir?

Varisler genellikle kozmetik bir sorun olarak değerlendirilir ve gebelik sırasında tamamen ortadan kaldırılmaları hedeflenmez. Tedavide amaç, şikayetleri hafifletmektir. Uzmanların önerdiği destekleyici yöntemler ise genellikle aşağıdaki gibidir:

• Kompresyon (sıkıştırıcı) çorap veya tayt kullanımı
• Bacakları gün içinde fırsat buldukça yukarı kaldırmak
• Hafif tempolu yürüyüşler yapmak
• Uzun süre ayakta durmaktan veya oturmaktan kaçınmak

Hamilelikte Varis Önlenebilir mi?

Gebelikte varis tamamen önlenemese de oluşma riskini azaltmak mümkündür. Şu önlemler fayda sağlayabilir:

• Hafif ve düzenli egzersiz yapmak
• Uzun süre hareketsiz kalmaktan kaçınmak
• Bacakları dinlenirken yukarı kaldırmak
• Kompresyon çorapları giymek
• Sağlıklı kilo aralığını korumak
• Sol yana yatarak dinlenmek

Sonuç olarak hamilelikte varisler yaygın karşılaşılan bir şikâyettir. Çoğu zaman doğumdan sonra kendiliğinden geçer. Ancak belirtiler şiddetlenirse veya olağan dışı bir tablo ortaya çıkarsa, anne adayının güvenliği için mutlaka bir sağlık uzmanına danışılması gerekir.

Bu içeriğimiz de ilginizi çekebilir:

Hamilelikte Vulvar Varis: Neden Olur, Nasıl Geçer?

Kaynak: 1