Psikolog Zeynep Canbaş Yazdı: Çocuklar Neden Şiddet Uygular?
Çocukların şiddete başvurması sıkça karşılaşılan ve aileleri endişelendiren bir durumdur. Şiddet eğilimi olan çocuklar kendilerine, akranlarına ve yakın çevresindeki kişilere zarar verebilirler. Şiddet davranışıyla karşılaşan aileler ne yapacaklarını ve çocuklarına nasıl yaklaşacaklarını bilememekteler. Psikolog Zeynep Canbaş çocuklarda şiddet eğilimine dair bilinmesi gerekenleri anlattı ve önerilerde bulundu.
Şiddet günümüzde maalesef çokça karşılaştığımız ve şahit olduğumuz bir olgu. Şiddeti elbette hiçbir neden meşru kılmaz ama şiddetin nedenlerine baktığımızda biyopsikososyal ve çevresel faktörlerle karşılaşıyoruz. Çocuklarda öfke ve saldırganlık sıklıkla ailelerin korktuğu ve uzmanlara başvurma nedenleri arasında yer alan bir durum. Baktığımız zaman her duyguyu yaşamanın ve deneyimlemenin normal ve gerekli olduğunu söyleyebiliriz ancak duygular sağlıklı ifade edilmediğinde o zaman karşımıza bir sorun olarak çıkıyor. Psikolog Zeynep Canbaş, çocuklarda şiddet eğilimi ile ilgili bilinmesi gerekenleri anlattı.
Çocuklarda Saldırganlığın Sebepleri
Bazen çocuklar duygularını ifade etmekte zorlanır. Yetişkinler kelimelerle kendini ifade ederken bu çocuklar için çok kolay değildir. Çocukların dili oyundur. Çocuklar bize davranışlarıyla ihtiyaçlarını ve duygularını ifade etmeye çalışırlar. Saldırganlık çocukların gösterdiği bir tepki biçimi olabilir. Çocuklar giderilmeyen ihtiyaçlarını saldırganlık yoluyla karşılamaya çalışıyor olabilir.
Çocuklarda öfkenin kaynağı bazen biyolojik kaynaklı olabilir. Nörolojik temelli veya genetik aktarım olabilir. Biyolojik öfke yönetilmesi en zor öfke biçimi denebilir. Çünkü bu öfke biçiminde çok kolay öfkelenme görülür ve öfke, zarar verme davranışı ile kendini gösterebilir. Biyolojik öfkede dürtü kontrolünde sıkıntı vardır. Sabırsız, aceleci, yenilgiye tahammülsüzlük gibi kişilik özellikleri görülebilir. Çocuk burada bile isteye dürtüsel olmayı seçmez. Çocuk büyüdükçe dürtüsünü nasıl kontrol edebileceğini öğrenir. Bu öfke biçiminde medikal tedavi yararlı olabilir. Aynı zamanda çocuğun öfkesine eşlik eden duygusal sorunlar için terapi yardımcı olabilir. Çocuğa iyi gelecek şeyler keşfedilebilir. Aşırı, katı sınırlar işe yaramaz. Aksine kapsayıcı, şefkatli ve sakinleştirici bir yöntem benimsenmelidir.
Psikolojik öfke ise bir şeylerin ters gittiğinin habercisi olabilir. Aile içinde sınırlar olmalıdır ve çocuk sınır kavramını bilmelidir. Sınırlar belirlenmediğinde çocuk her istediği olsun isteyebilir ve engellendiğinde, istediği olmadığında öfkelenip saldırganlığa başvurabilir. 2 yaş itibariyle çocuğa sınır kavramı öğretilmeye başlanabilir. Çocuklar depresif hissettiklerinde, duygularını ifade edemediklerinde veya duygusal olarak yoksun hissettiklerinde hayatının genelinde öfkeyi yayma eğilimindedir. Böyle bir durumda bu durumun kaynağını çözmek, çocukla bire bir ilgilenmek ve pozitif geri bildirim vermek yararlı olabilir. Çocuğu suçlayıcı bir dilden uzak durmalı ve gereksiz eleştiriden kaçınmalı. Çocuğun değerlilik duygusunu arttırmak da çocuktaki saldırganlık davranışlarının azalmasına yardımcı olabilir.
Çocuklar rol model alarak öğrenir. Aile içi şiddete tanıklık eden çocukların ne yazık ki şiddete başvurma ihtimali fazladır. Ebeveynler çocuklarına olumlu davranışlarla model olmalı. Yaptıklarımız, söylediklerimizden her zaman daha etkilidir. Şiddet içerikli oyunlardan, ekrandaki şiddet içeriklerinden çocuklar mümkün olduğunca uzak tutulmalıdır.
Öfke Anını Yönetmek
Öfke anında çocukla zıtlaşmamalı. Fiziksel olarak yaralanmış çocuğa önce pansuman yapar sonra dikkat etmesi için ikaz ederiz. Yoğun duygular yaşayan çocuğa da öğüt vermek bir işe yaramaz. Çocuğun duygularını yaşamasına izin vermeliyiz ve duygusunu yansıtmalıyız. “Şu an gerçekten çok öfkelisin. Bu durum seni öfkelendirmiş olmalı. Ne kadar sinirlendiğini görebiliyorum.”gibi cümlelerle duygusunu yansıtabilirsiniz. Öfkenin şiddete dönüşmediği anlarda derin nefes alma egzersizleri uygulayabilirsiniz. Öfkelenen ve vurmak isteyen çocuğun davranışını başka bir nesneye yönlendirebilirsiniz. Bu noktada hacıyatmaz iyi bir seçenek olabilir. Size vurmak isteyen çocuğunuza “Bana vurman doğru değil ama istersen bu hacıyatmaza vurabilirsin.” gibi yönlendirmeler yapılabilir. Hacıyatmaz yerine yastık da kullanılabilir. Buradaki amacımız çocuğun öfke davranışını yönlendirmek ve duygusunu sağlıklı bir biçimde boşaltmasını sağlamak. Sakinleştiği zamanlarda çocukla duygular üstüne konuşabilirsiniz. Öfkelendiğinde nasıl hissettiğini, öfke duygusunu vücudunun hangi bölgesinde hissettiğini konuşabilirsiniz.
Şiddete Müdahale
Çocuğun öfke duygusu çok fazla yoğunlaştığında şiddete eğilimi artabilir. Şiddete başvurmadan önce çocuğun duygusunu fark etmek ve kabul etmek önemli. Bu aşamada öfkenin altında yatan sebepleri keşfetmek gerekebilir. Ona yönelik müdahaleler şiddet eğilimini de ortadan kaldırır. Eğer çocuk şiddeti model alarak öğrendiyse daha olumlu ve daha doğru rol modeller seçilmeli. Çocuğa sağlıklı davranışlarla model olunmalı. Çocuk şiddete başvurduğunda kesin ve net bir dille bunun doğru olmadığı söylenmeli. Şiddete tolerans gösterilmemeli. Çocuğa karşı tutarlı olunmalı. Çocuklar uzun cümlelerden hoşlanmaz. “Hakkını savunman güzel ama arkadaşın veya ben vurmak için değiliz. Eğer vurmayı seçersen yarın televizyon izlememeyi seçersin.” gibi sözlerle çocuğa sınır koymalı ve seçenekler sunmalı.
Duygulardan Korkmayın
Sevgili anne babalar çocuklarınızın duygularını yaşamasından korkmayın. Çocuklar üzülebilir, ağlayabilir, öfkelenebilir. Olumsuz duyguları deneyimliyor olmak korkulacak bir şey değil. Çocuklar bu duygularla başa çıkamadıklarında yanında olun. Çocuklara ağır cezalar vermeyin. Çocuklar bazen içlerindeki enerjiyi sağlıklı bir şekilde atamadıkları için saldırganlığa başvurabilir. Bu durumda çocukları spora, egzersize, harekete yönlendirebilirsiniz. Ancak elbette ki şiddet davranışının ve saldırganlığın sürekli ve arttığı durumlarda müdahale etmekten kaçınmayın. Çocuğunuzda bir şiddet eğilimi varsa, öfkelendiğinde yoğun duygularla başa çıkmakta zorlanıyor ve öfke zarar verme davranışına dönüşüyorsa bir uzmandan destek almaktan çekinmeyin.
İlgili Makaleler
Haftanın Öne Çıkanları
Tüp Bebek Sonrası Kimyasal Gebelik: Nedenleri ve Belirtileri
Tüp bebek tedavisi sonrasında yaşanan kimyasal gebelik, gebeliğin henüz ultrasonda görülebilecek aşamaya gelmeden sonlanması anlamına gelir.
Herpes Virüsüyle Doğan Bebekler: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
Doğumda bulaşan herpes, bebeğin anne karnında veya doğum sırasında herpes simpleks virüsüyle enfekte olması sonucu gelişebilir ve erken antiviral tedavi ciddi komplikasyonları azaltmada önemlidir.
Bebeklerde Sosyal-Duygusal Gelişimi Desteklemek İçin 10 Faydalı İpucu
Bebeklerde sosyal-duygusal gelişim; sıcak ve tutarlı bakım, karşılıklı iletişim, basit oyunlar, güven veren rutinler ve duyguların anlayışla karşılanmasıyla desteklenebilir.
Bebeklerde Düz Kafa Sendromu: Neden Olur ve Nasıl Düzelir?
Bebeklerde düz kafa sendromu çoğunlukla başın uzun süre aynı noktaya baskı yapmasıyla gelişir.
Geç Diş Çıkarma: Nedenleri ve Riskleri
İlk diş 12. aydan sonra hâlâ çıkmadıysa olası beslenme, hormonal veya diş gelişimi sorunlarının değerlendirilmesi için çocuk diş hekimine başvurulmalıdır.
Gebelikte Uçuk: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
Hamilelikte uçuk genellikle daha önce alınmış herpes simpleks virüsünün stres, hormonal değişiklikler veya yorgunlukla yeniden aktifleşmesi sonucu ortaya çıkar ve uygun önlemlerle yönetilebilir.
Hamilelikte Grip Aşısı Güvenli mi?
Grip aşısı hamilelikte anne adayını korurken plasentadan geçen antikorlarla bebeğe de doğum sonrası koruma sağlayabilir.
Hamilelik ve Yumurtlama Hakkında Bilmeniz Gereken 13 Gerçek
Yumurtlama zamanı kişiden kişiye değişir ve gebelik ihtimali yalnızca döngü gününe değil, sperm sağlığı, yaş ve üreme sisteminin genel durumuna da bağlıdır.
Yenidoğan Bebeğiniz Neden Bütün Gün Uyuyor?
Yenidoğanların günün büyük bölümünü uyuyarak geçirmesi normaldir ancak beslenmek için uyanmaması, kilo alamaması veya solunum sıkıntısı gibi belirtiler varsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.
İkiz Sahibi Olma Olasılığını Artıran 7 Faktör
İkiz gebelikler nadir görülse de genetik özellikler, anne yaşı ve doğurganlık tedavileri gibi bazı faktörler ikiz sahibi olma olasılığını artırabilir.
Bebekler Ne Zaman Net Görür ve Renkleri Ayırt Eder?
Bebekler doğduklarında yakın mesafeyi bulanık görür, 2-3 aylıkken renkleri ve hareketleri daha iyi ayırt etmeye başlar, 6-8 aylık olduklarında ise çevrelerini oldukça net görebilir.
Gebelikte Çatlaklar: Neden Olur, Nasıl Geçer?
Gebelik çatlakları genetik yatkınlık ve cildin hızlı gerilmesiyle oluşur; tamamen önlenemese de doğumdan sonra çeşitli dermatolojik yöntemlerle görünümleri azaltılabilir.
Bebeğimin Kalp Atışını Ne Zaman Duyabilirim?
Bebeğin kardiyak aktivitesi çoğunlukla 5,5-6. haftalarda ultrasonda görülebilirken kalp sesleri Doppler cihazıyla genellikle 10-12. haftalardan sonra duyulabilir.
Bebeğimin Cinsiyetini Ne Zaman ve Nasıl Öğrenebilirim?
Bebeğin cinsiyeti NIPT ile yaklaşık 10. haftadan itibaren öğrenilebilse de en yaygın ve risksiz yöntem, 18-22. haftalar arasında yapılan ultrason muayenesidir.
Dış Gebelik Nasıl Teşhis Edilir?
Dış gebelik tanısı; gebelik testi, seri beta-hCG ölçümleri, pelvik muayene ve ultrason bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle konulur.
Makat Geliş: Nedenleri, Riskleri ve Doğum Seçenekleri
Makat geliş, bebeğin kalça veya ayaklarının doğum kanalına yakın olduğu ve gebeliğin özelliklerine göre farklı doğum seçenekleri gerektirebilen bir pozisyondur.
Emzirme Sırasında Ağrıyı Hafifletmek İçin 10 Etkili Öneri
Emzirme sırasında yaşanan ağrı; doğru kavrama, uygun pozisyon, meme bakımı ve zamanında uzman desteğiyle çoğu durumda azaltılabilir.
Bebekler İçin C Vitamini: Faydaları ve En İyi Kaynaklar
Kivi, çilek, portakal, brokoli ve dolmalık biber gibi besinler bebeklerin ihtiyaç duyduğu C vitaminini doğal yollardan karşılamaya yardımcı olabilir.
Çocuklarda Yemek Seçme Davranışının En Yaygın 6 Nedeni
Çocuklarda seçici yeme alışkanlığı çoğu zaman bağımsızlık isteği, yeni yiyeceklere karşı temkinli yaklaşım ve gelişimsel süreçlerle ilişkili normal bir davranıştır.
Çocuklarda Yemek Reddi ile Nasıl Başa Çıkarsınız?
Küçük çocuklarda yemek yemeyi reddetmek çoğu zaman normal bir gelişim sürecidir ve sabırlı, tutarlı yaklaşımlarla yönetilebilir.
İpek Karapınar Hamile Olduğunu Açıkladı!
Oyuncu İpek Karapınar, ilk bebeğini beklediğini duyurarak hayranlarını sevindirirken, bebeğinin cinsiyetini yapay zeka destekli bir paylaşımla açıkladı.
Merve Dizdar Hamile mi? Ünlü Oyuncu Bebek İddiası ile Gündemde
Merve Dizdar'ın hamile olduğu iddiası magazin gündeminde yer alırken, ünlü oyuncu ve eşi Cihan Ayger'den henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Hamilelikte Plasentanın Büyük Olması (Plasentomegali) Nedir?
Plasentomegali, plasentanın gebelik haftasına göre normalden büyük olmasıdır.
Gebelikte Plasentanın Önde Olması Bebeği Nasıl Etkiler?
Ön plasenta, plasentanın rahmin ön duvarına yerleşmesi durumudur. Genellikle bebeğin sağlığını etkilemez ancak hareketlerin biraz daha geç hissedilmesine neden olabilir.
Bebeğiniz Rahimdeyken Sizi Ne Zaman Duymaya Başlar?
Bebekler yaklaşık 18. haftadan itibaren sesleri algılamaya başlar ve üçüncü trimesterde anne sesi başta olmak üzere dış dünyadan gelen seslere tepki verebilir hâle gelirler.
Ardışık Gebelik Nedir? Riskleri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ardışık gebelikler bazı sağlık risklerini artırabileceğinden uzmanlar, anne ve bebek sağlığını korumak için gebelikler arasında ideal olarak en az 18 ay beklenmesini önermektedir.
Üçüncü Trimesterde Kasılmalar Ne Zaman Başlar?
Üçüncü trimesterde görülen Braxton Hicks kasılmaları doğumu başlatmazken, düzenli ve giderek şiddetlenen kasılmalar gerçek doğumun başladığını gösterebilir.
Noninvaziv Prenatal Test: Nedir ve Ne Zaman Yapılır?
NIPT, anne kanındaki fetal DNA'yı inceleyerek bebeğin bazı kromozomal hastalıklar açısından risk taşıyıp taşımadığını değerlendiren güvenli bir doğum öncesi tarama testidir.
Poliendokrin Metabolik Over Sendromu (PMOS) Gebeliği Nasıl Etkiler?
Poliendokrin metabolik over sendromu (PMOS), yumurtlama düzensizlikleri ve insülin direnci nedeniyle doğurganlığı etkileyebilse de uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle gebelik şansı artırılabilir.
Hamilelikte Maya Enfeksiyonu: Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Hamilelikte hormonal değişiklikler nedeniyle daha sık görülen maya enfeksiyonları, kaşıntı ve beyaz kıvamlı akıntı gibi belirtilerle ortaya çıkar ve uygun tedaviyle genellikle kolayca kontrol altına alınabilir.
Yumurta Toplama İşlemi: Süreç Nasıl İlerler?
Yumurta toplama işlemi, tüp bebek tedavisinde olgunlaşan yumurtaların kısa süreli anestezi altında alınmasını sağlayan ve gebelik sürecinin önemli basamaklarından biri olan bir uygulamadır.
Kısa Adet Döngüsü Hamilelik Şansınızı Nasıl Etkiler?
Kısa adet döngüsü, döngü uzunluğunun 24 günün altında olması veya giderek kısalması olarak tanımlanmaktadır.
GEBE'ye
Kayıt Ol
Hafta hafta bedeninde ve bebeğindeki gelişmeleri ücretsiz takip et. Seni en iyi ifade eden seçeneğe tıklayarak, değişimleri haber almaya başla!
Yorumlar 0