Bebeklerde ve Çocuklarda Diş Gıcırdatma (Bruksizm) Neden Olur?

Bebeklerde ve küçük çocuklarda diş gıcırdatma yaygın ve çoğu zaman geçici bir durumdur ancak düzenli takip edilmesi diş sağlığı açısından önemlidir.

• 26 Ocak 2026 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Diş gıcırdatma, diş hekimlerinin bruksizm olarak adlandırdığı ve özellikle 2–3 yaş arası çocuklarda oldukça yaygın görülen bir durumdur. Hatta 5 yaşın altındaki çocukların yaklaşık üçte birinin dişlerini gıcırdattığı biliniyor. Çoğu çocuk bu alışkanlığı 6 yaşına gelmeden kendiliğinden bıraksa da diş gıcırdatmanın nedenlerini ve olası etkilerini bilmek ebeveynler için önemlidir. Sizler için hazırladığımız bu yazıda, bebeklerde ve küçük çocuklarda diş gıcırdatma ile ilgili tüm bilmeniz gerekenleri ele aldık. Hazırsanız başlayalım!

Diş Gıcırdatma Nedir?

Bruksizm, dişlerin istemsiz şekilde sıkılması veya gıcırdatılmasıdır. Küçük çocuklarda bu durum; diş çıkarma sürecinde, dişlerin hizalanması sırasında ya da çenenin tekrarlayan hareketleriyle ortaya çıkabilir. Bazı çocuklar dişlerini yanlara doğru hareket ettirirken, bazıları yalnızca çenelerini sıkıca kenetleyebilir.

Diş gıcırdatma çoğunlukla gece uykusu sırasında görülür, ancak gündüzleri de ortaya çıkabilir. Tıpkı tırnak yeme gibi, genellikle bilinçsiz ve tekrarlayan bir alışkanlıktır. Çoğu çocuk dişlerini gıcırdattığının farkında bile değildir. Bu durum uzun süre devam ederse, diş minesinin aşınmasına veya çene yapısının zarar görmesine neden olabilir. Zamanla dişlerde hassasiyet, dişlerin yassılaşması ve çürük riski artabilir. Bu nedenle diş gıcırdatma fark edildiğinde çocuk doktoru veya diş hekimiyle görüşmek önemlidir.

Çocuğum Neden Dişlerini Gıcırdatıyor?

Çoğu durumda diş gıcırdatmanın tek ve net bir nedeni yoktur. Ancak bazı yaygın etkenler bu davranışı tetikleyebilir:

• Diş çıkarma ve yeni dişlerin hissi: Bebek dişleri ilk yıldan itibaren çıkmaya başlar ve yaklaşık 3 yaşına kadar devam eder. Bu süreçte çocuk, yeni dişlerinin ağzındaki hissini keşfetmek isteyebilir. Ayrıca diş çıkarma sırasında oluşan ağrıyı, dişlerini birbirine sürterek hafifletmeye çalışabilir.
• Can sıkıntısı veya yoğun odaklanma: Araba koltuğunda sıkılan bir çocuk ya da bir hikâyeye çok dikkat kesilen bir çocuk, farkında olmadan çenesini ileri geri hareket ettirebilir. Bazı çocuklar bu sesi eğlenceli bile bulabilir.
• Dişlerin veya çenenin hizalanma sorunları: Üst ve alt dişlerin tam olarak hizalanmaması, çarpık veya sıkışık dişler ya da çene uyumsuzluğu diş gıcırdatmaya yol açabilir.
• Horlama ve ağızdan nefes alma: Diş gıcırdatma ile horlama, ağızdan nefes alma veya kabus görme arasında bir ilişki olduğu belirtilmektedir.
• Stres ve kaygı: Stres ve kaygı diş gıcırdatmaya katkıda bulunabilir. Ancak bu durum bir davranış ya da kişilik problemi olarak değerlendirilmez.

Çocuğunuzun Diş Gıcırdattığını Nasıl Anlarsınız?

Çoğu zaman diş gıcırdatmayı ilk fark eden kişiler ebeveynler olmaz. Bu durum, genellikle diş hekimi muayenesinde ortaya çıkar. Ancak dikkat edebileceğiniz bazı belirtiler var:

• Gece veya gündüz gıcırdama, çıtırtı ya da patlama benzeri sesler duymanız,
• Çocuğunuzun çenesinin ileri geri hareket ettiğini fark etmeniz,
• Ön dişlerin zamanla daha kısa veya yassı görünmesi,
• Kulak ağrısı ya da baş ağrısı şikâyeti olmasına rağmen kulak enfeksiyonu saptanmaması.

Bu nedenle çocuğunuzun ilk dişi çıktıktan sonra ya da en geç 1 yaşından itibaren düzenli diş hekimi kontrollerine başlaması büyük önem taşır.

Bebeklerde ve Küçük Çocuklarda Diş Gıcırdatma Nasıl Yönetilir?

Çoğu çocuk yaklaşık 6 yaşına kadar diş gıcırdatmayı bırakır. Bu süreçte yapılabilecekler, gıcırdatmanın nedenine göre değişebilir:

• Çocuğunuz horluyorsa, huzursuz uyuyorsa veya ağzından nefes alıyorsa, altta yatan uyku ile ilgili bir sorun olup olmadığı değerlendirilmelidir.
• Çenesini sıkça hareket ettirdiğini fark ederseniz, çene bölgesine nazik masaj yapmak rahatlatıcı olabilir.
• Gece diş gıcırdatıyorsa, ağzını gevşetmeyi öğretmek yardımcı olabilir. Dudakları kapalı, dişler ayrı ve burundan nefes alma alışkanlığı baskıyı azaltabilir.

Bazı diş hekimleri küçük yaşlarda gece plağı önerebilse de çoğu durumda kalıcı dişlerin çıkmaya başlaması beklenir. Daha büyük çocukların gece plağını kullanma uyumu genellikle daha yüksektir.

Çocuklarda Diş Gıcırdatma Ne Zaman Geçer?

Birçok çocuk diş gıcırdatmayı 6 yaş civarında bırakır ve çoğunda 9–10 yaşına kadar tamamen geçer. Bu döneme kadar kalıcı dişlerin büyük bir kısmı çıkmış olur. Eğer gıcırdatmanın nedeni dişlerin yanlış hizalanmasıysa, diş hekimi genellikle ilkokul çağında gerekli düzenlemeleri planlayabilir.

Ne Zaman Doktora veya Diş Hekimine Başvurmalısınız?

Çocuğunuzun dişlerini gıcırdattığını fark ettiğiniz anda çocuk doktoruna veya diş hekimine danışmak iyi bir yaklaşımdır. Böylece olası sağlık veya uyku sorunları erken dönemde değerlendirilebilir ve dişlerde kalıcı hasar oluşmadan önlem alınabilir.

Bu içeriğimiz de ilginizi çekebilir:

Bebeklerde Diş Çıkarma Sırası Nasıldır?

Kaynak: 1