En Güvenli 13 Oto Koltuğu!
- En İyi Oto Koltuğu Markaları ve Fiyatları
- 1. BeSafe iZi Comfort X3 ISOFix’li
- 2. Chicco Unico Oto Koltuğu
- 3. Kraft Cube Signal 9 – 36 Kg Oto Koltuğu
- 4. Heyner Kids Infiny Twist 0 – 36 Kg Oto Koltuğu
- 5. Maxi Cossi Rodifix Air Protect
- 6. Cybex Pallas 2 Fix Oto Koltuğu
- 7. Britax Römer Kidfix 2 XP
- 8. Yoyko Bear 0 – 36 Kg Oto Koltuğu
- 9. Recaro Monza Nova 2 Seatfix
- 10. Koala Inofix Isofix
- 11. Recaro Young Sport Hero 9-36 Kg Oto Koltuğu
- 12. Kraft Cross Fix Oto Koltuğu
- 13. Joie Every Stage Oto Koltuğu
- Isofix Nedir?
Doğumdan itibaren ihtiyaç duyulan ürünlerden biri de oto koltuğudur. Bu nedenle gebeliğin son aylarında “En iyi oto koltuğu hangisi?” sorusu, anne baba adaylarının cevabını aradığı bir konuyu oluşturuyor. İşin içine bir de isofix özelliği ve güvenlik gibi konular girdiğinde, konu iyice içinden çıkılmaz bir hâl alıyor. Peki, piyasadaki yüzlerce alternatif arasından 2022 en iyi bebek oto koltuğu markası hangisi? Sizler için hazırladığımız bu yazıda; bebekli her ailenin mutlaka göz atması gereken en kaliteli bebek oto koltuğu modellerini araştırdık, keyifli okumalar!
En İyi Oto Koltuğu Markaları ve Fiyatları
Oto koltuğu, bebeğin arabada güvenli bir şekilde seyahat edebilmesi için satın alınması gereken ihtiyaçların başında geliyor. Ancak birçok şeyde olduğu gibi oto koltuğu seçerken de karşımıza yüzlerce marka ve model çıkıyor. Peki, Isofix özelliği olan en iyi bebek oto koltuğu modelleri hangileri?
Not: Liste, kullanıcı yorumları baz alınarak oluşturulmuştur.
1. BeSafe iZi Comfort X3 ISOFix’li

Geliştirdiği tüm bebek ve çocuk oto koltuklarında İskandinav güvenliğini ön planda tutan BeSafe, isofixli modeliBeSafe iZi Comfort X3, çocuğunuzun boyuna göre tek hamleyle kolay ayarlanabilen baş destek ve emniyet kemeri mekanizması sayesinde her yaşa göre maksimum koruma sağlamaktadır.
- Hem üç noktadan emniyet kemeri ile hem de ISOfix ile bağlanabilir. Benzersiz kurulum sistemi sayesinde araç içinde montajı çok kolaydır.
- Omuz pedlerindeki patentli mekanizma sayesinde, çocuğu koltuğa kolay oturma ve çıkartma olanağı sağlar.
- Kemer yönlendirme sistemi sayesinden kurulumu kolaydır.
- Kademeli ayarlanabilen boyun desteği ile çocuğunuz ile birlikte büyür.
- Öne yönelimlidir. Çocuğunuza panoramik görüş imkanı sunar.
- Ekstra koltuk minderleriyle miniklerin ekstra rahatlığın tadını çıkartmasını sağlar.
- Sökülebilir iç pedi kusursuz konfor sağlarken, bel kısmına gelebilecek darbeleri azaltarak güvenliği maksimum seviyeye çıkarır.
- Dahilindeki 5 noktadan emniyet kemer sistemi, ekstra güvenlik sağlar.
- Koltuk içinde yer alan emniyet kilidi, çocuğun kendi başına koltuk kemerini açmasını engeller.
2. Chicco Unico Oto Koltuğu

Chicco’nun oto koltuğu modelleri ebeveynler tarafından oldukça rağbet görüyor. Unico modeli ise 12 yaşa kadar kullanılabildiği için en çok ilgi gören modellerinin başında geliyor. Özelliklerine bakacak olursak;
- Doğumdan itibaren 12 yaşına kadar (0 – 36 kg) kullanılabiliyor.
- Maksimum güvenlik ve sabitleme için hem Isofix hem de 3 noktalı emniyet kemeriyle kurulumu yapılıyor.
- Yan darbelere karşı geliştirilen güvenlik sistemi ile etkin bir koruma sağlıyor.
- Bebek 9 kg olana kadar arkaya bakacak şekilde, 9 kg olduktan sonra seyahat yönüne bakacak şekilde monte ediliyor.
- Koltuk başlığı ayarlanabiliyor.
- Yumuşak ve rahat bir malzemeden üretilen koltuğun siyah, bordo ve gri rengi bulunuyor.
- Ağırlık: 8,8 kg
3. Kraft Cube Signal 9 – 36 Kg Oto Koltuğu

Özellikle bebek arabası kategorisinde en çok tercih edilen markalardan biri olan Kraft, oto koltuklarıyla da ebeveynlerin beğenisini kazanmış durumda. Isofix özelliğe sahip olan Cube Signal modeli, 9 aydan 12 yaşına kadar kullanılabiliyor. Ürünün diğer özelliklerine bakacak olursak;
- Bebeğin yaşına göre ayarlanabilir 5 kademeli baş desteği bulunuyor.
- Yandan gelebilecek darbelere karşı yan koruma sistemi bulunuyor.
- 5 noktalı emniyet kemeri ile maksimum güvenlik sağlıyor.
- Bebek yanlışlıkla kemer kilidini açtığında koltuk uyarı veriyor.
- Kaymayı önleyen omuz askısı bulunuyor.
- Isofix ve emniyet kemeri ile araca bağlanabiliyor.
- Oturma ünitesi 5 farklı yatış pozisyonuna ayarlanabiliyor.
- Avrupa Güvenlik Standardı belgesine sahip bir ürün.
- Ağırlık: 10,8 kg
4. Heyner Kids Infiny Twist 0 – 36 Kg Oto Koltuğu

En iyi oto koltuğu markaları arasında yer alan Heyner, Avrupa Güvenlik Standardı sertifikasına sahip olan bu modeliyle ebeveynlerden oldukça ilgi görüyor. Ürünün özelliklerine bakacak olursak;
- Doğumdan itibaren 12 yaşa kadar kullanılabiliyor.
- 4 yaşa kadar sürüş yönünün tersine, 4 yaşından sonra seyahat yönüne doğru kullanım imkânı sunuyor.
- Isofix bağlantısı sayesinde ani fren veya kaza durumunda maksimum güvenlik sağlıyor.
- Kaymayı engelleyen omuz kemeri ve 7 farklı yükseklik ayarına sahip olan başlığı ile güvenlik ve konforu bir arada sunuyor.
- 3 farklı yatış pozisyonuna sahip olan ürünün kılıfı çıkartılıp yıkanabiliyor.
- Ağırlık: 9,5 kg
5. Maxi Cossi Rodifix Air Protect

Annelerin en sevdiği oto koltuğu markalarından biri olan Maxi Cossi, Rodifix Air Protect modeliyle bebeklere yolculuk esnasında maksimum güvenlik vadediyor. Özelliklerine bakacak olursak;
- 15 – 36 kg arası bebekler için kullanılabiliyor.
- Baş destek kısmındaki Air Protect teknolojisi sayesinde %20 daha fazla koruma sağlıyor ve kafa bölgesi yaralanma riskini azaltıyor.
- Geniş ve konforlu koltuğu 2 farklı yatış pozisyonuna alınabiliyor.
- Kılıfı çıkarılabiliyor ve makinede yıkanabiliyor.
- Otomobile Isofix ile bağlanan koltuğun 11 farklı renk seçeneği bulunuyor.
- Oldukça kolay bir kurulumu olan koltuk tek bir tıkla araca bağlanabiliyor.
- Bebeğe göre koltuk yüksekliği ayarlanabiliyor.
- ECE R 44/04 standardına uygun olarak üretilmiştir.
6. Cybex Pallas 2 Fix Oto Koltuğu

Oto koltuğu denildiği anda akla ilk gelen markalardan biri olan Cybex’in bu modeli, 6 aydan 12 yaşına kadar kullanılabiliyor. Özelliklerine bakacak olursak;
- En itibarlı test kuruluşları olan ADAC ve Stiftung Warentest’ten aldığı yüksek puanlar ile dikkat çekiyor.
- Yan darbe bloke sistemi sayesinde yandan gelen darbeleri erken aşamada bloke edebiliyor.
- Markanın patentini aldığı kafa sistemi güvenli bir koruma sağlıyor. Bebeklerin uyurken bile kafasının güvenli bölgeden kaymasını önlüyor.
- Tek elle dik konuma veya yatış pozisyonuna alınabiliyor.
- Çocuğun gelişimine göre ayarlayabileceğiniz 11 farklı yükseklik ayarı bulunuyor.
- 5 noktalı emniyet kemeri ile güvenli bir seyahat sunuyor.
- Araca Isofix ile kolayca monte ediliyor.
7. Britax Römer Kidfix 2 XP

ADAC ve ÖAMTC test sonuçları oldukça iyi olan bu model, bebeklerin güvenliğini sağlayan birçok özelliği ile ön plana çıkıyor.
- 15 – 36 kg arası bebeklere yönelik üretilen bu koltuk, ortalama 4 – 12 yaş arası kullanılıyor.
- Sict teknolojisi sayesinde yandan gelen darbelere karşı maksimum koruma sağlıyor.
- XP – PAD teknolojisi sayesinde boyun bölgesine alınabilecek darbe kuvvetini %30 oranında azaltıyor.
- Isofix sistemi sayesinde koltuk doğrudan aracın Isofix bağlantı noktalarına bağlanıyor, aracın Isofix sistemi yoksa emniyet kemeri ile monte edilebiliyor.
- Isofix bağlantısının doğru yapılıp yapılmadığını gösteren kurulum göstergelerine sahip, doğru kurulum yapıldığında kırmızı göstergeler yeşile dönüyor.
- Ön kısmındaki düğme sayesinde oto koltuğu ile araç koltuğu arasındaki mesafe ayarlanabiliyor.
- 3 noktalı emniyet kemeri bulunuyor.
- Pembe, mavi, mor ve gri gibi birçok renk seçeneği sunuyor.
- Yumuşak dolgulu kılıfı istenildiği zaman çıkartılıp yıkanabiliyor.
8. Yoyko Bear 0 – 36 Kg Oto Koltuğu

Hem Isofix hem de emniyet kemeri ile araca bağlanma özelliği olan Yoyko Bear Oto Koltuğu, doğumdan itibaren 10 yaşına kadar kullanılabiliyor. Özelliklerine bakacak olursak;
- Özel dokulu kumaşı ve dolgulu matı ile bebeklere konforlu bir yolculuk imkânı sunuyor.
- Isofix ile kolayca araba monte edilebiliyor. Isofix sistemi olmayan araçlara emniyet kemeri ile bağlanabiliyor.
- Doğumdan itibaren 10 – 11 yaşa kadar kullanılabiliyor.
- SIP teknolojisi sayesinde, çarpışma esnasında bebeğin kafa ve boyun bölgesini etkin bir şekilde koruyor.
- Avrupa Güvenlik Standardı ECE R 44/04 sertifikasına sahip olan koltuk, 360 derece dönebilme özelliğine sahip. Bu sayede bebeği koltuğa kolayca yerleştirme ve kemer bağlantılarını rahat bir şekilde yapma imkânı sunuyor.
9. Recaro Monza Nova 2 Seatfix

Audi, Jaguar, BMW ve Porsche gibi pek çok markanın koltuk üreticisi olan Recaro, bebekler için ürettiği oto koltuğunda da güvenlikten asla taviz vermiyor. Özelliklerine bakacak olursak;
- ADAC test sonuçları “iyi” olarak derecelendirilen koltuk, Avrupa Güvenlik Standardı ECE R 44/04 sertifikasına sahip.
- Baş desteğinin içinde bulunan hava yastığı, hem çarpma esnasındaki sarsıntıyı minimuma indiriyor hem de konforlu bir yolculuk sunuyor.
- Çocuğun gelişimine göre 12 kademe ayarlanabilir olan baş desteği, uyku sırasında çocuğun kafasının düşmesini de önlüyor.
- ASP teknolojisi sayesinde yan darbelere karşı etkin bir koruma sağlıyor.
- Omuz destekleri çocuğun gelişimine göre ayarlanabiliyor.
- Nefes alan mikrofiber kumaşı ve hava sirkülasyonu özelliği sayesinde terlemeyi önlüyor.
- Baş desteğine entegre edilmiş MP3/CD uyumlu kulaklık sistemi sayesinde yolculuğu bebekler için keyifli bir hale dönüştürüyor.
- Otomobile Isofix ile bağlanıyor.
10. Koala Inofix Isofix

En iyi bebek oto koltuğu modelleri arasında gösterilen bir diğer alternatif de Koala markasına ait. Ürünün özelliklerine bakacak olursak;
- 9 ay – 6 yaş arası çocuklar için kullanılabiliyor.
- Avrupa Güvenlik Standardı ECE R44/04 sertifikasına sahip.
- Arabaya Isofix, Top Tether ve emniyet kemeri ile kolayca bağlanabiliyor.
- 3 noktalı emniyet kemeri ile bebeğe güvenli bir yolculuk sunuyor.
- Oturma, dinlenme ve uyuma pozisyonları bulunuyor.
- Omuz kemer sistemi ve baş yüksekliği bebeğe göre ayarlanabiliyor.
- Enerji emilimini sağlayarak köpük güvenliğini yükselten EPS patenti bulunuyor.
- Siyah, gri ve kırmızı gibi birçok renk seçeneği olan koltuğun kılıfı da yıkanabiliyor.
11. Recaro Young Sport Hero 9-36 Kg Oto Koltuğu

Formula 1’in resmi koltuk üreticisi Recaro’nun geliştirdiği bu model, üstün güvenlik özellikleriyle en iyi oto koltuğu listesinde olması kesinlikle hak ediyor. Özelliklerine bakacak olursak;
- Bebeğin konforlu bir şekilde seyahat edebilmesi ve terletmeyi azaltması için hava sirkülasyonu sistemi bulunuyor.
- Yıpranmaya karşı dayanıklı olan kumaşı makinede yıkanabiliyor.
- ECER 44/04 sertifikasına sahip.
- 9 – 36 kg bebekler için kullanılabiliyor.
- Yan darbe koruması ve ekstra baş desteği ile bebeğe güvenli bir yolculuk sunuyor.
- Kırmızı, mavi, pembe, bordo ve füme gibi birçok renk seçeneği bulunuyor.
12. Kraft Cross Fix Oto Koltuğu

Annelerin bebek oto koltuğu tavsiyeleri arasında kendisine yer edinen bir diğer ürün de Kraft markasının Cross Fix modeli. Özelliklerine bakacak olursak;
- Yandan gelebilecek darbelere karşı güçlendirilmiş koruma tamponları sayesinde güvenli bir yolculuk sunuyor.
- Oturma ünitesi 4 farklı pozisyona alınabiliyor.
- Baş desteği 5 kademeli olarak ayarlanabiliyor.
- 5 noktalı emniyet kemeri ve omuz askılarında kaymayı önleyen ekstra dolgusu bulunuyor.
- Isofix ve Top Tether sistemi ile araca bağlanabiliyor.
- 9 – 36 kg bebekler için kullanılabiliyor.
13. Joie Every Stage Oto Koltuğu

Ürünün fiyatı biraz yüksek olsa da sahip olduğu özellikler ve kullanıcı yorumları kesinlikle fiyatını hak ettiğini gösteriyor. Özelliklerine bakacak olursak;
- Doğumdan itibaren 12 yaşına kadar kullanılabiliyor.
- Toplam 6 kademe pozisyon sunuyor.
- Yandan gelebilecek darbelere karşı güçlendirilmiş yan koruma ünitesi bulunuyor.
- 10 farklı yükseklik kademesi tek el ile ayarlanabiliyor.
- Hava alan kumaşı sayesinde bebeğin terlemesini önlüyor.
- Yanlarında geniş cepleri bulunuyor.
- 5 noktalı emniyet kemeri ile güvenli bir yolculuk sunuyor.
- Araca Isofix ile bağlanıyor.
Isofix Nedir?
Isofix, bebek oto koltuklarının arabaya güvenli bir şekilde bağlanmasını sağlayan, uluslararası çevrelerce de kabul edilmiş bir montaj sistemidir. Eski tip oto koltuklarının çoğu araç kemeriyle otomobile bağlanıyordu. Ancak bu yöntemin çok güvenli olmadığı, çoğu ebeveynin oto koltuğunu emniyet kemeri ile yanlış bir şekilde araca monte ettiği ortaya çıkmıştı. Bunun üzerine geliştirilen Isofix sistemi ise 2006 yılı sonrası üretilen çoğu araçta bulunuyor. Bu sistem bebeğin yolculuk esnasında daha güvenli olmasını sağlıyor, olası bir kaza veya ani fren durumunda çocuğun üzerine daha az bir yük uygulanıyor ve oto koltuğunun doğru monte edilme olasılığını yükseltiyor.
Haftanın Öne Çıkanları
Göbek Granülomu Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
Göbek kordonu granülomu, yenidoğanlarda sık görülen ve genellikle basit yöntemlerle kolayca tedavi edilebilen zararsız bir yara dokusudur.
Bebeklerde Göbek Bağı İltihabı: Belirtileri ve Tedavisi
Omfalit, yenidoğanlarda göbek kordonunun nadir fakat ciddi bir enfeksiyonudur ve erken tanı ile başarıyla tedavi edilebilir.
Yenidoğan Göbek Bağı Bakımı: Ne Zaman Düşer, Nasıl Temizlenir?
Göbek bağı genellikle ilk 3 haftada kendiliğinden düşer ve kuru, nazik bakım ile sorunsuz şekilde iyileşir.
Hamilelikte Migren: Nedenleri ve Tedavi Seçenekleri
Hamilelikte migren hormonal değişimlere bağlı olarak artabilir, ancak doğru önlemler ve doktor kontrolünde uygulanan yöntemlerle güvenle yönetilebilir.
Hamilelikte Soğuk Algınlığı: Belirtileri ve Tedavisi
Hamilelikte soğuk algınlığı yaygın görülür ve genellikle bebeğe zarar vermez.
Bebeklerde ve Çocuklarda Diş Gıcırdatma (Bruksizm) Neden Olur?
Bebeklerde ve küçük çocuklarda diş gıcırdatma yaygın ve çoğu zaman geçici bir durumdur ancak düzenli takip edilmesi diş sağlığı açısından önemlidir.
Bebekler Anne Karnında Ne Zaman Duymaya Başlar?
Bebekler anne karnında yaklaşık 18. haftadan itibaren sesleri algılamaya başlar ve özellikle annenin sesi, işitme gelişiminde önemli bir rol oynar.
Özel Bebeklerin Gelişimi Nasıl Desteklenir?
Özel bebeklerin gelişimi bireysel değerlendirme, evde bilinçli destek ve erken dönemde başlanan terapilerle güçlendirilebilir.
Ay Ay Bebek Gelişimi Neden Takip Edilmelidir?
Ay ay bebek gelişimini takip etmek, gelişim geriliğini erken fark etmeyi ve bebeğin sağlıklı gelişimini desteklemeyi sağlar.
Ebeveynlik Kaygısı Nasıl Azaltılır?
Ebeveynlik kaygısı çoğu zaman normaldir ve doğru yaklaşımlar, deneyim ve destekle yönetilebilir hâle getirilebilir.
Gebelikte Depresyon Yaşanır mı?
Gebelikte uzun süren kaygı, mutsuzluk ve günlük yaşamı etkileyen diğer belirtiler mutlaka ciddiye alınmalıdır.
Erken Doğum Sonrası Süreç Nasıl İlerler?
Erken doğum sonrası iyileşme süreciyle ilgili tüm bilmeniz gerekenler burada.
Prematüre Bebeklerde Gelişim Geriliği Olur mu?
Prematüre bebeklerde gelişim geriliği riski olsa da çoğu bebek doğru takip ve destekle zamanla yaşıtlarını yakalayabilir.
Bebeklerde Bağışıklık Sistemi Ne Zaman Güçlenir?
Genel olarak bağışıklık sisteminin 3. aydan itibaren aktif olarak çalışmaya başladığı, 6. aydan sonra ise daha belirgin şekilde güçlendiği kabul edilmektedir.
Bebekler Ne Zaman Ek Gıdaya Geçmelidir?
Her bebeğin gelişimi farklı olduğundan, ek gıdaya başlama zamanı için çocuk doktorunun değerlendirmesi önemlidir.
Yumurtlama Döneminde Nelere Dikkat Edilmeli?
Yumurtlama döneminde doğru yaşam tarzı, ilişki zamanlaması ve sağlıklı beslenme, gebelik ihtimalini artırmada önemli rol oynar.
İnfertilite Kendiliğinden Düzelebilir mi?
İnfertilite bazı durumlarda ilaç kullanmadan ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kendiliğinden düzelebilir, ancak altta yatan nedene göre uzman değerlendirmesi şarttır.
Devin İsminin Anlamı Nedir? Kökeni ve Özellikleri
Devin, Türkçe kökenli olup hareket ve değişim anlamlarıyla öne çıkan, modern bir kız ismidir.
Sahra İsminin Anlamı Nedir? Kökeni ve Özellikleri
Sahra isminin anlamı ve kökenine dair tüm merak edilenler bu yazımızda.
Şişkinlik Hamilelik Belirtisi Olabilir mi?
Erken gebelikte şişkinlik, hormonal değişimlere bağlı olarak sık görülen bir belirtidir.
Kramp Hamilelik Belirtisi Olabilir mi?
Erken gebelikte görülen hafif kramplar ve lekelenme, embriyonun rahme yerleşmesinin bir işareti olabilir ancak şiddetli belirtilerde mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Çocuklarda Karanlık Korkusu: Neden Başlar ve Nasıl Azaltılır?
Karanlık korkusu çocukların gelişiminin doğal bir parçasıdır ve doğru yaklaşım, sabır ve güven duygusuyla zamanla azalabilir.
Topuk Kanı Testi: Nasıl Yapılır, Hangi Hastalıklar Tespit Edilir?
Yenidoğan topuk kanı testi, doğumdan sonraki ilk günlerde yapılan ve belirti vermeyen ciddi hastalıkların erken tanısını sağlayan hayati bir sağlık taramasıdır.
Anne - Bebek Bağı: Ya Hemen Oluşmazsa?
Anne-bebek bağlanması günlük bakım, temas ve zamanla doğal olarak güçlenir.
Bebeklerde Çökük Bıngıldak Ne Anlama Gelir?
Bebeklerde çökük bıngıldak genellikle susuzluğun bir işaretidir ve belirgin çöküklük fark edildiğinde sıvı alımı artırılarak doktora başvurulmalıdır.
İki Gündüz Uykusundan Tek Uykuya Geçiş: Ne Zaman ve Nasıl Olmalı?
Bebeğinizin iki gündüz uykusundan tek uykuya geçiş sürecini kademeli şekilde ayarlayarak bu dönemi daha kolay atlatabilirsiniz.
Bebeğiniz Çok Erken Uyanıyorsa Ne Yapabilirsiniz?
Bebeğinizin sabah erken uyanmasının nedenlerini ve uyku düzenini dengeleyerek daha geç uyanmasına yardımcı olabilecek etkili yöntemleri öğrenin.
Bebekler Oyuncaklarını veya Diğer Nesneleri ne Zaman Kavrar?
Bebeklerde kavrama becerisi, aylar ilerledikçe aşama aşama gelişir ve doğru oyunlarla desteklendiğinde motor gelişimin önemli bir parçası haline gelir.
1–3 Yaş Arası Çocuklarda Konuşma Gelişimi
1, 2 ve 3 yaşındaki bebeklerin konuşma gelişim aşamaları hakkında kapsamlı bir rehber hazırladık.
Bebeklerde Uyku Gerilemesi Nedir? Nedenleri ve Çözüm Yolları
Bebeklerde uyku gerilemesi, gelişimsel değişimlere bağlı olarak ortaya çıkan ve doğru yaklaşımla yönetilebilen bir uyku düzeni bozulmasıdır.
Çocuklarda Tırnak Yeme: Nedenleri, Riskleri ve Etkili Çözüm Yolları
Çocuklarda tırnak yeme çoğu zaman stres, sıkılma veya alışkanlık kaynaklı ortaya çıkan ve doğru yaklaşımla zamanla azaltılabilen yaygın bir davranıştır.
Bebeğinizin Isırma Davranışı Varsa Ne Yapmalısınız?
Bebeklerde sık görülen ısırma davranışı genellikle diş çıkarma, keşif ve duygusal tepkilerden kaynaklanır.

