Uzman Psikolog Gizem Buluğ Özdemir Yazdı: Bebeklerde Konuşma Gelişimi Nasıl Olur?
Uzman Psikolog Gizem Buluğ Özdemir, bebeklerde konuşma gelişimi ile ilgili bilmeniz gerekenleri anlattı.
- Bebeklerde Konuşma Gelişimi
- İletişim Ne Zaman Başlar ve Konuşma Gelişimi Nasıl Olur?
- Bebeklerde Konuşmanın Gecikmesi Neden Olur?
- Çocuk "Bekle - Gör" Yöntemi ile Takip Edilebilir
- Bebeğinizde Gecikmiş Konuşma Belirtileri Olduğunda Neler Yapmalısınız?
- Bebeğinizin Dil ve Bilişsel Gelişimini Desteklemek İçin Neler Yapabilirsiniz?
Bebeklerde Konuşma Gelişimi
Her ebeveyn, çocuğunun gelişimine ilişkin somut belirtiler görmek ister ve bu belirtilere şahit olmak onları mutlu/ tatmin eder. Katı gıdaya geçmek, yürümeyi öğrenmek, okula başlamak gibi dönüm noktalarının yanında; bu gelişim aşamalarının en önemlilerinden biri de hiç şüphesiz dil gelişimidir.
Çocukların yeni kelimeler kullanması anne babalar için heyecan vericidir. Bununla birlikte, “Bu bir mucizedir ve vakti geldiğinde, çaba gerektirmeksizin kendiliğinden oluverecektir” gibi yanlış bir inancın oldukça yaygın olduğunu biliyoruz. Konuşma gelişimi, zannedildiği kadar zahmetsiz ve zamanı geldiğinde bir anda olabilecek bir şey değildir.
Uzman Psikolog Gizem Buluğ Özdemir, bebeklerde konuşma gelişimi ile ilgili bilmeniz gerekenleri anlattı.
İletişim Ne Zaman Başlar ve Konuşma Gelişimi Nasıl Olur?
Bebeğin iletişimi konuşmaya başlamasından önce, doğumdan hemen sonra başlar. Sözcükler sonradan gelse de bebekler ağlayarak ilk iletişimlerini kurmaya başlarlar. Bu noktada bebeğinizle temas etmeniz, ilgi göstermeniz, iletişim çabasına cevap vermeniz değerlidir. Bebek, kısa zamanda ağlama sesinden farklı sesler çıkarır, diğer sesleri algılar ve taklit ederek iletişimine devam eder.
Normal gelişim gösteren bebekten, 1 yaş civarında ilk anlamlı sözcüklerini duymayı; 2-3 yaşına geldiğinde de anlamlı cümleler kurmasını bekleriz. Bebeğinizin 1 yaşından sonra anlamlı kelimesi yoksa, 2 yaşından sonra cümle kurmuyorsa ve konuşması anlaşılır değil ise dil gelişiminde gecikme olduğu söylenebilir.
Bebeklerde Konuşmanın Gecikmesi Neden Olur?
Gecikmiş konuşma durumunda göz önünde bulundurulması gereken birçok ihtimal vardır; yaygın gelişimsel bozukluk, motor gelişim geriliği, kromozom anomalileri, duyusal kayıplar, işitme yetersizliği/kaybı, görme engeli, yarık damak/dudak, erken doğum, erken dönemde (özellikle 0-1 yaşta) yaşanan ağır hastalıklar…
Ayrıca, bebeğin bilgiden yoksun kaldığı durumlarda da dil ve konuşma gelişiminde gecikme yaşanabilir. Zihinsel yetersizlik, bilginin alınması ve işlenmesini engelleyeceği için dil gelişiminde gecikmeye sebep olur.
Çocuklar beş duyuyu kullanarak öğrenir. Özellikle 0-3 yaş döneminde bebeklerimizin beş duyusuna hitap edecek şekilde iletişim kurmak önemlidir. Bu sebeple de, bu kritik dönemde bebeklerin ekrana maruz kalması, istenmeyecek sonuçlara sebep olabilir.
Ekran maruziyetinin dil gelişimi üzerinde de negatif etkisi vardır. Televizyon, telefon, tablet gibi aletler görme ve işitme duyularını çalıştırır, sürekli ekranla ilgilenen çocuk diğer duyularını yeterince kullanamazsa iletişim kurma becerisi geliştirmek konusunda zorluk yaşayabilir.
Çocuk "Bekle - Gör" Yöntemi ile Takip Edilebilir
Erken yaşta görülen, hiçbir organik rahatsızlığı olmayan, tüm patolojileri dışlanmış ve ailede geç konuşma öyküsü olan çocuklar “bekle-gör” yöntemi ile takip edilebilir. Çocukta henüz konuşamasa bile, dili anlamanın gelişmiş olmasını bekleriz. Beyin ve sinir sistemi açısından bir sorun olup olmadığını ‘alıcı dil’ gelişimini takip ederek kabaca tahminde bulunabiliriz. Alıcı dili gelişen çocuk, henüz konuşamaz ama “bana bak”, “oyuncağını al” gibi komutları yerine getirebilir ve bu şekilde kurulan iletişime yanıt verir. Alıcı dili gelişen 18-20 aylık çocuklarda gelişimsel dil gecikmesi görülebilir ve bu sebeple ‘ifade edici dil’i henüz oluşmamış olabilir. Bu durumda çocuk yukarıda bahsettiğim “bekle-gör” yöntemiyle izlenmelidir.
Bebeğinizde Gecikmiş Konuşma Belirtileri Olduğunda Neler Yapmalısınız?
Konuşma gecikmesinin nedenleri mümkün olan en erken dönemde tespit edilmelidir. Tespit edilebilmesi için, pediatri uzmanı, çocuk nöroloğu, çocuk psikiyatrisi, KBB uzmanı ile konuşma ve dil terapisti tarafından değerlendirilmesi gerekebilir. Gecikmenin kaynağı tespit edildikten sonra çocuğa özel bir çalışma programı hazırlanır ve gereken tedaviye başlanır. Çocukla yapılan çalışmaları aile de izler ve çalışmaları tekrar eder. Uzmanlar, çocukla ne tarz oyunlar oynanması gerektiği ve nasıl oyun kurulacağı konusunda aileye rehberlik ederler.
Bebeğinizin Dil ve Bilişsel Gelişimini Desteklemek İçin Neler Yapabilirsiniz?
Bebeğinizi dinleyin, bebeğinizle konuşun. gözlerine bakarak, ellerinizi ve mimiklerinizi kullanarak 5 duyusuna da hitap edecek şekilde iletişim kurun. Bebeğinize kitap okuyun, ninni söyleyin, şarkı dinletin, ekrandan, telefon ve tabletten uzak tutun. (Bir önceki yazımda, ekranın çocuklar üzerindeki etkisinden bahsetmiştim. Okumak isteyenler yazıya buradan ulaşabilirler.) Konuşma gerçekleştikten sonra, daha İleriki dönemlerde çevresel düzenlemeler yapmak, akran etkileşimi, konuşma ihtiyacı yaratmak, duygularını tanımasını sağlamak da çocuğunuzun iletişim becerisini arttırmanızı sağlayacaktır.
İlgili Makaleler
Haftanın Öne Çıkanları
Tüp Bebek Sonrası Kimyasal Gebelik: Nedenleri ve Belirtileri
Tüp bebek tedavisi sonrasında yaşanan kimyasal gebelik, gebeliğin henüz ultrasonda görülebilecek aşamaya gelmeden sonlanması anlamına gelir.
Herpes Virüsüyle Doğan Bebekler: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
Doğumda bulaşan herpes, bebeğin anne karnında veya doğum sırasında herpes simpleks virüsüyle enfekte olması sonucu gelişebilir ve erken antiviral tedavi ciddi komplikasyonları azaltmada önemlidir.
Bebeklerde Sosyal-Duygusal Gelişimi Desteklemek İçin 10 Faydalı İpucu
Bebeklerde sosyal-duygusal gelişim; sıcak ve tutarlı bakım, karşılıklı iletişim, basit oyunlar, güven veren rutinler ve duyguların anlayışla karşılanmasıyla desteklenebilir.
Bebeklerde Düz Kafa Sendromu: Neden Olur ve Nasıl Düzelir?
Bebeklerde düz kafa sendromu çoğunlukla başın uzun süre aynı noktaya baskı yapmasıyla gelişir.
Geç Diş Çıkarma: Nedenleri ve Riskleri
İlk diş 12. aydan sonra hâlâ çıkmadıysa olası beslenme, hormonal veya diş gelişimi sorunlarının değerlendirilmesi için çocuk diş hekimine başvurulmalıdır.
Gebelikte Uçuk: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi
Hamilelikte uçuk genellikle daha önce alınmış herpes simpleks virüsünün stres, hormonal değişiklikler veya yorgunlukla yeniden aktifleşmesi sonucu ortaya çıkar ve uygun önlemlerle yönetilebilir.
Hamilelikte Grip Aşısı Güvenli mi?
Grip aşısı hamilelikte anne adayını korurken plasentadan geçen antikorlarla bebeğe de doğum sonrası koruma sağlayabilir.
Hamilelik ve Yumurtlama Hakkında Bilmeniz Gereken 13 Gerçek
Yumurtlama zamanı kişiden kişiye değişir ve gebelik ihtimali yalnızca döngü gününe değil, sperm sağlığı, yaş ve üreme sisteminin genel durumuna da bağlıdır.
Yenidoğan Bebeğiniz Neden Bütün Gün Uyuyor?
Yenidoğanların günün büyük bölümünü uyuyarak geçirmesi normaldir ancak beslenmek için uyanmaması, kilo alamaması veya solunum sıkıntısı gibi belirtiler varsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.
İkiz Sahibi Olma Olasılığını Artıran 7 Faktör
İkiz gebelikler nadir görülse de genetik özellikler, anne yaşı ve doğurganlık tedavileri gibi bazı faktörler ikiz sahibi olma olasılığını artırabilir.
Bebekler Ne Zaman Net Görür ve Renkleri Ayırt Eder?
Bebekler doğduklarında yakın mesafeyi bulanık görür, 2-3 aylıkken renkleri ve hareketleri daha iyi ayırt etmeye başlar, 6-8 aylık olduklarında ise çevrelerini oldukça net görebilir.
Gebelikte Çatlaklar: Neden Olur, Nasıl Geçer?
Gebelik çatlakları genetik yatkınlık ve cildin hızlı gerilmesiyle oluşur; tamamen önlenemese de doğumdan sonra çeşitli dermatolojik yöntemlerle görünümleri azaltılabilir.
Bebeğimin Kalp Atışını Ne Zaman Duyabilirim?
Bebeğin kardiyak aktivitesi çoğunlukla 5,5-6. haftalarda ultrasonda görülebilirken kalp sesleri Doppler cihazıyla genellikle 10-12. haftalardan sonra duyulabilir.
Bebeğimin Cinsiyetini Ne Zaman ve Nasıl Öğrenebilirim?
Bebeğin cinsiyeti NIPT ile yaklaşık 10. haftadan itibaren öğrenilebilse de en yaygın ve risksiz yöntem, 18-22. haftalar arasında yapılan ultrason muayenesidir.
Dış Gebelik Nasıl Teşhis Edilir?
Dış gebelik tanısı; gebelik testi, seri beta-hCG ölçümleri, pelvik muayene ve ultrason bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle konulur.
Makat Geliş: Nedenleri, Riskleri ve Doğum Seçenekleri
Makat geliş, bebeğin kalça veya ayaklarının doğum kanalına yakın olduğu ve gebeliğin özelliklerine göre farklı doğum seçenekleri gerektirebilen bir pozisyondur.
Emzirme Sırasında Ağrıyı Hafifletmek İçin 10 Etkili Öneri
Emzirme sırasında yaşanan ağrı; doğru kavrama, uygun pozisyon, meme bakımı ve zamanında uzman desteğiyle çoğu durumda azaltılabilir.
Bebekler İçin C Vitamini: Faydaları ve En İyi Kaynaklar
Kivi, çilek, portakal, brokoli ve dolmalık biber gibi besinler bebeklerin ihtiyaç duyduğu C vitaminini doğal yollardan karşılamaya yardımcı olabilir.
Çocuklarda Yemek Seçme Davranışının En Yaygın 6 Nedeni
Çocuklarda seçici yeme alışkanlığı çoğu zaman bağımsızlık isteği, yeni yiyeceklere karşı temkinli yaklaşım ve gelişimsel süreçlerle ilişkili normal bir davranıştır.
Çocuklarda Yemek Reddi ile Nasıl Başa Çıkarsınız?
Küçük çocuklarda yemek yemeyi reddetmek çoğu zaman normal bir gelişim sürecidir ve sabırlı, tutarlı yaklaşımlarla yönetilebilir.
İpek Karapınar Hamile Olduğunu Açıkladı!
Oyuncu İpek Karapınar, ilk bebeğini beklediğini duyurarak hayranlarını sevindirirken, bebeğinin cinsiyetini yapay zeka destekli bir paylaşımla açıkladı.
Merve Dizdar Hamile mi? Ünlü Oyuncu Bebek İddiası ile Gündemde
Merve Dizdar'ın hamile olduğu iddiası magazin gündeminde yer alırken, ünlü oyuncu ve eşi Cihan Ayger'den henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Hamilelikte Plasentanın Büyük Olması (Plasentomegali) Nedir?
Plasentomegali, plasentanın gebelik haftasına göre normalden büyük olmasıdır.
Gebelikte Plasentanın Önde Olması Bebeği Nasıl Etkiler?
Ön plasenta, plasentanın rahmin ön duvarına yerleşmesi durumudur. Genellikle bebeğin sağlığını etkilemez ancak hareketlerin biraz daha geç hissedilmesine neden olabilir.
Bebeğiniz Rahimdeyken Sizi Ne Zaman Duymaya Başlar?
Bebekler yaklaşık 18. haftadan itibaren sesleri algılamaya başlar ve üçüncü trimesterde anne sesi başta olmak üzere dış dünyadan gelen seslere tepki verebilir hâle gelirler.
Ardışık Gebelik Nedir? Riskleri ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ardışık gebelikler bazı sağlık risklerini artırabileceğinden uzmanlar, anne ve bebek sağlığını korumak için gebelikler arasında ideal olarak en az 18 ay beklenmesini önermektedir.
Üçüncü Trimesterde Kasılmalar Ne Zaman Başlar?
Üçüncü trimesterde görülen Braxton Hicks kasılmaları doğumu başlatmazken, düzenli ve giderek şiddetlenen kasılmalar gerçek doğumun başladığını gösterebilir.
Noninvaziv Prenatal Test: Nedir ve Ne Zaman Yapılır?
NIPT, anne kanındaki fetal DNA'yı inceleyerek bebeğin bazı kromozomal hastalıklar açısından risk taşıyıp taşımadığını değerlendiren güvenli bir doğum öncesi tarama testidir.
Poliendokrin Metabolik Over Sendromu (PMOS) Gebeliği Nasıl Etkiler?
Poliendokrin metabolik over sendromu (PMOS), yumurtlama düzensizlikleri ve insülin direnci nedeniyle doğurganlığı etkileyebilse de uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle gebelik şansı artırılabilir.
Hamilelikte Maya Enfeksiyonu: Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri
Hamilelikte hormonal değişiklikler nedeniyle daha sık görülen maya enfeksiyonları, kaşıntı ve beyaz kıvamlı akıntı gibi belirtilerle ortaya çıkar ve uygun tedaviyle genellikle kolayca kontrol altına alınabilir.
Yumurta Toplama İşlemi: Süreç Nasıl İlerler?
Yumurta toplama işlemi, tüp bebek tedavisinde olgunlaşan yumurtaların kısa süreli anestezi altında alınmasını sağlayan ve gebelik sürecinin önemli basamaklarından biri olan bir uygulamadır.
Kısa Adet Döngüsü Hamilelik Şansınızı Nasıl Etkiler?
Kısa adet döngüsü, döngü uzunluğunun 24 günün altında olması veya giderek kısalması olarak tanımlanmaktadır.
GEBE'ye
Kayıt Ol
Hafta hafta bedeninde ve bebeğindeki gelişmeleri ücretsiz takip et. Seni en iyi ifade eden seçeneğe tıklayarak, değişimleri haber almaya başla!
Yorumlar 0