Bu Hatalar Bebeklerde Kalça Çıkıklığına Neden Oluyor!

Bebeklerde kalça çıkıklığının neden olduğu tam olarak bilinmese de hormonal, genetik ve çevresel etkenlerin rol oynadığı düşünülüyor.

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Bebeklerde Kalça Çıkıklığına Neden Olan Hatalar

Bebeklerde kalça çıkıklığına neden olan hatalar ile ilgili anne babaları bilgilendiren uzmanlar, ülkemizde 100 doğumdan 1'inde görülen doğumsal kalça çıkıklığını; en basit anlatımıyla bebeğin uyluk kemiğinin baş kısmının, içinde bulunması gereken yuvadan ayrılması olarak tanımlıyor. Kalça çıkıklığı probleminin erken dönemde tedavi edilmediği durumlarda; bebeğin ayağında topallama ya da ayak kısalığı, kalça ve belde erken kireçlenme gibi kalıcı sakatlıklar ortaya çıkabiliyor. Kız bebeklerde erkek bebeklere oranla 6 kat daha fazla görülen kalça çıkığının nedeni tam olarak bilinmese de hormonsal, genetik ve çevresel etkenlerin rol oynadığı tahmin ediliyor. Kalça çıkıklığı anne karnında gelişebileceği gibi bebeğin doğumundan sonra yapılan hatalı davranışlar da kalça çıkığına neden olabilir. Erken tanı koymanın çok büyük önem taşıdığı hastalıkta, herhangi bir dış belirtinin olmaması tanı koymayı güçleştirebilir. Kesin tanı 0-6 aylık dönemde ultrason tekniği veya 6 - 18 aylık bebeklerde röntgen filmiyle konur.

Bebeklerde Kalça Çıkıklığına Neden Olan 7 Hatalı Alışkanlık

1 - Dar Kıyafetler Giydirmek

Kalça çıkığına neden olabilecek şeylerden ilki, bebeğe dar kıyafetler giydirilmesidir. Bebeğin bacaklarını ve kalçasını sıkan, hareketlerini engelleyen; zıbın, tulum, pijama, pantolon gibi kıyafetlerle ince bezlerin kullanılmasının kalçada çıkığa neden olabileceği biliniyor. Bu nedenle bebeğe, bacak hareketlerini engellemeyecek rahat kıyafetler giydirilmelidir.

2 - Çok Sıkı Kundaklamak

Bebeğin doğum sonrasında bacaklarının ve kalçasının düzeltilerek çok sıkı bir şekilde kundağa sarılması, bebeğin kalçasını çıkığa eğimli hale getiriyor ve 1 günlük bir uygulamanın bile bu soruna neden olabileceğinin unutulmaması gerekiyor.

Bebeklere Kundak Nasıl Yapılır? Detaylar İçin Tıklayın

3 - Ayaklarından Tutup Kaldırmak

Bebeği bacaklarından tutup tıpkı bir balık gibi yukarı kaldırmanın da zararlı olduğunu ifade eden uzmanlar, yapılan bu hareketin, bebeğin bacaklarını birbirine yaklaştırdığı ve bunun bebekte kalça çıkıklığına neden olduğunu savunuyor. Özellikle bebeğin altını değiştirirken ayaklarından tutup kaldırmak yerine bacaklarının açılarak altının temizlenmesinin daha uygun bulunuyor.

4 - Yanlış Bezlemek

Bebeği bezlerken, kullanılan bezin inceliğinin önemli olduğunu belirten uzmanlar, çok ince bez kullanmak ya da iki bacağı bir arada tutan bağlar koymanın kalçayı yuvadan çıkardığını belirtiyor. Bu nedenle bebeğin bacaklarının yaklaşık 45 derecelik bir açıyla açık tutacak şekilde kalınlığa sahip bez kullanılması gerektiğini dile getiriyorlar.  

5 - Kucakta Hatalı Taşımak

Bebeklerin kucakta hatalı taşınmasının da kalçada çıkığa neden olabileceğini belirten uzmanlar, bebeklerin kucakta taşınırken bacaklarını açık pozisyonda tutan özel taşıma araçlarının kullanılmasını öneriyor. 

6. Bacaklarını Birleştirmeye Çalışmayın

Bebeklerin yatarken bacaklarını iki yana açabilecekleri belirtilirken, bu durumda bebeğin bacağının birleştirilmeye çalışılmaması gerektiğine dikkat çekiliyor. Bacakların birleştirilmesinin henüz oluşmamış olan eklemindeki yuvadan femur başı olarak çıkabileceği ifade ediliyor.  

7. Yürüteç:

Bebeklerin kemikleri henüz gelişmeden yürütece konması, bebeğin bacaklarının eğrileştirebilir. 11. aydan sonra yürüteç kullanmak çok daha sağlıklı bir tercih olur. 

Bebeğim Yürüteç Kullansın mı? Detaylar için tıklayın  

Bu Belirtilere Dikkat Edin!

Bebeklere kalça çıkıklığının dışsal belirtilerinin olmaması ve bebek yürüyene kadar belirti vermemesi nedeniyle kalça çıkığı olup olmadığını anlamak çok zordur. Ama ebeveynler, bebeklerinde aşağıdaki belirtilerin herhangi birini fark ederse, en kısa sürede ortopedi uzmanına muayeneye gidilmelidir.

• Bebeğin ayaklarında şekilsel bozukluk,
• Bebeğin bacaklardan birinin diğerine göre daha az hareketli ya da daha az esnek olması,
• İki taraflı çıkıklarda görülen ördek gibi yürüme.
• Yaşıtlarına oranla daha geç yürüme,
• Yürümenin başlarında sendeleyerek yürüme,
• Bacaklar arasında uzunluk farkı (bir bacağın diğerinden uzun ya da kısa olması),
• Bebeğin bacaklarında bulunan kıvrımların  birinden farklı olması,
• Bebeğin altını değiştirirken kalçalarından birisinin ya da ikisinin yeterince açılamaması,

Erken Teşhis Edilirse Ameliyata Gerek Kalmıyor

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanları, bebeklerde kalça çıkıklığının ilk 6 ayda tespit edilmesinin son derece önemli olduğunun altını çiziyorlar. Çıkığın ilk 3 ayda tespit edildiği takdirde tedavisinin sadece çift bez uygulaması, frejka yastık veya pavlik bandaj gibi basit yöntemlerle yapılabileceğini, 6 ile 10 ay arasında fark edildiği zaman alçı tedavisine başvurulduğunu belirlerken, söz konusu durumun bebek yürümeye başladıktan sonra teşhis edilmesi durumda ise, tek çözüm yolunun ameliyat olduğunu ifade ediyorlar.