Bebeklerde Kabızlığın Çözümleri

Tembel ve gerilmiş ince bağırsak duvarlarına tekrar güç ve sıkılık kazandırmak için düzenli bağırsak hareketleri programı oluşturmaktadır.

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Merve Melis tarafından yazılmıştır.

Bebeklerde Kabızlığın Çözümleri

Kabızlığın zor, seyrek ve acılı bir şekilde dışkı geçişi vardır. Okul öncesi çocukların yüzde üçünü ve okul yaşındaki çocukların yüzde bir ile ikisini etkileyen yaygın bir problemdir. Çocuğun normal düzeni bu ise her birkaç günde bir tuvalete çıkmak anormal değildir. Öyle ki üç ile dört yaşındaki çocukların yüzde 96’sı, inanılmaz bir çeşitlilikte büyük tuvalete çıkma düzenine sahiptir.

Kabızlığın Nedeni Nedir?

Kabızlığın nedeni;

• Beslenme: Fiber açısından zengin gıdaların yeterince tüketilmemesi
• Davranış: Çocuk, tuvalet eğitimine başladığı dönemde büyük tuvaletini kontrol etmeyi denemiş olabilir.
• Acıya tepki: Tek bir acı veren bağırsak hareketi, çocuğun dışkı yapmaktan korkmasına ve bu hareketi tutmasına neden olabilmektedir.

En önemli nedeni ne olursa olsun dışkı rektumda durmakta, gittikçe büyüyerek sertleşmektedir. Her bir geçiş can acıtmakta ve çocuk rahatlamayı ve vücudunu doğal akışına bırakmayı reddettikçe giderek bu sorun büyümeye başlamaktadır.

Yumuşak dışkı eski, sert olanı aşarak taşar

Kabızlık bir süre devamlılığını sürdürdüğünde bazen yumuşak dışkı eski, sert olanı aşarak taşar. Yarı sıvı ve hatta ishal gibi görünen dışkı kalıntıları çocukların iç çamaşırlarına bulaşabilir. Bu taşma kaçırma denilen ishal benzeri durum makul bir bağırsak hareketi olmadığı gibi çocuğun kontrolünde de değildir. Bunun yanı sıra özellikle çocuğunu sosyal açıdan kaynaklı etkiliyorsa bir şeyler yapılması gerekmektedir.

Kabızlıkla ilgili ne yapılmalı?

Kabızlıkla ilgili bazı tıbbi ve fiziksel sorunlar olabileceği için bunlar elemek üzere çocuk doktorunuza ya da aile hekiminize danışmak daha sağlıklı olacaktır. Çocuğun muhtemelen kapsamlı testlere ihtiyacı olmayabilir. Temel olarak doktorunuz sorunun geçmişini gözden geçirerek, çocuğun boy ve kilosunu ölçecek ve genel bir fiziksel muayene yapacaktır. Doktorunuz muayene sırasında rektumun içini bir parmakla kontrol etmeye isteyebilir fakat bu adımı nazik bir şekilde yaparsa çocukta travmatik ya da sancılı bir işlem olmayacaktır.

Amaç, bağırsağı yeniden eğitmek

Sert dışkının çıkmasına yardımcı olmak, ilk adımdır. Bundan dolayı çeşitli seçenekler mevcuttur. Çocuk doktorunuz gliserin fitili ile başlayabilir ya da pediatrik lavman hazırlığı önerebilmektedir. Yumuşak dışkıyı korumak için çocuğun birkaç hafta ve hatta birkaç ay boyunca dışkı yumuşatıcı bir madde kullanmasını isteyebilir. Burada amaç, bağırsağı yeniden eğitmektir. Tembel ve gerilmiş ince bağırsak duvarlarına tekrar güç ve sıkılık kazandırmak için düzenli bağırsak hareketleri programı oluşturmaktadır.

Çocuğunuzun beslenmesini inceleyin

Aşırı miktarda süt içen ya da sebze, meyve tam taneli tahıl ve ekmeklerden kaçınan çocukların beslenmesinde çok az fiber bulunmaktadır. Yapabileceğiniz her şekilde lif yani fiber ekleyin. Örneğin; elma ve armut, normal kurabiye yerine yulaf ezmeli kurabiye, çikolatalı gofret yerine granola ve beyaz ekmek yerine tam buğday ekmek gibi... Lezzetli bir sosun yanına çiğ sebzelerden oluşan atıştırmalık da sebze yedirmek için iyi bir hiledir. Yemek seçen her çocuk için çocuk doktorları bir fiber takviyesi önerebilir.

Ödüle odaklanın

Çocuk, dışkısını tuttuğunda ya da deneme konusunda çekimser davrandığında çocuğunuzu cezalandırmaktan ya da kızgınlığınızı veya memnuniyetsizliğinizi dile getirmekten kaçınmalısınız. Bunun yerine tuvaletini yaptığı zaman ödüllendirmelisiniz. Ne kadar kramplar ve az miktarda kan kabızlığın bir parçası dahi olsa ve endişelenecek bir konu olmasa da çocuğun karnı aniden şişerse, hem kabızsa hem de kusuyorsa ya da önemli oranda kan ya da ağrı varsa derhal doktorunuzu danışmalısınız. Kabızlığın küçük çocuklarda ve özellikle de yemek seçen çocuklarda sık görülen bir problem olduğunu unutmamalısınız. Çocuğunuzun beslenme şeklini değiştirerek bu sorunu düşündüğünüzden de daha kolay çözebilirsiniz.