Bebeklerde Hırıltılı Öksürük Neden Olur? Hangi Sorunlara İşaret Eder?

Bebeklerde öksürük doğal ve sağlıklı bir refleks olsa da hırıltı normal bir bulgu olarak görülmez.

• 31 Temmuz 2025 yayımlanmıştır.
• Arzugrsy tarafından yazılmıştır.

Bebeklerde Öksürük ve Hırıltı

Pek çok kişi bu durumu hayatının belli dönemlerinde birçok kez yaşadığını söyler. Büyük çocuklarla kıyaslandığında küçük çocuklarda ve Bebeklerde öksürük ve hırıltı daha sık karşılaşılan hastalık belirtileri olduğu söylenir. Çoğu zaman evde uygunan basit yöntem ve tedavilerle geçirilirken, bazı durumlarda belirtilerin inatçı bir şekilde devam ettiği ifade edilir. Bu durumun giderek artmasının acil tıbbi tedavi gerektirebileceğine dikkat çekilir. Bebeklerde hırıltılı öksürük nedenleri arasında enfeksiyon ve alerjik reaksiyonlar yanında bebeğin boğazına yabancı bir cisim kaçması gibi pek çok neden gösterilir. Bebeklerde öksürük ve tedavisi için doğal çözümlerin yanı sıra doktor tarafından verilen ilaç tedavisi yer alır.

Öksürük Doğal ve Sağlıklı Bir Reflekstir

Günde bir kaç kez öksürmenin sağlıklı bir refleks olduğunu ifade eden uzmanlar, öksürüğün boğaza ya da göğse girene tozların ve mikropların dışarı atılmasını sağladığını belirtirlerken, öksürüğün kriz tutmuş gibi olması ve uzun sürmesi, balgam kusturması ve gece uykudan uyandırmasının da normal bir durum olmadığını belirtirler.  

Öksüğün Nedenini Ararken İlk Olarak Çevresel Etkenler Gözden Geçirilir

Bebeklerde öksürüğün nedenlerini ararken ilk etapta çevresel etkenlere bakılmasının gerektiği belirtilir. Sigara ya da tütün ürünlerinin dumanının bebeklerde solumun sorunları yarattığı ifade edilir. Öksürüğüm solunum yollarındaki ya da balgamın sökülmesini sağlaması yanında kuru gıcıklı öksürüğün çok ciddi bir sorun oluşturmamakla birlikte nedenin her zaman bilmediği belirtilir. Bebeklerde soğuk algınlığı sırasında meydana gelen burun akıntısının bebeğin boğazından geriye giderek soluk borusunu tahriş etmesinden dolayı oluşan öksürüğün yanında vücudun ana soluk borusuna yabancı cisim kaçması durumunda bunun atılmaya çalışılması sırasında kuru öksürük görülebileceği belirtilir. Kulak enfeksiyonlarının da kuru öksürüğe neden olabileceği ifade edilir.

Bebeklerde Öksürük Nedenleri İle İlgili Detaylar İçin Tıklayın  

Sağlıklı Olan Bebeğiniz Birden Boğuluyor Gibi Öksürmeye Başladıysa Dikkat!

Sağlıklı bir bebeğin birden bire boğuluyormuş gibi morarmaya ve öksürmeye başlamasının dikkat edilecek bir durum olduğunu ifade eden uzmanlar, bu şekilde karşılaşılan durumun bebeğin ciğerine yabancı bir madde kaçtığını düşündürdüğü ifade edilir. Bebeğin boğazına kaçtığı düşünülen yabancı cismin oynadığı bir oyuncağın parçası olabileceği gibi yediği yemeğin lokması ya da kuruyemiş parçaları gibi nesnelerin ciğere kaçması olarak düşünüldüğü belirtilir. Söz konusu durumla ilgili anne babaların en ufak bir şüpheleri olması durumunda mutlaka bebeği hastaneye götürerek ilgili tetkiklerin yaptırılması tavsiye edilir.   

Bebeklerde Yabancı Cisim Kaçması Sonucu Boğulma Belirtileri  İçin Tıklayın  

Bebeklerde Hırıltı Normal Bir Bulgu Olarak Görülmez

Türkçede "hırıltı" solunum sisteminin değişik noktalarında farklı nedenle oluşabilecek hastalıkların tarifi için kullanılan genel bir deyim olmasının yanında geniz şişmesi, burun tıkanıklığına ve geniz akıntısına bağlı olarak üst solunum yollarında meydana gelen fokurtuya benzer bir ses olarak tabir edilir. Bebeklerde ve yenidoğan bebeklerde hırıltının çoğu zaman üst solunum yolu enfeksiyon belirtisi olduğuna işaret edilirken, burun temizlenin ve bol su içmenin faydalı olacağı ifade edilir.

2 Çeşit Hırıltı Vardır;

• Hırıltının 1. Çeşidi; Hırıltının iki çeşidinin olduğunu belirten uzmanlar, bunun birincisinin burun kıkırdaklarının yumuşak ve elastik olmasından kaynaklandığı, 12 aydan küçük bebeklerde (1 yaşından küçük) görülen geçici burun tıkanıklığı olduğunu belirtirler. Bu hırıltı şeklinin daha çok burundan duyulan ama annelerin sanki göğüsten geliyormuş gibi hissettikleri zararsız hırıltılar olduğu ifade edilir. Bu hırıltıların doktor tarafından verilen tuzlu suyu çözeltileri ile giderileceği belirtilir.
• Hırıltının 2. Çeşidi; Uzmanlar ikinci hırıltı şeklinin nedeni olarak bebeğin larinks adı verilen gırtlak bölgesinde bulunan kıkırdakların yumuşak olması durumu olduğunu belirtirler. Söz konusu durumda bebeğin nefes aldığında tıpkı bir düdük gibi öttüğü belirtilirken, bu rahatsızlığın tedavisinin olmadığını ancak bebeğin büyümesi ve yaşının ilerlemesiyle solunum yolunun olgunlaşması sonucunda yaklaşık 1,5 yaş civarında kendiliğinden düzeleceğini belirtirler. Bazı vakalarda bu sürenin çocuğun 5 yaşına kadar sürebileceği belirtilir. Bu durumun bir hastalık belirtisi olabileceği gibi solunum yollarında ve boğazda tahriş edici bir maddenin de neden olabileceğine dikkat çekilir.

Hırıltı Nefes Alırken Oluyorsa Hemen Bir Sağlık Kuruluşuna Başvurun

Hırıltının nefes alıyorken ve buna köpek havlaması gibi kaba bir sesin eşlik etmesi durumunda ses tellerine yakın ana nefes borusunda şişme olabileceği akla geldiği ifade edilir. Tıpta bu duruma krup adı verildiği ve nedeninin alerji ya da enfeksiyon olabileceği belirtilir. Söz konusu durumun nefes borusunun ana girişini tıkayabileceğinden dolayı tehlikeli olduğu ve mutlaka hemen bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği belirtilir.   

 Hırıltı Islık, Düdük Sesi ya da Kedi Miyavlamasına Benziyorsa

Bebeklerde hırıltının nefes verirken göğsün içerisinden gelmesi ve ıslık, düdük sesi ya da kedi miyavlamasına benzemesi durumunda, hırıltı nedeninin küçük nefes borularını daraltan bir hastalığın düşünüldüğü ve bu tip hırıltılara "vizing" adı verildiği ifade edilir. Astım, viral bronşiolit ve yabancı cisim yutulmasının en sık hırıltıya neden olan durumlar olduğu belirtilirken tedavisinin evde yapılamayacağı belirtilir.  

Bebeklerde Öksürük ve Hırıltıya Neden Olan Hastalıklar

• Bronşiolit - Bronşit
• Nefes borusuna yabancı cisim kaçması
• Krup hastalığı
• Saman nezlesi
• Sigara, nikotin ve tütün dumanına maruz kalma,
• Astım
• Alerji
• Boğmaca
• Zatürree

* Söz konusu hastalıkların pek çoğunun tedavi edilmediği durumlarda hayati tehlike oluşturacağının unutulmaması tavsiye edilir.

Ne Zaman - Hangi Durumlarda Doktora Başvurulması Gerekir

Yeni doğmuş bebeklerde ve bebeklerde öksürük ve hırıltının görüldüğü aşağıdaki durumlarda mutlaka doktora başvurmanız önerilir.

• Nefes sıkışmış ve zorlanma durumunda
•  Nefesin gürültülü şekilde alınıp verilmesinde
• Öksürük ve hırıltının giderek arttığı durumlarda
• Cilt renginin mor ya da soluk griye kaçması durumunda
• Bebekte aşırı bitkinlik durumunda
• Burunun bir tarafının akıntılı ve tıkalı olması durumunda
• Bebeğin beslenmeyi reddetmesi durumunda
• Öksürük ve hırıltıya ateşin eşlik ettiği durumlarda bir an önce çocuk göğüs hastalıkları uzmanına ulaşılması tavsiye edilir.

Bebeklerde ve Yenidoğan Bebeklerde Hırıltı Nasıl Geçer?

Yenidoğan bebeklerle 1 yaşından küçük bebeklerin sıkça karşılaştıkları sağlık sorunlarından birisi olarak belirtilen hırıltının hemen hepsinin zatürre ya da bronşiti işaret etmediğini belirten uzmanlar, söz konusu hırıltıların bazılarının bebeğin gırtlak kıkırdaklarının yumuşamasından kaynaklanabileceği gibi bebeğin burnunun geçici tıkanıklığından kaynaklanabileceğini belirtirler. Hırıltının geçmesi için öncelikle kaynağını öğrenmenin en sağlam yol olduğunu ifade eden uzmanlar, bunun yolunun da Çocuk Hastalıkları Uzmanına gitmekten geçeceğini belirtirler.