Gebelikten Korunmanın En Pratik Hali: Doğum Kontrol İğneleri

Doğum kontrol iğnesi kullanımı gün geçtikçe daha da artıyor. Bunda hem pratik olması hem de yüksek oranda gebelikten koruma sağlaması etkili oluyor.

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Doğum Kontrol İğneleri

Aylık iğne olarak da bildiğimiz doğum kontrol iğneleri, etkinliği yüksek olduğu için son dönemlerde sıklıkla tercih edilen bir doğum kontrol yöntemidir. Çok fazla yan etkisinin olmamasıyla birlikte, ayda veya 3 ayda bir yaptırılması ve haplar gibi her gün kullanım gerektirmemesi de tercih edilirliğini gün geçtikçe arttırıyor.

Doğum kontrol iğnesi nedir?

Doğum kontrol iğneleri piyasada 2 şekilde bulunmaktadır. Biri her ay yaptırılan, östrojen ve progesteron hormonu içeren iğneler, diğeri ise 3 ayda bir yaptırılan, sadece östrojen hormonu içeren iğnelerdir. İğneler genellikle adetin ilk beş günü içinde yapılıyor. Enjeksiyon, kalçadan kas içine yapılarak içerisindeki hormonun kana karışması sağlanıyor. Tıpkı doğum kontrol hapları gibi yumurtlamayı önleyerek gebeliğin oluşmasını engelliyor. Aynı zamanda rahim ağzı salgısında da değişikliklere yol açarak sperm geçişini önlüyor ve gebelik oluşumunu engelliyor.

Doğum kontrol iğnesi nasıl kullanılır?

Doğum kontrol iğnelerini ilk defa kullanacaksanız, adet kanamanızın ilk 5 gününde iğneyi yaptırmalısınız. İğneyi genellikle kalçadan kas içine enjekte ederler. Aylık iğnelerde dikkat etmeniz gereken en önemli şey zamanlamadır. Genellikle iğneyi yaptırdıktan 28-30 gün sonra diğer ayın iğnesini yaptırmanız önerilir. Esneme payı en fazla 23-33 gün arasıdır. İğneler arasına daha fazla süre girmişse, gebelik testi yaptırmanız önerilir. Çünkü süreyi kaçırırsanız iğne etkinliğini kaybedebileceğinden, gebelik söz konusu olabilir. Doğum kontrol iğnelerini sağlık ocakları ve hastanelerde kolaylıkla yaptırabilirsiniz. Bu iğneleri kullanma süresinde kısıtlamanız da yoktur. Gebe kalmak istemediğiniz dönem boyunca, yıllarca kullanabilirsiniz.

Doğum kontrol iğnesinin başarı oranı ne kadar?

Doğum kontrol iğnelerinin, düzenli ve dikkatli kullanımlarda gebelikten koruma oranının %99 olduğu saptanmıştır. Bu da diğer korunma yöntemleri ile hemen hemen aynı orandır.   

Aylık iğne de denilen doğum kontrol iğneleri kimler için uygun değildir?

  Uzmanlar, doğum kontrol iğnelerini aşağıdaki grupta bulunanların kullanmasını önermemektedir.

- Daha önce meme kanseri tanısı konanlar

- Karaciğer rahatsızlığı bulunanlar

- Sebebi belli olmaksızın vajinal kanaması olanlar

- Şeker hastası olanlar

- Damar sertliği, damar tıkanıklığı gibi rahatsızlıkları olanlar

- 35 yaş üzeri olan ve çok sık sigara içen kadınlar

- Migren hastalığı bulunanlar

- Yeni ameliyat olmuş veya ameliyat olmaya hazırlananlar

- Östrojen hormonu alması sakıncalı bulunanlar

- Emziren kadınlar

için uygulanması önerilmemektedir.  

Doğum kontrol iğnelerinin yan etkileri

Doğum kontrol iğnesi kullanan kadınların en sık karşılaştığı yan etki adet kanamalarındaki düzenin değişmesidir. İğneleri kullanan kadınların %60'ı adet kanamalarında düzensizlik, aşırı miktarda veya az miktarda kanama gerçekleştiğini söylemektedir. Fakat bu durum iğnenin kullanıldığı ilk aylarda gerçekleşmektedir. Yaklaşık 1 yıl doğum kontrol iğnesi kullanan kadınların adet kanamalarının da düzene girdiği gözlemlenmiştir. Adet kanamasındaki düzensizliğin yanı sıra sivilcelerde artış ve kilo alma gibi yan etkileri de olduğu bilinmektedir. Kadınların çoğu, kilo alma gibi bir yan etkisi olduğunu duyduğunda iğne yaptırmaktan vazgeçse de alınan kilo kayda değer bir rakam değildir.

Doğum kontrol iğnelerini bıraktıktan ne kadar sonra hamile kalabilirim?

Yapılan araştırmalara göre, ilacın etkinliğinin vücuttan atılması 60-90 günü bulabiliyor. Doğum kontrol iğnesini kullanmayı bırakan kadınların %82'si bıraktıktan sonra 1 yıl içerisinde gebe kalmıştır.   

Doğum kontrol haplarıyla ilgili bilgiye ulaşmak isterseniz buraya tıklayabilirsiniz.