Psikolog Zeynep Canbaş Yazdı: Çocuk Gelişiminde Babanın Rolü
Çocuk gelişiminde genellikle annenin öneminden bahsedilir ve anne - çocuk ilişkisi üzerinde durulur. Çocuğun gözünden baba kimdir ve çocuğun yaşamında babanın rolü nedir sorularına Psikolog Zeynep Canbaş yanıt verdi.
Derler ki anneler anne olduklarını bebek ilk rahme düştüğü andan itibaren hissederler. Babalar ise baba olduklarını bebeklerini kucaklarına aldıkları ilk an fark ederler. Hamilelik boyunca anne bebeğiyle tamamen ilişki kursa da baba henüz yalnızca dışarıdan duygusal destek vermektedir. Annenin yaşadığı tüm fizyolojik ve psikolojik değişimlerden baba da etkilenir. Annelik içgüdüsü sebebiyle annelik duygusunun üstünde çok durulurken babalık duygusundan pek söz edilmez. Anne – çocuk ilişkisinin daha önemli olduğu varsayılır ancak öyle değildir. Çocuk yalnızca annesi ile değil babası ile de bağ kurar. Baba çocuğun yaşamında oldukça önemli bir role sahiptir. Çocuğun tüm yaşamı boyunca baba etkin bir rol oynamaktadır.
Çocuk Gelişiminde Babanın Rolü Nedir?
Baba Olmak...
Öncelikle belirtelim ki anne olmak ne kadar bambaşka bir duyguysa baba olmak da erkekler için öyledir. Geçmiş zamanlarda babanın biraz daha duygularını gizleyen, çok fazla göstermeyen, sevgisini dile pek getirmeyen bir rolü vardı. Ancak şimdilerde herkes gibi babalar da bilinçlenmeye başladı. Çok şükür ki “Erkek adam ağlamaz. “ ile başlayan toplumsal kalıplar çocuğunun doğumuna eşiyle birlikte girmeye ve gözyaşlarını tutamamaya evrildi. Babalar çocukları olduklarında annelere nazaran ne yapacaklarını daha bilmez halde oluyorlar. Bebeğini nasıl tutacağını, nasıl seveceğini bilemeyebiliyorlar. Kendi babası tarafından sevildiğini hissetmemiş, ilgi görmemiş erkekler baba olduklarında afallayabiliyor. Baba, çocuğu olduğunda kendi babasına yönelik duyguları varsa onlar ortaya çıkabiliyor. Çocuk sahibi olmanın erkeği olgunlaştırdığı ise bir gerçek.
Baba adaylarına bebek bakımıyla ilgili 5 özel tavsiye!
Baba Olmaya Hazırlanmak
Bebek sahibi olmak isteyen kadınlara birçok önerilerde bulunulur. Kadınların sağlıklı beslenmesi gerektiği, stresten uzak durması gerektiği, sağlığına dikkat etmesi gerektiği söylenir. Ancak bu durum yalnızca kadınlar için değil erkekler için de geçerlidir. Baba olmak isteyen erkeklerin de özellikle bebek sahibi olmadan önceki altı ay sağlığına dikkat etmesi gerekir. Çocuk sahibi olacağını öğrenen babalar farklı tepkiler verebilir. Kimisi çok sevinip havalara uçabilirken kimisi ailesini nasıl geçindireceği gibi konularda endişe duyabilir. Kimi erkek kendini baba olmaya hazır hissetmeyebilir. Her şeyde olduğu gibi babalık da öğrenilebilir.
Babanın Çocukla İletişimi Nasıl Olmalıdır?
Bizim toplumumuzda genelde babalar çocuklarıyla anneler üstünden iletişim kuruyor. Halbuki asıl olan babanın çocukla doğrudan iletişim kurmasıdır. Ailede annenin rolü başka, babanın rolü başkadır. İkisini karıştırmamak gerekir. Baba aile içinde aktif rol aldığında çocuk da onunla doğrudan iletişime geçer. Özellikle oyun oynarken babanın da çocuğun oyununa katılması önemlidir. Çocukla baba anne olmadan yalnız başlarına da oyun oynayabilmelidir. Anne bebeğiyle iletişime geçerken çok fazla yineleme yapar. Babaların ise çocukla göz göze gelme, yüz hareketleriyle daha fazla ilgilenme eğilimi vardır. Babalar konuşurken daha çok tepki vererek iletişim kurarken anneler ise dokunsal olarak iletişime geçer.
Baba çok yoğun çalışıyor olabilir ancak mutlaka çocuğuna zaman ayırmalıdır. Haftanın altı günü çalışıyorsa bile mutlaka bir gününü çocuğuna ayırmalıdır. Yoğun çalıştığı için bazı babalar çocuklarına yeterince vakit ayıramadığı için yetersiz hissedebilir. Buradaki anahtar kelime ise kaliteli vakit geçirmek. Kaliteli vakit geçirmek o anı sadece çocuğa ayırmak, çocuğa odaklanmak demektir. Örneğin oyun oynarken baştan savmamak, başka bir şeyle ilgilenmemek gerekir. Baba çocuğu kendi ilgi alanına çekmemelidir. Çocuğun isteklerine ve ihtiyaçlarına öncelik vermelidir.
Çocuğun Gözünde Baba Kimdir?
Baba çocuk için otorite konumundadır. Baba çocuğun gözünde kural koyucudur. Baba kuralları net koymazsa çocuğun gözünde güçlü konumundan düşer. Baba çocuğu cesaretlendirir, dışa dönük olmasında yardımcı olur. Anne daha koruyucu bir rol üstlenirken baba çocuğun bağımsızlaşmasına olanak sağlar. Baba ile güvenli bağlanma gerçekleştirmiş bebekler dış dünyayla, yabancılarla daha kolay iletişim kurar. Çocukların gözünde babaları adeta bir süper kahraman gibidir. Babanın çocuğu okula bırakması, okuldan alması, veli toplantısına katılması, önemli günlerinde çocuğun yanında olması çocuğu güçlü ve güvende hissettirir. Baba geleceğin tasarlanmasında çocuk için ilham kaynağıdır.
Baba ile Çocuk Arasındaki İlişki
Baba çocukta sorun çözme becerisinin gelişmesine de yardımcı olur. Çocuk karar verirken “Babam olsaydı ne yapardı?” diye düşünür. Özellikle 4-5 yaşlarında babanın ailede etkin olması önemlidir. Halk arasında kız çocuğunun babanın yaşam enerjisi olduğu söylenir. Kız çocuğunun karşı cinsle ilk ilişkisi babayla olur. Çocuk babasıyla iletişiminde karşı cinsin dünyasını tanır ve anlamlandırır. Kız çocuğu babasından görmek istediği koşulsuz kabulü, onaylanma ve beğenilme ihtiyacını alamadığında bunu başkalarında arar. Bebekler doğduktan sonra anne babanın davranışlarını içselleştirerek zihinde temsil oluştururlar. Genelde çocuklar yetişkin olduklarında anne babalarına benzer bireylerle ilişki kurma eğilimindedir. Çünkü aşina oldukları duyguları ararlar.
Babanın Yokluğu ve Babanın Duygusal Yokluğu
Babanın çocuğun gelişimindeki ve hayat boyu olan önemi aşikar. Babanın yitiminde, işlevsiz olduğu durumlarda çocuk baba yerine koyabileceği bir figür arar. Bu kişi ailedeki dayı, amca, abi veya bir erkek öğretmen olabilir. Hem annelik hem babalık yapmaya çalışan anneler vardır ve bunun ne kadar zor bir durum olduğunu bilirler. Mecbur olunca anne, babanın rolünü üstlenmeye çalışabilir ancak çocuk babanın duygusal yokluğunu annenin tüm çabalarına rağmen hissedebilir. Bu yüzden babanın olmadığı durumlarda baba yerine ikame bir figür olması önemlidir. Babanın fiziksel olarak olması ancak duygusal açıdan yokluğu, silik bir rol üstlenmesi de probleme yol açabilir. Yaklaşık yirmi yaşa kadar baba figürü yok ise birey çoktan yerine başkasını koymuştur. Genelde erkek çocuklarda bu yaşça büyük bir abi olarak karşımıza çıkar. Erkek çocukta babanın yokluğu agresif davranışlara neden olabilir. Babasından beklediği kabulü, şefkati göremeyen kız çocukta ise erkeklere yönelik güven problemi olabilir veya sığınabileceği bir liman arar.
Sevgili Babalar
“Baba çınar ağacı gibidir, meyvesi olmasa da gölgesi yeter.” diye bir söz vardır. Çocuğunuz için atfettiğiniz anlam da çocuğunuzun gelişimindeki öneminiz zannettiğinizden çok daha fazla. Çocuğunuzun beklentilerini, ihtiyaçlarını görmezden gelmeyin. Çocuğunuza sevginizi ve ilginizi göstermekten lütfen çekinmeyin. Çocuklar rol model alarak büyürler. Tüm babalar çocuklarının gözünde kahramandır. Çocukların sınırları ebeveynlerinin sınırlarıdır. Eşinizle bir gün ayrılsanız bile babalık rolünüz ömür boyu devam eder. Eş olmak ile baba olmayı birbirine karıştırmayın. Çocuğunuzla kaliteli vakit geçirmeye ve iletişim kurmaya özen gösterin.
İlgili Makaleler
Haftanın Öne Çıkanları
Tüp Bebek Sonrası Kimyasal Gebelik: Nedenleri ve Belirtileri
Tüp bebek tedavisi sonrasında yaşanan kimyasal gebelik, gebeliğin henüz ultrasonda görülebilecek aşamaya gelmeden sonlanması anlamına gelir.
Herpes Virüsüyle Doğan Bebekler: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
Doğumda bulaşan herpes, bebeğin anne karnında veya doğum sırasında herpes simpleks virüsüyle enfekte olması sonucu gelişebilir ve erken antiviral tedavi ciddi komplikasyonları azaltmada önemlidir.
Bebeklerde Sosyal-Duygusal Gelişimi Desteklemek İçin 10 Faydalı İpucu
Bebeklerde sosyal-duygusal gelişim; sıcak ve tutarlı bakım, karşılıklı iletişim, basit oyunlar, güven veren rutinler ve duyguların anlayışla karşılanmasıyla desteklenebilir.
Bebeklerde Düz Kafa Sendromu: Neden Olur ve Nasıl Düzelir?
Bebeklerde düz kafa sendromu çoğunlukla başın uzun süre aynı noktaya baskı yapmasıyla gelişir.
Geç Diş Çıkarma: Nedenleri ve Riskleri
İlk diş 12. aydan sonra hâlâ çıkmadıysa olası beslenme, hormonal veya diş gelişimi sorunlarının değerlendirilmesi için çocuk diş hekimine başvurulmalıdır.
Gebelikte Uçuk: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
Hamilelikte uçuk genellikle daha önce alınmış herpes simpleks virüsünün stres, hormonal değişiklikler veya yorgunlukla yeniden aktifleşmesi sonucu ortaya çıkar ve uygun önlemlerle yönetilebilir.
Hamilelikte Grip Aşısı Güvenli mi?
Grip aşısı hamilelikte anne adayını korurken plasentadan geçen antikorlarla bebeğe de doğum sonrası koruma sağlayabilir.
Hamilelik ve Yumurtlama Hakkında Bilmeniz Gereken 13 Gerçek
Yumurtlama zamanı kişiden kişiye değişir ve gebelik ihtimali yalnızca döngü gününe değil, sperm sağlığı, yaş ve üreme sisteminin genel durumuna da bağlıdır.
Yenidoğan Bebeğiniz Neden Bütün Gün Uyuyor?
Yenidoğanların günün büyük bölümünü uyuyarak geçirmesi normaldir ancak beslenmek için uyanmaması, kilo alamaması veya solunum sıkıntısı gibi belirtiler varsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.
İkiz Sahibi Olma Olasılığını Artıran 7 Faktör
İkiz gebelikler nadir görülse de genetik özellikler, anne yaşı ve doğurganlık tedavileri gibi bazı faktörler ikiz sahibi olma olasılığını artırabilir.
Bebekler Ne Zaman Net Görür ve Renkleri Ayırt Eder?
Bebekler doğduklarında yakın mesafeyi bulanık görür, 2-3 aylıkken renkleri ve hareketleri daha iyi ayırt etmeye başlar, 6-8 aylık olduklarında ise çevrelerini oldukça net görebilir.
Gebelikte Çatlaklar: Neden Olur, Nasıl Geçer?
Gebelik çatlakları genetik yatkınlık ve cildin hızlı gerilmesiyle oluşur; tamamen önlenemese de doğumdan sonra çeşitli dermatolojik yöntemlerle görünümleri azaltılabilir.
Bebeğimin Kalp Atışını Ne Zaman Duyabilirim?
Bebeğin kardiyak aktivitesi çoğunlukla 5,5-6. haftalarda ultrasonda görülebilirken kalp sesleri Doppler cihazıyla genellikle 10-12. haftalardan sonra duyulabilir.
Bebeğimin Cinsiyetini Ne Zaman ve Nasıl Öğrenebilirim?
Bebeğin cinsiyeti NIPT ile yaklaşık 10. haftadan itibaren öğrenilebilse de en yaygın ve risksiz yöntem, 18-22. haftalar arasında yapılan ultrason muayenesidir.
Dış Gebelik Nasıl Teşhis Edilir?
Dış gebelik tanısı; gebelik testi, seri beta-hCG ölçümleri, pelvik muayene ve ultrason bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle konulur.
Makat Geliş: Nedenleri, Riskleri ve Doğum Seçenekleri
Makat geliş, bebeğin kalça veya ayaklarının doğum kanalına yakın olduğu ve gebeliğin özelliklerine göre farklı doğum seçenekleri gerektirebilen bir pozisyondur.
Emzirme Sırasında Ağrıyı Hafifletmek İçin 10 Etkili Öneri
Emzirme sırasında yaşanan ağrı; doğru kavrama, uygun pozisyon, meme bakımı ve zamanında uzman desteğiyle çoğu durumda azaltılabilir.
Bebekler İçin C Vitamini: Faydaları ve En İyi Kaynaklar
Kivi, çilek, portakal, brokoli ve dolmalık biber gibi besinler bebeklerin ihtiyaç duyduğu C vitaminini doğal yollardan karşılamaya yardımcı olabilir.
Çocuklarda Yemek Seçme Davranışının En Yaygın 6 Nedeni
Çocuklarda seçici yeme alışkanlığı çoğu zaman bağımsızlık isteği, yeni yiyeceklere karşı temkinli yaklaşım ve gelişimsel süreçlerle ilişkili normal bir davranıştır.
Çocuklarda Yemek Reddi ile Nasıl Başa Çıkarsınız?
Küçük çocuklarda yemek yemeyi reddetmek çoğu zaman normal bir gelişim sürecidir ve sabırlı, tutarlı yaklaşımlarla yönetilebilir.
İpek Karapınar Hamile Olduğunu Açıkladı!
Oyuncu İpek Karapınar, ilk bebeğini beklediğini duyurarak hayranlarını sevindirirken, bebeğinin cinsiyetini yapay zeka destekli bir paylaşımla açıkladı.
Merve Dizdar Hamile mi? Ünlü Oyuncu Bebek İddiası ile Gündemde
Merve Dizdar'ın hamile olduğu iddiası magazin gündeminde yer alırken, ünlü oyuncu ve eşi Cihan Ayger'den henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Hamilelikte Plasentanın Büyük Olması (Plasentomegali) Nedir?
Plasentomegali, plasentanın gebelik haftasına göre normalden büyük olmasıdır.
Gebelikte Plasentanın Önde Olması Bebeği Nasıl Etkiler?
Ön plasenta, plasentanın rahmin ön duvarına yerleşmesi durumudur. Genellikle bebeğin sağlığını etkilemez ancak hareketlerin biraz daha geç hissedilmesine neden olabilir.
Bebeğiniz Rahimdeyken Sizi Ne Zaman Duymaya Başlar?
Bebekler yaklaşık 18. haftadan itibaren sesleri algılamaya başlar ve üçüncü trimesterde anne sesi başta olmak üzere dış dünyadan gelen seslere tepki verebilir hâle gelirler.
Ardışık Gebelik Nedir? Riskleri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ardışık gebelikler bazı sağlık risklerini artırabileceğinden uzmanlar, anne ve bebek sağlığını korumak için gebelikler arasında ideal olarak en az 18 ay beklenmesini önermektedir.
Üçüncü Trimesterde Kasılmalar Ne Zaman Başlar?
Üçüncü trimesterde görülen Braxton Hicks kasılmaları doğumu başlatmazken, düzenli ve giderek şiddetlenen kasılmalar gerçek doğumun başladığını gösterebilir.
Noninvaziv Prenatal Test: Nedir ve Ne Zaman Yapılır?
NIPT, anne kanındaki fetal DNA'yı inceleyerek bebeğin bazı kromozomal hastalıklar açısından risk taşıyıp taşımadığını değerlendiren güvenli bir doğum öncesi tarama testidir.
Poliendokrin Metabolik Over Sendromu (PMOS) Gebeliği Nasıl Etkiler?
Poliendokrin metabolik over sendromu (PMOS), yumurtlama düzensizlikleri ve insülin direnci nedeniyle doğurganlığı etkileyebilse de uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle gebelik şansı artırılabilir.
Hamilelikte Maya Enfeksiyonu: Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Hamilelikte hormonal değişiklikler nedeniyle daha sık görülen maya enfeksiyonları, kaşıntı ve beyaz kıvamlı akıntı gibi belirtilerle ortaya çıkar ve uygun tedaviyle genellikle kolayca kontrol altına alınabilir.
Yumurta Toplama İşlemi: Süreç Nasıl İlerler?
Yumurta toplama işlemi, tüp bebek tedavisinde olgunlaşan yumurtaların kısa süreli anestezi altında alınmasını sağlayan ve gebelik sürecinin önemli basamaklarından biri olan bir uygulamadır.
Kısa Adet Döngüsü Hamilelik Şansınızı Nasıl Etkiler?
Kısa adet döngüsü, döngü uzunluğunun 24 günün altında olması veya giderek kısalması olarak tanımlanmaktadır.
GEBE'ye
Kayıt Ol
Hafta hafta bedeninde ve bebeğindeki gelişmeleri ücretsiz takip et. Seni en iyi ifade eden seçeneğe tıklayarak, değişimleri haber almaya başla!
Yorumlar 0